← #nieuws

Van kennis naar markt: winnen doe je met de hele keten

,

Tijdens het commissiedebat over start-ups en scale-ups op 28 oktober stonden veel knelpunten centraal die hollandbio ook bij de politiek onder de aandacht heeft gebracht: de moeizame doorgroei van start-up naar scale-up, gaten in de financieringsketen, voorwaarden rond valorisatie en spin-offs, knellende regelgeving en beperkte toegang tot de markt. Goed om te zien dat deze uitdagingen breed worden herkend en dat het kabinet werkt aan onder meer een valorisatie-impuls, blended finance, het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie en betere toegang tot kapitaal. Goed nieuws dus, maar een keten is zo sterk als haar zwakste schakel. En juist daar heeft Nederland nog werk te doen

Maar wie wereldkampioen innovatie wil worden, moet verder kijken dan afzonderlijke knelpunten en instrumenten. Nederland barst van de kennis, ideeën en start-ups. De uitdaging is om die kennis ook om te zetten in bedrijvigheid, producten en economische en maatschappelijke waarde. Daarvoor moet de hele keten kloppen: van kennis en IP tot financiering, opschaling, productie én markt. Extra geld aan het begin helpt weinig als het verderop alsnog vastloopt.

Biotech maakt dat pijnlijk duidelijk. Europa kan excellente wetenschap omzetten in veelbelovende bedrijven, maar juist wanneer die bedrijven grotere investeringen nodig hebben voor klinische ontwikkeling, productie en groei, lonkt kapitaal van buiten Europa. Het FD beschrijft hoe zelfs de sterke Deense biotechsector daarmee worstelt: jonge bedrijven vinden onvoldoende financiering in Europa en kijken daardoor onder meer richting China.

En het risico stopt niet bij financiering. Als investeren, opschalen, produceren en innovaties naar de markt brengen elders aantrekkelijker is, bewegen uiteindelijk ook bedrijvigheid, talent, economische waarde en strategische capaciteit mee. Dan investeren we hier in kennis en innovatie, om de waardecreatie en bijbehorende rendement, vervolgens aan de VS of China over te laten. Penny wise, pound foolish.

Toch is er reden voor optimisme. Europa hééft kapitaal en bouwt nieuwe instrumenten op. Zo moet het Europese Scaleup Europe Fund miljarden beschikbaar maken voor groei. Vanuit de European Innovation Council klinkt bovendien terecht de oproep om daarbij nadrukkelijk oog te hebben voor deeptech en kapitaalintensieve bedrijven.

Voor hollandbio is de conclusie helder. Een sterke kennisbasis en veel start-ups zijn een geweldige uitgangspositie, maar geen einddoel. Betere IP-afspraken of een nieuw financieringsinstrument zijn belangrijke puzzelstukken, maar afzonderlijk niet genoeg. Een ijzersterk innovatieklimaat ontstaat pas als ondernemers de hele route kunnen afleggen: van kennis naar bedrijf, van start-up naar scale-up en van scale-up naar productie, patiënt én markt.

We hoeven biotech in Nederland en Europa niet vanaf nul op te bouwen. We staan al op het veld en hebben een sterke uitgangspositie. De uitdaging is niet alleen om mee te blijven doen, maar om ervoor te zorgen dat onze beste bedrijven hier kunnen doorgroeien, waarde creëren en uiteindelijk de finale kunnen winnen.

/by
← #nieuws

European Innovation Act versterkt twee schakels, nu de rest van de keten nog

,

Europa wil innovatie sneller naar de markt brengen en jij kunt meepraten over hoe. De European Innovation Act bevat interessante aanknopingspunten voor biotechondernemers: van de overheid als eerste klant voor innovatieve oplossingen tot betere mogelijkheden om intellectueel eigendom te verzilveren. Mooie stappen, maar voor biotech is meer nodig om van uitvinding naar impact te komen. Tot 7 december kun je feedback geven op het voorstel. Inspiratie nodig om van je te laten horen? Hollandbio analyseerde eerder al wat de Innovation Act kan betekenen voor biotech. Zelf leveren we natuurlijk ook input, in lijn met die analyse.

De European Innovation Act lijkt goed te begrijpen dat een patent nog geen product is en een goede uitvinding nog geen innovatie in de markt. Met meer aandacht voor R&D procurement krijgt de overheid een sterkere rol als eerste klant voor innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd moeten betere IP-waardering, IP-backed finance en een Europese IP-marktplaats het makkelijker maken om intellectueel eigendom daadwerkelijk te verzilveren.

Maar het succes staat of valt met de uitvoering: worden publieke inkopers daadwerkelijk launching customer en gaan financiers IP straks écht anders waarderen? Bovendien is het jammer dat regulatory sandboxes uit de uiteindelijke Act zijn verdwenen. De richting klopt, maar IP en procurement zijn slechts twee schakels in een veel langere keten. Voor biotech moeten ook financiering, regelgeving, ontwikkeling, opschaling en markttoegang meebewegen. Europa is er dus nog niet, maar zet met deze Innovation Act wel een stap in de goede richting.

