Subsidie langs de meetlat: Vroege Fase Financiering

Subsidies spelen een cruciale rol in het mogelijk maken van biotech innovatie, waar ontwikkeltrajecten vaak lang, risicovol en kapitaalintensief zijn. Toch is het voor biotech bedrijven moeilijk een subsidieregeling te vinden die aansluit op hun unieke behoeften. Wat hollandbio betreft voldoet een succesvolle subsidieregeling aan zes voorwaarden. Benieuwd in hoeverre De Vroege Fase Financiering (VFF) aansluit bij de behoeften van biotech? In een nieuwe infographic scoren we deze subsidie op een schaal van 1 tot 10.

De Vroege Fase Financiering (VFF) is een lening die innovatieve starters en het mkb helpt om een kansrijk idee van plan- naar startfase te brengen. Het merendeel van de aanvragers is actief in High Tech Systemen & Materialen en zo’n 20% in biotech, waarvan 15.5% in Life Science & Health en 4,7% in Agri & Food. Voor bedrijven verloopt de verstrekking via de regio’s Noord‑Holland, Zuid‑Holland, Utrecht, Zeeland en Noord‑Brabant, of via RVO voor de rest van Nederland. Aanvragen van academische en toegepast‑onderzoeksorganisaties lopen via NWO. De precieze eisen en voorwaarden kunnen per regio of aanbieder verschillen. Een intentieverklaring van een private investeerder voor de periode na de VFF is altijd vereist. Afhankelijk van het type organisatie financiert de VFF 35% tot 100% van het projectbedrag, dat in totaal minimaal €50.000 en maximaal €450.000 bedraagt.

Wil een subsidie zoals de VFF aansluiten bij biotech, dan moet die wat hollandbio betreft aan de volgende zes voorwaarden voldoen:  

1. De regeling maakt vervolgfinanciering interessant, zodat investeerders vertrouwen houden en bedrijven de lange weg van lab naar markt kunnen voltooien.  
2. De voorwaarden rond intellectueel eigendom (IP) zijn innovatie- en marktgericht, zonder knellende afspraken, publicatie-eisen of pandrechten die investeerbaarheid ondermijnen.   
3. De verhouding tussen administratieve lasten en het subsidiebedrag is in balans. Het subsidiebedrag is groot genoeg om impactvolle investeringen mogelijk te maken en niet te complex, zodat ondernemers niet afhaken. 
4. De regeling zet de ondernemer centraal. Ondernemers hebben zeggenschap over het project, zodat de samenwerking bijdraagt aan hun R&D-ambities en inhoudelijk relevant is voor de markt.  
5. De beoordelingsprocedures zijn snel en flexibel, zodat projecten op het juiste moment kunnen starten om daadwerkelijk impact te maken.  
6. Het beschikbare budget is toereikend en bereikbaar voor start- en scaleups, zodat kwalitatief goede projecten van groeiende bedrijven niet onnodig worden afgewezen.   

Hoe scoort de VFF?

Wanneer we de VFF langs onze meetlat leggen, ontstaat het volgende beeld:

Om in aanmerking te komen voor een VFF-lening, is een intentieverklaring voor vervolgfinanciering verplicht. Voor biotech bedrijven met een hoge kapitaalbehoefte wringt dit: investeerders steken hun geld liever direct in onderzoek en ontwikkeling dan in het aflossen van een lening voor eerder werk. Daarnaast gelden strikte financieringsvoorwaarden: afhankelijk van het type organisatie financiert de VFF 35% (groot mkb), 45% (klein mkb) of 100% (innovatieve starters) van het project, en die lening met een rente van 7,21% (voor 2025) moet vanaf drie jaar na de start al worden terugbetaald. Dat is voor biotechbedrijven extra uitdagend, omdat inkomsten in die fase doorgaans nog niet in zicht zijn. Ook blijken de VFF-voorwaarden per regio te verschillen: in Zuid-Holland betreft de subsidie bijvoorbeeld een converteerbare lening die loopt via UNIIQ. De nationale regeling biedt deze mogelijkheid niet en is daardoor minder aantrekkelijk voor vervolgfinanciering. Door deze combinatie van beperkingen scoort de regeling op dit onderwerp een 4 uit 10.

Op het gebied van IP-bescherming scoort de VFF sterk: 9 uit 10. Als het IP bij het bedrijf in bezit is of via een exclusieve licentie is verkregen, blijft het daar. Bij aanvragen via NWO geldt zelfs een extra verplichte verklaring dat de betrokken kennisinstelling bereid is: “zodanige rechten op de intellectueel eigendom te verlenen zodat dit later in het proces geen belemmering vormt”. Daarmee sluit de regeling goed aan op de investeerbaarheid van biotech innovaties.

De administratieve last voor de VFF is merkbaar. Het is even zoeken bij welk regionaal of nationaal loket je precies moet zijn en ook de aanvraag zelf kost best wat tijd. En daarnaast voegt het rondkrijgen van de intentieverklaringen van private financiers ook extra druk toe. Het bedrag dat je er bij toekenning voor terugkrijgt, kan echter wel substantieel en daarmee de moeite waard zijn, wat zorgt voor een score van 6 uit 10.

De VFF laat de zeggenschap over het project volledig bij het bedrijf zelf, zonder dat er een consortium hoeft worden opgetuigd. Wel moet een investeerder vooraf een intentieverklaring afgeven, wat de wendbaarheid van het bedrijf in de vroege fase beperkt – een moment waarop juist nog van alles kan veranderen. We geven daarom een 7 uit 10.

De standaard doorlooptijd van de VFF is met 13 weken na sluiting van de aanvraagperiode netjes en voorspelbaar. Toch blijkt deze in de praktijk per regio te kunnen verschillen en soms langer uit te vallen. Dat is jammer, want een korte en voorspelbare doorlooptijd helpt bedrijven plannen en zorgt ervoor dat projecten relatief snel kunnen starten. Daarom scoort de VFF op dit onderdeel wat ons betreft een 8 uit 10.

Het relatief lage slagingspercentage van 32% laat zien dat de vraag aanzienlijk hoger is dan het beschikbare budget. Dat is zonde, want daarmee kan deze aantrekkelijke regeling niet iedereen bedienen, wat zorgt voor een score van 6 uit 10.

Al met al is de VFF een bruikbare optie voor biotech bedrijven om de vroege fase van productontwikkeling te financieren. Op IP-bescherming en doorlooptijd scoort de regeling goed. Tegelijkertijd zijn het lage slagingspercentage en de verplichtingen rond vervolgfinanciering belangrijke knelpunten waar wat ons betreft nog winst te behalen is.  

Heb jij ervaring met de VFF, of een andere kijk op deze regeling? Deel je inzichten met ons, dan zorgen we samen dat subsidieregelingen nóg beter gaan aansluiten bij de behoeften van biotech!