Maak de zorg beter
Onze zorg draait op een systeem dat goed paste bij de uitdagingen waar het voor ontworpen is, maar niet meer aansluit op de realiteit van vandaag. Het aantal patiënten groeit, zorgverleners staan onder druk en innovaties vinden onvoldoende hun weg naar de praktijk. Terwijl baanbrekende behandelingen beschikbaar komen, stranden zij in verouderde beoordelingskaders en starre regels. Het MAUG‑advies bouwt door op dat oude systeem, terwijl de uitdagingen van vandaag vragen om nieuwe spelregels. Wij delen de ambitie om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden, maar zien dat het huidige systeem piept en kraakt. Juist de patiënt dreigt nu verder de dupe te worden. In aanloop naar het Schriftelijk Overleg over dit advies waarschuwt hollandbio de Tweede Kamer: stop met de zoveelste pleister plakken en maak de zorg nu eens écht beter.
1. Patiënten wachten steeds langer op nieuwe behandelingen
Slechts 58% van de tussen 2020 en 2023 geregistreerde geneesmiddelen is beschikbaar in Nederland. We zakten af van de vijfde naar de elfde plek in Europa. Daarmee ontstaat een zorgelijk patroon: patiënten wachten langer, artsen beschikken over een steeds beperktere dokterstas, en het voorgestelde MAUG‑beleid dreigt deze beweging te versterken. Dat staat haaks op onze ambitie voor strategische autonomie, en op wat patiënten mogen verwachten van een welvarend land als het onze.
2. Het huidige systeem remt onderzoek en ontwikkeling af
Het MAUG‑advies benadrukt vooral kostenbeheersing, maar verliest de gevolgen uit het oog. Minder beschikbaarheid en strengere toelatingscriteria maken Nederland minder aantrekkelijk voor klinisch onderzoek. Daarmee missen patiënten niet alleen de geneesmiddelen van nu, maar ook die van morgen. De geadviseerde aanbevelingen zullen deze dalende trend alleen maar verder versnellen.
3. Verder internationaal afkeren schaadt Nederland
Het advies houdt onvoldoende rekening met de internationale verwevenheid van geneesmiddelenprijzen, zeker gezien de geopolitieke instabiliteit waarin het feit extra zal opvallen dat Nederland wereldwijd gezien ondermaats bijdraagt aan de kosten voor de ontwikkeling van geneesmiddelen. Een openbaar maximumtarief in Nederland werkt wereldwijd door. Als deze te laag is, kan dit ertoe leiden dat bedrijven ervoor kiezen hun innovaties later of zelfs helemaal niet in Nederland te introduceren. Strengere nationale regels maken ons investeringsklimaat bovendien kwetsbaarder, terwijl juist een aantrekkelijk ecosysteem een sleutelvoorwaarde is voor de Nederlandse ambitie om tot de wereldtop in biotech te behoren. We dreigen ons in de eigen voet te schieten.
4. Innovatie bittere noodzaak om toekomstige zorgvraag op te vangen
Ons zorgstelsel loopt vast. Het oude systeem, dat is gebouwd op standaardzorg en controle is niet gemaakt om goed om te gaan met toenemende patiëntaantallen en de groeiende mogelijkheden om zorg op maat te leveren. Innovatie is geen luxe waar we spaarzaam mee om moeten gaan, maar is juist keihard nodig om de alsmaar groeiende zorgvraag op te vangen. Harder stellingnemen tegenover de prijzen van geneesmiddelen lost echter niks op en werkt mogelijk zelfs averechts. Verder ingraven dreigt, terwijl we de loopgraven juist moeten verlaten. Samen met bedrijven, artsen, patiënten en overheid kunnen we zoeken naar een werkbaar optimum tussen toegankelijkheid en betaalbaarheid. Dáár ontstaat duurzame zorg.
5. Het is tijd voor een systeem dat wél klaar is voor de zorg van morgen
Nederland heeft alles in huis om wereldwijd koploper te zijn in biotechnologische innovatie: wetenschap van wereldniveau, sterke bedrijven en gemotiveerde zorgprofessionals. Wat ontbreekt, is een zorgsysteem dat innovatie eerlijk kan beoordelen en ruimte biedt voor nieuwe oplossingen. Daarom pleiten wij voor een gezamenlijke zoektocht naar gedeelde waarden: wat vinden wij écht goede zorg? Wat is maatschappelijk aanvaardbaar? En welke spelregels passen bij de behandelingen van vandaag en morgen?
Wij nodigen beleidsmakers uit om niet verder te bouwen aan een systeem uit het verleden, maar samen te werken aan een toekomstbestendige zorgsector waarin innovatie niet wordt afgeremd, maar juist wordt benut. Alleen zo houden we de zorg goed, betaalbaar én beschikbaar.