/by
← #nieuws

Voor iedere held dezelfde spelregels

, ,

Academisch of juist commercieel, het is tijd voor heldere en gelijke spelregels die gelden voor alle ontwikkelaars van geneesmiddelen, zo schreef hollandbio enkele weken geleden in een stuk waarin we ook de afwijzing van de kankertherapie van het Nederlands Kanker Instituut (NKI) door EMA aanhaalden. Diverse media (FD, FtM) berichtten daarop hoe het doek viel voor de met veel bravoure academisch ontwikkelde therapie tegen huidkanker.

Iedereen die een geneesmiddel van het lab bij een patiënt weet te brengen, is voor hollandbio een held, ongeacht afkomst of businessmodel. Wel vinden we dat voor iedereen dezelfde spelregels moeten gelden. Ook voor academic farma dus. Want, zoals Mariska Koster het treffend verwoordt in haar column: sympathiek is niet hetzelfde als goed genoeg. Juist daar treedt in Nederland nog wel eens verwarring op, zo laat hollandbio’s analyse van recent bewandelde academische geitenpaadjes zien. EMA daarentegen maakt geen onderscheid, getuige haar oordeel over het door het NKI ingediende dossier voor een therapie tegen huidkanker. De medicijnwaakhond vond de gegevens over werkzaamheid en veiligheid onvoldoende betrouwbaar en zag tekortkomingen in onder meer onderzoeksopzet, productie en documentatie.

Het FD en Follow the Money laten zien hoe en waarom het Tacquell-project strandde. Een harde les voor het NKI, en een les die de vele geneesmiddelenontwikkelaars in hollandbio’s achterban eveneens aan den lijve ondervonden. Geneesmiddelen ontwikkelen is nou eenmaal complex en risicovol, vergt hooggespecialiseerde kennis en kost handenvol geld. Zelfs wanneer een ontwikkelaar, in tegenstelling tot het NKI, vanaf dag één het einddoel, de benodigde expertise en de weg daartoe helder voor ogen heeft, is succes geenszins verzekerd. Een fact of life in biotech: één succesvol geneesmiddel staat op de schouders van honderden pogingen die faalden. Private investeerders weten dat, en nemen dat risico bewust in het verstrekken van kapitaal aan bedrijven, met de gulden regel dat de successen moeten compenseren voor de mislukkingen. Alleen zo kunnen ze immers duurzaam innovatie aan blijven jagen. Bij het NKI is dat anders, het avontuur werd gefinancierd uit publieke middelen: het instituut kreeg om tot deze nee te komen al vergoeding uit het basispakket voor het nog experimentele middel, en ontving €13,1 miljoen aan subsidie van onder meer het KWF en de subsidieregeling veelbelovende zorg.

Het verhaal begon vol branie en bravoure: het NKI ging bewijzen dat een academische instelling zelfstandig én goedkoper een geneesmiddel naar de markt kon brengen dan een farmaceut, zo ronkten de krantenkoppen. Die droom ligt nu in duigen, en begrijpelijkerwijs overheerst de teleurstelling. Hoewel het geld weg is, de subsidieregeling veelbelovende zorg ter ziele, en het twijfelachtig is of zowel het NKI als KWF zich nog eens aan een dergelijk avontuur zullen wagen, hoeft het niet voor niets geweest te zijn. In plaats van de oproep tot lagere eisen voor academische ontwikkelaars om de finish te halen, breken wij een lans om de nieuw opgedane kennis en realiteitszin te benutten om, in plaats van tegen elkaar, in verbeterde samenwerking vindingen van lab naar patiënt te brengen. Het NKI heeft geweldig onderzoek, en met deze kennis kan het instituut vindingen een nog betere start geven voor doorontwikkeling, waardoor bedrijven het stokje meer voortvarend over kunnen nemen en om vindingen zo snel en efficiënt mogelijk door EMA-registratie en de daaropvolgende vergoedingsprocedures heen te loodsen. En dat zou alleen maar winst zijn, voor het biotech ecosysteem – al die patiënten die nog wachten op een bewezen veilige en effectieve behandeling voorop.

/by
← #nieuws

In gesprek met plant-based: andere start, zelfde missie

,

Begin deze maand mocht hollandbio’s Dora op uitnodiging van het Plant Based Netwerk West-Brabant een inkijkje geven in de dynamiek en kansen van het Nederlandse biotech-ecosysteem. En eerlijk is eerlijk, wat is het fijn om een middag door te brengen met ondernemers die net als in de biotech bezig zijn met de vraag: hoe krijgen we het voor elkaar? Want een goed idee is mooi, maar een uitstekende uitvoering is beter. En laat dat nou precies zijn waar ondernemers in uitblinken. Beginnen, proberen, aanpassen en vooral: blijven gaan.

Hoewel hollandbio normaal gesproken bij de biotech-leest blijft, voelde de verbinding met het plant-based netwerk heel logisch. We werken meestal vanuit verschillende technologieën, maar aan dezelfde transitie: slimmer, duurzamer en anders produceren, met alternatieven voor de grondstoffen en productiemethoden van vandaag.

