Van innoveren naar verdienen: de innovatiebox kan beter

Ophef deze week, nu Trouw en het FD de schijnwerper op de innovatiebox zetten. Van het fiscale voordeel dat deze regeling biedt, komt namelijk zo’n 90% terecht bij drie bedrijven: ASML, Booking en MSD. Dat terwijl de innovatiebox juist bedoeld is om innovatieve investeringen breed te laten renderen in Nederland. Wordt innovatie in Nederland wel voldoende verzilverd?

Belastingkorting voor innovatie

De innovatiebox verlaagt de vennootschapsbelasting op winsten die voortkomen uit innovatie van 25% naar effectief circa 9%. Dit maakt het een krachtig instrument dat bedrijven moet stimuleren om te blijven investeren in R&D en die activiteiten ook hier te verankeren. Het mooie is: de regeling is generiek en staat in principe open voor elk innovatief bedrijf – van bakker tot biotech scale-up. Dat slechts een handvol bedrijven er nu echt substantieel gebruik van maakt, ziet hollandbio als een signaal dat het innovatieklimaat suboptimaal functioneert. Want innovatief Nederland is groter dan drie bedrijven alleen.

Innovatiebox komt na WBSO

De innovatiebox staat bovendien niet op zichzelf. Daaraan vooraf gaat de WBSO, die bedrijven ondersteunt bij speur- en ontwikkelingswerk via een korting op de loonbelasting of een aftrek in de inkomstenbelasting. In 2019 maakten ruim 20.000 bedrijven gebruik van de WBSO, waarvan maar liefst 97% mkb. Tegelijkertijd ging in datzelfde jaar circa 80% van het fiscale voordeel uit de innovatiebox naar slechts negentien bedrijven. Tussen die twee cijfers zien wij een opvallende kloof.

Fiscale stimulans sluit nog niet optimaal aan op innovatieve start- en scale-ups

Het wijst niet op te weinig innovatie, maar op te weinig verzilvering van innovatie. Veel bedrijven schoppen het tot de R&D-fase, maar halen de stap naar winstgevendheid in Nederland niet, of weten de weg naar de innovatiebox onvoldoende te vinden. Wat hollandbio betreft, zijn zowel de WBSO als de innovatiebox waardevolle en effectieve instrumenten. Maar het gebruik laat zien dat ze nog niet optimaal aansluiten op de realiteit van jonge, snelgroeiende innovatieve bedrijven – juist daar waar onze toekomstige economische groei zit.

Dicht de kloof en verzilver innovatie

Willen we serieus werk maken van de ambitie om 3% van het BBP te investeren in R&D én bouwen aan een hoogproductieve, innovatieve economie, dan moeten we de kloof dichten tussen innoveren en verzilveren. Dat vraagt om passende financieringsopties, eenvoudigere processen en toekomstbestendige regelgeving die passen bij de behoeften en ontwikkeltermijnen van de biotechsector – zodat innovaties niet alleen in Nederland ontstaan, maar hier ook kunnen doorgroeien en waarde creëren.