Juist daarin versterken onze netwerken elkaar. Neem DKG De Keukenfabriek, die inzet op biobased keukens. Misschien zit daar vandaag nog weinig biotech in, maar zo’n ondernemer helpt wél de weg vrij te maken voor verandering: anders omgaan met grondstoffen, investeren in nieuwe productiemethoden en klanten laten ervaren dat een alternatief ook gewoon beter kan zijn.

En zo werkt acceptatie vaak. Eerst in kleine stapjes, totdat het ineens hard gaat. Misschien ligt er vandaag nog geen kaas zonder koe in iedere keuken en bakken we nog niet overal koekjes zonder palmolie. Maar als die alternatieven straks wél de norm worden, wordt de biotechrevolutie ineens heel tastbaar. En het liefst ook proefbaar.

In West-Brabant zit in ieder geval volop energie om die beweging te versnellen en ervoor te zorgen dat vernieuwers als The Protein Brewery en Revyve juist op hun thuisgrond kunnen doorgroeien. Heel veel dank aan de organisatie voor de uitnodiging en aan de DKG Groep voor de gastvrijheid. En vooral: complimenten aan alle ondernemers die niet alleen praten over verandering, maar haar elke dag proberen te realiseren.

Onze werelden liggen dichter bij elkaar dan je op het eerste gezicht misschien denkt. En juist op dat snijvlak valt nog veel samen te winnen.

/by
← #nieuws

From ambition to action: financing the biotech solutions of tomorrow

,

Last Thursday afternoon, professionals from across the Dutch biotech ecosystem gathered at De Kas in Woerden for the fifth edition of Biotech for a Future-Proof Planet. Entrepreneurs, investors, researchers, policy makers and ecosystem partners came together to discuss one of the most pressing questions facing the sector today: how do we finance the next generation of biotech plants, food and materials? Against a backdrop of growing international competition and rising political attention for the biotech sector, speakers and attendees explored what is necessary to move biotech from smart ideas all the way to market adoption. The conclusion was clear: building a future-proof planet requires action across the entire ecosystem.

Key players in one room

The afternoon kicked off with a warm welcome from Remco Hermans, board member of the Dutch Biotechnology Association (NBV), who highlighted the value of bringing together people from every corner of the biotech ecosystem – all needed to translate biotech innovation into societal impact.

Building on that message, hollandbio’s Wieteke set the scene by outlining the opportunities and challenges Dutch biotech faces. Around the world, governments and investors increasingly recognise biotech as a strategic technology capable of addressing major societal challenges, from healthcare and food security to sustainability and circularity. At the same time, international competition is intensifying, with the United States and China investing heavily to strengthen their biotech ecosystems.

Wieteke emphasised that biotech innovation depends on a strong and connected ecosystem. An ecosystem, after all, is only as strong as its weakest link. While important progress has been made in recent years, including improvements in GMO permitting procedures and the adoption of new genomic techniques legislation, significant challenges remain. Financing continues to be on top of the list for companies looking to scale.

The scale-up challenge

Next on stage was Willemijn van der Elst, Investment Manager Agrifood at Invest-NL. She offered the audience an early glimpse into Invest-NL’s ongoing biotech deep dives, which are helping shape the organisation’s future ambitions and strategy for strengthening the Dutch biotech ecosystem.

According to Willemijn, the Netherlands has all the ingredients to become a leading biotech hub, including strong science, innovative companies and growing political momentum. Yet scaling innovative companies remains challenging. Across biotech applications, Invest-NL identified five recurring bottlenecks: financing, infrastructure, market adoption, regulation and coordination across value chains.

Drawing on findings from the agrifood deep dive, she explained that reaching commercial scale ultimately requires companies to secure production capacity, build teams with the right expertise and find their first customers. Unlocking the sector’s full economic and societal potential therefore requires action from everyone involved. Governments, investors, companies, ecosystem partners and customers each have a role to play in creating the conditions for growth.

From scientific breakthrough to successful business

Providing the private investor perspective was Guillaume Baxter, Partner at Sofinnova. He reflected on the evolution of industrial biotech over the past decade. The good news, he noted, is that the technology is increasingly mature, talent pools are growing and markets are actively looking for future-proof solutions.

His key message to entrepreneurs was straightforward: scale should be earned, not assumed. Companies must demonstrate they can manufacture at scale, build experienced teams, develop a compelling value proposition and establish a clear route to profitability. Because ultimately, customers only buy products when they are better, cheaper or solve a real problem.

Built in Europe, sold abroad… and now coming home?

The entrepreneurial perspective came from Ferdinand Los, CEO of Hudson River Biotechnology. Through the story of his company, he illustrated how funding, regulation and market development come together in practice.

Although the company is based in the Netherlands, much of its early commercial success came from markets outside Europe. Because genome editing was effectively not an option in the EU, the company was forced to pursue opportunities abroad, while raising capital became increasingly challenging due to the lack of a viable regulatory pathway and limited investor confidence.

The recent adoption of the EU’s Regulation on new genomic techniques (NGT’s) is already changing the picture. As Ferdinand put it, the company received more enquiries from European customers in the past four months than in the previous four years combined. This surge in interest shows the potential impact of the NGT Regulation. However, its ultimate success will depend on how the framework is translated into workable rules over the next two years.

Nevertheless, regulation alone will not be enough. Europe also needs stronger value-chain collaboration and greater access to growth capital if it wants to remain competitive in the global biotech race.

We need bold moves to make progress

The event concluded with an interactive panel discussion featuring Willemijn, Guillaume and Ferdinand, moderated by Wieteke. Topics ranged from AI and talent development to regulation, public acceptance and Europe’s competitiveness in an increasingly global biotech landscape. Although perspectives differed, the speakers largely agreed on three things: Europe has the scientific foundations to succeed, regulation and financing need to better support innovators as they scale, and collaboration across the value chain will be essential to bring biotech solutions to market.

But the discussion also carried a clear warning: Europe cannot afford to continue at its current pace. As Guillaume put it: “If we do not act decisively now, Europe risks being left with little more than a future built on tourism and services. The foundations are there, but scientific excellence and ambitious strategies will mean little unless they are followed by bold decisions and rapid, coordinated action.”

The energy in the room showed that the Dutch biotech ecosystem is ready to play its part. Conversations continued long after the formal program ended, with attendees exchanging ideas, making new connections and exploring opportunities for collaboration. That willingness to work together remains one of the Dutch biotech sector’s greatest strengths. Now, the growing pressure to improve Europe’s competitiveness must create the momentum to break through old barriers, make bold moves and turn ambition into action. The potential is there, but the time to act is now.

Photos by Nils van Houts.

This event was made possible by ChemistryNL.

/by
← #nieuws

To launch or not to launch, is de vraag

, ,

Hollandbio waarschuwde al eerder voor de mogelijk verstrekkende impact van de herziene farmaceutische wetgeving die recent officieel werd aangenomen. Misschien wel bovenaan onze zorgenlijst staat Artikel 59: de lanceerverplichting, die, zeker in de huidige geopolitieke context, explosieve gevolgen kan hebben.

Geen launch binnen drie jaar? Da’s pech, regulatoire marktbescherming weg
De lanceerverplichting (Artikel 59) is – op papier – gericht op het verbeteren van beschikbaarheid en leveringszekerheid van nieuwe geneesmiddelen in elke Europese lidstaat. Volgens de bepaling kunnen individuele lidstaten marktvergunningshouders verzoeken om binnen één jaar na verlening van een Europese handelsvergunning ofwel een geldige aanvraag voor prijsstelling en vergoeding in te dienen, deel te nemen aan nationale aanbestedingsprocedures, of met de betreffende lidstaat tot een roll-out plan voor levering van het geregistreerde product te komen. Voldoet de vergunninghouder binnen drie jaar niet aan dit verzoek, dan vervalt de regulatoire marktbescherming in dat land.

Europa rijkelijk naïef in wereldwijde handelsoorlog
Het zal voor velen geen nieuws zijn, maar onze sector bevindt zich temidden van een geopolitiek schaakspel dat zijn weerga niet kent. Europa heeft daarin een aantal troeven, zoals sterke wetenschap, innovatieve start-ups en fantastisch talent. Helaas kent het Europese biotech ecosysteem ook fikse zwakke plekken: de beschikbaarheid van kapitaal om te schalen en te commercialiseren, ingewikkelde, tijdrovende en kostbare routes voor markttoelating, en, wellicht de zwakste plek: een totaal gefragmenteerde afzetmarkt en beperkte betalingsbereidheid voor innovatie. In tegenstelling tot de Verenigde Staten, wereldleider in investeringen in biotech innovatie én bovendien de aantrekkelijkste markt voor geneesmiddelen.

Daar willen de VS nu wat voor terug: met Trumps handelstarieven en Most-Favorite-Nation (MFN) beleid van globale referentieprijzen, streven de VS naar een eerlijkere verdeling van de wereldwijde rekening voor innovatie, en bovendien om zo veel mogelijk (productie)schakels van de biotech keten naar eigen territorium te trekken. Het stelt biotech bedrijven voor een duivels dilemma: wanneer zij producten in Europa lanceren, lopen zij het risico hun omzet in de VS, by far de belangrijkste afzetmarkt, te zien teruglopen.

Explosiegevaar: bommetje onder biotechbeleid
Juist in deze geopolitieke context is de lanceerverplichting een bijzonder explosieve wetgevende passage. Want waar het nu meer dan ooit nodig is om een gezamenlijke Europese vuist te maken, en te zorgen voor een sterkere, minder gefragmenteerde Europese afzetmarkt voor innovatieve geneesmiddelen, geeft artikel 59 lidstaten juist alle ruimte om nog meer individuele eisen te stellen aan bedrijven en de fragmentatie te vergroten. En tot overmaat van ramp kiest Europa niet voor de wortel, maar voor de stok: met het verliezen van marktbescherming morrelt Europa aan het fundament van het wereldwijde systeem van biotech innovatie.

Maatregel waarschijnlijk niet doeltreffend
Al staat er rondom artikel 59 nog veel open, hollandbio vreest dat Europa haar hand hier fiks overspeelt. In het huidige geopolitieke geweld is het aannemelijker dat meer fabrikanten af gaan zien van registratie in Europa, dan dat de lanceerverplichting bij gaat dragen aan de beoogde verbetering van beschikbaarheid en leveringszekerheid van innovatieve geneesmiddelen. Je kunt immers wel eisen stellen, maar een bedrijf moet ook kunnen en willen leveren. Dat doen ze doorgaans als eerst daar waar dit financieel het meest loont.

Een doemscenario dreigt: Europa krijgt pas toegang tot innovatieve medicijnen als ze niet meer innovatief zijn, wanneer generieken en biosimilars hun intrede doen. En of de markt nog wel aantrekkelijk genoeg is voor generieken en biosimilars, is dan nog maar de vraag. De aanhoudende race naar de bodem van het generieke prijsbeleid, doet vrezen.

Gelukkig zijn niet alle lidstaten enthousiast over artikel 59, en biedt de passage juist door zijn opzet nog volop ruimte voor eigen invulling bij de implementatie. Het Nederlandse kabinet lijkt zich bewust van de risico’s van dit artikel, getuige ook de beantwoording van vragen die uit dit eerdere Schriftelijk Overleg, waarin de regering zich sceptisch uitlaat over de doeltreffendheid van het concept lanceerverplichting. Het Nederlandse perspectief is er echter slechts één van de 27, en het is nog niet duidelijk hoe andere lidstaten in de wedstrijd zitten. Bij hollandbio zijn we er in ieder geval nog bepaald niet gerust op…

/by
← #nieuws

Zorg voor vruchtbare voedingsbodem bij uitwerking NGT-regels

, ,

Europa heeft met de nieuwe NGT-verordening een belangrijke stap gezet richting toekomstbestendige landbouw. Maar met alleen een mooi wettelijk kader zijn we er nog niet. Of onderzoekers, veredelaars en biotechbedrijven straks écht met deze slimme veredelingstechnieken aan de slag kunnen, hangt nog af van de praktische uitwerking van de regels. Daarom diende hollandbio input in op de uitvoeringsregels voor zowel categorie 1- als categorie 2-NGT-planten. Onze boodschap richting de Europese Commissie: zorg voor werkbare procedures en voorkom dat onnodige informatieverplichtingen, technisch onhaalbare detectie-eisen en ellenlange procedures innovatie alsnog de pas afsnijden.

Zelfde gewassen, maar dan beter

Met nieuwe genomische technieken, zoals CRISPR-Cas, kunnen veredelaars sneller, preciezer en efficiënter werken aan gewassen die beter bestand zijn tegen ziekten, plagen, droogte en hitte, bijvoorbeeld omdat zij efficiënter om kunnen gaan met water en voedingsstoffen of een verbeterde voedingswaarde krijgen. Stuk voor stuk oplossingen waar onze landbouw, voedselvoorziening en planeet om zitten te springen.

De nieuwe Europese verordening maakt daarbij onderscheid tussen twee categorieën. Categorie 1 omvat planten met genetische aanpassingen die ook van nature of via conventionele veredeling zouden kunnen ontstaan. Voor deze planten komt een vereenvoudigde verificatieprocedure. Categorie 2 omvat planten met andere NGT-aanpassingen. Voor deze categorie blijven aangepaste procedures voor risicobeoordeling, notificatie en markttoelating gelden.

De Europese Commissie werkt nu de regels en informatievereisten voor beide categorieën verder uit. De manier waarop deze procedures worden ingericht, bepaalt of de nieuwe verordening daadwerkelijk deuren opent, of innovatie door nieuwe bureaucratische hindernissen opnieuw voor een dichte deur komt te staan. In onze inbrengen (voor categorie 1 hier en voor categorie 2 hier te vinden) formuleren we aandachtspunten voor werkbare NGT-regels.

Kijk naar de plant, niet naar de route ernaartoe

Categorie 1-NGT-planten zijn vergelijkbaar met planten die van nature of via conventionele veredeling kunnen ontstaan. De verificatie hoort daarom maar één vraag te beantwoorden: voldoet de uiteindelijke plant aan de vastgestelde criteria?

Wat hollandbio betreft, moet de beoordeling zich richten op het eindresultaat. Tijdelijke tussenstappen en genetische elementen die tijdens de ontwikkeling zijn gebruikt, maar niet meer in de uiteindelijke plant aanwezig zijn, horen de juridische status van die plant niet te bepalen. Alleen de beoogde NGT-aanpassingen die daadwerkelijk in de uiteindelijke plant aanwezig zijn, moeten worden meegeteld.

De verificatie mag al helemaal niet via de achterdeur veranderen in een nieuwe risico- of toelatingsprocedure. Dat zou haaks staan op het uitgangspunt van de verordening en opnieuw onnodige kosten, vertraging en onzekerheid veroorzaken.

Geen genetische speld in een hooiberg zoeken

Ook de bewijsvoering voor categorie 1 moet proportioneel blijven. Veredelaars en onderzoekers moeten met passende wetenschappelijke methoden kunnen aantonen dat een plant aan de criteria voldoet. Een verplichte standaardroute of rigide checklist past daar niet bij.

Whole-genome sequencing mag daarom geen standaardvereiste worden. Zo’n verplichting zou ertoe kunnen leiden dat iedere aangetroffen genetische variant moet worden verklaard, terwijl variatie ook van nature, tijdens weefselkweek en bij conventionele veredeling ontstaat. Daarmee dreigt de verificatie een zoektocht te worden naar een genetische speld in een hooiberg, zonder dat dit nodig is om de categorie 1-status vast te stellen.

De informatievereisten moeten bovendien werkbaar zijn voor de volle breedte van het biotech-ecosysteem, van start-ups en mkb-bedrijven tot gevestigde veredelaars en publieke onderzoeksinstellingen. Ook ontwikkelaars van kleinere of minder commercieel geteelde gewassen mogen niet worden buitengesloten doordat voor hun gewas minder genomische informatie beschikbaar is.

Zorg voor eén Europees speelveld

Eén Europese verordening vraagt om één Europese uitleg. Wanneer iedere lidstaat eigen informatievereisten, telmethoden of aanvullende beperkingen kan introduceren, ontstaat alsnog een nationale hindernisbaan. Hollandbio pleit er daarom voor dat lidstaten geen aanvullende nationale eisen kunnen toevoegen aan de verordening.

Geef onderzoek en veldproeven de ruimte

Een belangrijk aandachtspunt in onze categorie 1-inbreng is de positie van onderzoek en ontwikkeling. In een vroege onderzoeksfase testen ontwikkelaars vaak verschillende aanpassingen, om vervolgens via selectie tot een uiteindelijke plant te komen die binnen de categorie 1-criteria valt.

Het moet daarom praktisch mogelijk blijven om experimentele lijnen met meer dan twintig aanpassingen in veld- en kasproeven te onderzoeken. Als ieder tussenstadium door een zware toelatingsprocedure moet, worden juist de experimenten geblokkeerd die nodig zijn om geschikte categorie 1-planten te ontwikkelen.

Wanneer zulke proeven alleen onder het volledige bestaande ggo-kader kunnen plaatsvinden en vroege verificatie tegelijkertijd openbaarmaking van concurrentiegevoelige onderzoeksinformatie vraagt, wordt onderzoek buiten Europa ineens een stuk aantrekkelijker. Dat is precies het tegenovergestelde van wat Europa nodig heeft. We willen innovatie hier mogelijk maken, niet haar met zorgvuldig opgetuigde regels de grens over jagen.

Eenmaal categorie 1, blijvend categorie 1

Ook na verificatie moet er duidelijkheid zijn. Een plant die als categorie 1 is geverifieerd, moet vervolgens net als conventioneel uitgangsmateriaal in verdere veredelingsprogramma’s kunnen worden gebruikt.

Eerder beoordeelde aanpassingen mogen bij volgende kruisingen niet telkens opnieuw worden geteld of beoordeeld. Dat geldt ook voor nakomelingen van planten die afzonderlijk al als categorie 1 zijn geverifieerd. Alleen wanneer daarna een nieuwe NGT-toepassing plaatsvindt, horen de nieuw geïntroduceerde aanpassingen te worden bekeken.

Zonder zo’n duurzame status blijft het gebruik van categorie 1-planten in de praktijk onnodig ingewikkeld. Mét die duidelijkheid kunnen veredelaars daadwerkelijk voortbouwen op eerdere innovaties, precies zoals dat bij conventionele veredeling gebeurt.

Laat de regels ook voor categorie 2 het verschil maken

Ook voor categorie 2-planten geldt dat de nieuwe regels alleen verschil maken als de procedures daadwerkelijk slimmer worden ingericht.

Hollandbio pleit uiteindelijk voor een bredere modernisering van het Europese ggo-kader. Regelgeving zou moeten kijken naar de veiligheid en eigenschappen van het uiteindelijke product, in plaats van naar de technologie waarmee dat product is ontwikkeld. Voor categorie 2-NGT-planten moet de beoordeling daarom wetenschappelijk onderbouwd, proportioneel, voorspelbaar en praktisch uitvoerbaar zijn.

Als aanvragen voor categorie 2-planten terechtkomen in dezelfde langdurige, onzekere en politiek gevoelige procedures die de teelt en marktintroductie van ggo-gewassen in Europa al decennialang praktisch onmogelijk maken, dan levert de nieuwe wetgeving niet de beloofde vooruitgang. Een nieuw wettelijk etiket op een oude procedure is niet genoeg.

Het doel moet zijn om de veiligheid van een product zorgvuldig en op basis van wetenschappelijk bewijs te beoordelen. Niet om innovatie vast te laten lopen in een administratief doolhof waaruit zelfs veilige en waardevolle producten niet meer ontsnappen.

Tijd om door te pakken

Europa heeft met de nieuwe NGT-verordening een belangrijke keuze gemaakt voor innovatie. Nu is het zaak die vooruitgang niet alsnog te smoren in een wirwar van bewijsvereisten, nationale verschillen, politiek gevoelige procedures en technisch onhaalbare voorwaarden.

De verordening wordt vanaf 17 juli 2028 van toepassing. Voor die tijd moeten de uitvoeringsregels en bijbehorende richtsnoeren klaar zijn. Hollandbio pleit voor regels die helder, geharmoniseerd, proportioneel en toekomstbestendig zijn. Regels die veiligheid en wetenschappelijke kwaliteit als uitgangspunt nemen, maar ook erkennen hoe onderzoek, plantenveredeling en productontwikkeling in de praktijk werken.

Want alleen wanneer veredelaars en biotechbedrijven slimme veredelingstools daadwerkelijk kunnen gebruiken, kunnen betere gewassen sneller bijdragen aan duurzame landbouw, voedselzekerheid, klimaatadaptatie en een concurrerend Europa.

Europese Commissie vraagt input over praktische uitwerking NGT-regels
Groen licht voor NGT’s in Europa
/by
← #nieuws

Nederland maakt meer proeverijen kweekvlees en -vis mogelijk

, ,

Hoera! Het kabinet heeft met deze Kamerbrief bekendgemaakt dat zij de mogelijkheid voor proeverijen met twee jaar verlengt voor kweekvlees en -vis die nog geen Europese Novel Foods goedkeuring hebben ontvangen. Bovendien krijgen Nederlandse opschalingsfaciliteiten zoals Cultivate at Scale nu ook de ruimte om voor hun klanten proeverijen te organiseren. Lees meer

De proeverijen werden twee jaar geleden opgezet door de ministeries van LVVN en VWS in samenwerking met bedrijven, hollandbio en Cellulaire Agricultuur Nederland. In de tussentijd hebben twee bedrijven in totaal vijf proeverijen georganiseerd en heeft Wageningen Food & Biobased Research (WFBR) een evaluatie uitgevoerd, waarvan de aanbevelingen in het vernieuwde protocol voor de proeverijen zijn opgenomen.

Hollandbio is blij dat we samen met ministeries, bedrijven en andere organisaties tot de vernieuwde proeverijen zijn gekomen. Hiermee brengen we deze producten weer een stapje dichter bij de markt.

Hollandbio’s Annemiek proeft Mosa Burger tijdens tweede Europese kweekvleesproeverij
Code of practise voor kweekvleesproeverijen
Nederland staat proeverijen kweekvlees toe
/by
← #nieuws

Kabinetsplannen Economische Zaken: start met knaken én kansrijke kaders voor knappe koppen

,

Biotech stond voor het eerst in de Troonrede, er komen miljarden voor innovatie en doorgroei en de Ministeriële Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat zet life sciences & biotechnologie nadrukkelijk op de kaart. Na jaren van rapporten, agenda’s en goede bedoelingen lijkt Den Haag eindelijk de motoren te starten. Maar tankt het kabinet ook voldoende brandstof om echt van z’n plaats te komen?

Miljarden voor innoveren, groeien en opschalen

Om met het goede nieuws te beginnen, voor biotechondernemers liggen er nieuwe kansen in het verschiet. Het kabinet zet drie financieringsinstrumenten naast elkaar:

  • Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI): €500 miljoen voor disruptieve innovatie. Biotech is een van de eerste domeinen waarvoor programma’s worden uitgewerkt. In 2027 moet een pilot starten; volledige operationalisering is voorzien in de eerste helft van 2028.
  • Nationaal Groeifonds: €375 miljoen voor strategisch industriebeleid. Biotechnologie is een van de zes focusgebieden. Projecten kunnen €30 tot €100 miljoen ontvangen. Conceptaanvragen kunnen dit najaar naar RVO; definitieve aanvragen volgen medio 2027.
  • Nationale Investeringsinstelling (NII): €3,3 miljard voor groei en opschaling. De NII moet onder marktconforme voorwaarden groei- en opschalingsfinanciering bieden, samen met private investeerders. Over de precieze uitwerking volgt nog meer informatie.

Met NADI, de nieuwe ronde van het Groeifonds en de NII zet het kabinet stappen richting iets waar hollandbio al jaren om vraagt: passende financiering van innovatie tot opschaling.

Positief is bovendien dat NADI als zelfstandige beleidsdeelneming wordt ingericht, juist om autonomie en slagvaardigheid te organiseren. Hollandbio ziet dat afstand tot de dagelijkse politiek belangrijk is, want innovatie vraagt een lange adem. Wie investeringen voor morgen wil doen, moet voorkomen dat ze bij de politieke waan van vandaag weer worden ingehaald.

De bedragen zijn serieus, maar de investeringsbehoefte voor technologie, innovatie en groei is nog veel groter en breder dan alleen biotech. Het is dus geen eindstation, al is het wel een welkome stap vooruit. En investeren in innovatie? Dat juicht hollandbio natuurlijk van harte toe.

Computer says no is geen innovatiebeleid

Ook fiscaal beweegt er wat. De innovatiebox wordt vanaf 2027 toegankelijker voor het MKB en de WBSO-tarieven blijven in 2027 gelijk. Minder goed nieuws is er voor vroege biotechbedrijven die nog te weinig loonheffing afdragen om hun volledige WBSO-voordeel te verzilveren. De voorgestelde carry forward, waarmee startups ongebruikte WBSO later zouden kunnen benutten, komt er voorlopig niet vanwege uitvoeringsproblemen en onduidelijkheid over de meerwaarde.

Computer says no is wat hollandbio betreft geen innovatiebeleid. Als een effectief instrument niet goed aansluit bij jonge, R&D-intensieve bedrijven, moet de vraag niet alleen zijn waarom uitvoering lastig is, maar vooral hoe we het wél werkend krijgen.

Europa beweegt niet? Beweeg zelf

Diezelfde houding missen we bij de OiM-problematiek. Europese staatssteunregels kunnen innovatieve bedrijven op cruciale momenten in hun ontwikkeling beperken. Tijdens het Tweeminutendebat Innovatie van 3 september drongen Kamerleden er opnieuw op aan om niet alleen in Brussel te zoeken naar meer ruimte, maar ook te kijken wat Nederland zelf kan doen.

Dat vindt hollandbio terecht. Natuurlijk moeten Europese regels beter aansluiten bij de realiteit van innovatieve bedrijven. Maar wachten tot Brussel beweegt terwijl biotechbedrijven nú tegen grenzen aanlopen, is geen innovatiebeleid – laat staan ambitieus innovatiebeleid. Daarvoor hoeft er niet altijd meer geld bij: betere, werkbare voorwaarden maken soms al een wereld van verschil.

Een slagvaardige Taskforce?

En dan de Ministeriële Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat. Die kan misschien wel belangrijker worden dan de afzonderlijke potten geld, wanneer deze genoeg slagkracht krijgt.

Het ministerie van EZK kan financieringsinstrumenten bouwen en innovatiebeleid maken, maar niet in haar eentje zorgen voor een sterk biotechklimaat. Daar hebben ook andere ministeries een belangrijke rol in: zoals I&W voor werkbare regelgeving en vergunningen, LVVN voor betere regels rondom voedselinnovaties en VWS om zijn rol in de zorg te benutten om innovaties sneller bij patiënten te krijgen.

Precies daarom is de Taskforce interessant: meerdere ministeries moeten samen barrières doorbreken rond onder andere innovatie, talent en vestigingsklimaat. Maar net als bij de uitvoeringsagenda van de Integrale Visie Biotechnologie ziet hollandbio nog weinig beweging op bijvoorbeeld markttoegang. En wil je echt private investeringen in R&D en opschaling aanjagen, dan moet er zicht zijn op een rendement.

De Taskforce is daarom een goede eerste stap. De lakmoesproef komt de komende tijd rond de vraag of de ministeries en bewindspersonen erin slagen samen te werken aan het gezamenlijk verbeteren van de randvoorwaarden in voor Nederland belangrijke sectoren. De biotech sector staat te popelen om hier samen met de overheid werk van te maken.

Van plannenproductie naar echte uitvoering

Alles bij elkaar staat biotech nadrukkelijker op de Nederlandse kaart. NADI, NII en de nieuwe Groeifondsronde kunnen belangrijke gaten in het financieringslandschap helpen dichten. En dat toekomstige welvaart interdepartementaal aandacht krijgt, is winst. Voor biotech vraagt dat om een aanpak door de hele keten willen we succes behalen: van kennis, valorisatie en financiering tot talent, regelgeving, productie, markttoegang en opschaling. Blokkeert één van deze schakels, dan komt die briljante innovatie alsnog niet vooruit.

Tijd dus om van woorden naar daden te gaan. Niet nóg een analyse van wat er misgaat, maar beginnen met oplossen wat we allang weten. Slecht die departementale grenzen, maak stappen vooruit onder gezamenlijke verantwoordelijkheid. En randvoorwaarden waarmee onze knappe koppen niet alleen iets briljants kunnen bedenken, maar het hier ook kunnen ontwikkelen, financieren, produceren, naar de markt brengen én opschalen. Dán beginnen de economische motoren pas echt te ronken.

/by
← #nieuws

Nationaal Comité advies dierproevenbeleid pleit voor systeemverandering

,

Samenwerken aan systeemverandering: dat adviseert het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) de staatsecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, als hij stappen willen zetten richting een proefdiervrije samenleving. Aan hun langverwachte en breed opgepikte transitieadvies ‘van niche naar norm’ ligt meer dan een jaar aan onderzoek, interviews en stakeholdersbijeenkomsten ten grondslag. Met die grondigheid én hun samenhangende adviezen op randvoorwaarden rond de pijlers governance en eigenaarschap, ethische actualisering, innovatie- en ketenbeleid, internationale strategie en monitoring zoeken ze wat hollandbio betreft nuance die rechtdoet aan de complexiteit van dit dossier.

Want sneller, beter en diervriendelijker nieuwe geneesmiddelen, vaccins en alternatieve voedingsbronnen ontwikkelen – dat willen we allemaal wel. Alleen niet elk domein kan daarbij volgens het NCad dezelfde route of hetzelfde tempo volgen. NCad-voorzitter Van Meeteren: “Een nieuwe methode kan uitstekend werken, maar als het systeem eromheen niet meebeweegt, blijft zo’n innovatie een niche. De volgende stap is dus niet nóg meer innoveren, maar ervoor zorgen dat wat er al is, ook echt doorwerkt in de onderzoekspraktijk.” Hear hear! Als partner van de transitie draagt hollandbio graag bij aan deze realistische koers. Wil je na het lezen van het rapport hierover met ons doorpraten? Mail hollandbio’s Britt.

/by