← All news

Hoe biotechnologie de nieuwe bewindslieden op stoom kan brengen

,

Met het debat over de regeringsverklaring heeft het recent beëdigde kabinet de vuurdoop erop zitten. De verse bewindsploeg kan nu voortvarend uit de startblokken vliegen om eigen accenten te leggen. Daar helpt HollandBIO natuurlijk graag een handje bij. Met deze hapklare beleidsvoorstellen kunnen de nieuwe ministers en staatssecretarissen werk maken van gezondheid op maat; verduurzaming van landbouw, veeteelt, visserij en chemie; en het vergroten van ons innovatie- en verdienvermogen.

Benieuwd wie er aan de knoppen mag zitten? Samen met Public Cinema maakte WePublic deze inzichtelijke bordesinfographic over de verse bewindsploeg. Vanuit onze sector zien we ruimte om de volgende bewindslieden als volgt te ondersteunen:

In onze onepager per thema hebben we van elk van de drie thema’s de belangrijkste beleidsvoorstellen op een rij gezet. Je kan er van HollandBIO op aan dat we daar met de betreffende bewindspersonen en ministeries over doorpraten. En wil je ook met ons het gesprek aan, laat het dan gerust weten.

← All news

Kom ook snel door met die vaccins tegen andere ziektes

, , ,

Negen jaar wachten op een levensbeschermende behandeling, gelukkig hebben we de curatieve zorg in Nederland een stuk beter geregeld. Waarom zijn zulke lange wachttijden dan wel de norm in de Nederlandse voorzorg, preventie? Niet bij coronavaccins gelukkig, dat zou wat zijn. Toch duurt het gemiddeld negen jaar na goedkeuring voordat we in dit land vaccins bij kwetsbare groepen inzetten. Als er ooit een tijd is dat we voorkomen beter vinden dan genezen, laat het dan nu zijn. Daarom ook dit alarmerende opiniestuk in Trouw van onze Annemiek, uit voorzorg.

Sinds 2018 is de gemiddelde tijd tussen vaccinregistratie en implementatie voor zeven infectieziekten verder opgelopen: gemiddeld van 7 naar 9 jaar. Ons onderzoek laat een scherpe scheiding zien tussen vaccins die relatief snel hun route naar de arm vinden en vaccins die jaren op de plank liggen. Bekijk de resultaten in onderstaande infographic:

← All news

De biotech eindejaarslijst!

,

Weinig decembertradities vrolijken ons zo op als samen muziek luisteren bij de kerstboom. En nu iedereen elkaar niet onbeperkt ziet, geven we je graag wat leuks te luisteren. Welke hits horen volgens jou in deze biotech eindejaarslijst? Laat het ons weten via LinkedIn of op Twitter. Benieuwd welke inzending HollandBIO voor de biotech top 2000 doet? Wij hebben onze oor te luister gelegd bij de succesnummers van het afgelopen jaar. Klik hieronder en laat je inspireren!

Bovenal wensen we je gezonde feestdagen en een hoop leuke evenementen om elkaar snel weer in persoon te zien!

← All news

Nieuw coalitieakkoord vol ingrediënten voor bijdrage biotech aan een gezonder, duurzamer en innovatiever Nederland

,

Met het coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ van VVD, D66, CDA en ChristenUnie heeft Nederland na een recordbrekende 273 dagen weer een nieuwe coalitie. De komende maand staat in het teken van de zoektocht naar een nieuwe ploeg van bewindspersonen die samen op de bordestrappen van Paleis Noordeinde op de foto gaan. HollandBIO heeft haar nieuwsgierigheid niet kunnen onderdrukken en is meteen in het regeerakkoord gedoken. Met de vraag die in onze achterhoofden brandt: welke mogelijkheden en knelpunten zijn er vanuit het perspectief van de biotech sector te zien?

Het coalitieakkoord is met ‘slechts’ 50 pagina’s dunner dan gebruikelijk, maar bevat – net als de bijbehorende financiële bijlage – gelukkig genoeg interessants over gezondheid, duurzaamheid en innovatie. Met name op innovatie is er reden tot optimisme, vanwege de stevige doelstellingen en middelen die de nieuwe regering daarvoor wil vrijmaken. Als het gaat om gezondheid is ruime aandacht voor meer preventie terug te vinden, en lijkt de citroen van bezuinigen op geneesmiddelenuitgaven voor het grootste deel wel uitgeperst. Op duurzaamheidsvlak zijn vooral veel woorden gewijd aan stikstof en boeren, daar ontbreekt vooralsnog de focus op onder meer de eiwittransitie of de rol die (bio)technologische innovaties kunnen spelen in het oplossen van de klimaatproblemen. Wel is er veel aandacht voor biogebaseerde grondstoffen en de transitie naar een circulaire economie.

Uitgebreide highlights uit het coalitieakkoord op de thema’s gezondheid, duurzaamheid en innovatie vind je hier, met daarnaast ook een meer uitputtende lijst met mogelijk relevante passages voor de biotech sector uit het coalitieakkoord. Mocht je vragen hebben over het coalitieakkoord, onze duiding ervan of anderszins, laat het dan gerust weten. En heb je opmerkingen die je hoognodig van het hart moeten, weet ons dan ook te vinden voor liefdevolle nazorg.

← All news

Europese steun voor nieuwe genomische technieken groeit

, ,

Vorige week zijn de liberale partijen in het Europees Parlement, verenigd binnen Renew Europe, het eens geworden over een gezamenlijk, positief standpunt rondom nieuwe genomische technieken zoals CRISPR-Cas. Renew Europe is de derde partij in het Europees Parlement en nu zij zich achter het gebruik van gentechniek voor veredeling scharen, lijkt een meerderheid voor modernisering van de wet- en regelgeving in het Europees Parlement een stuk dichterbij te komen.

De voorzitter van de werkgroep die tot het gezamenlijke standpunt kwam, is VVD-Europarlementariër Jan Huitema. Met de steun die onder zijn voorzitterschap binnen de werkgroep ontstond vanuit de gehele fractie, behoort nu een nieuw wetsvoorstel voor nieuwe veredelingstechnieken, waarschijnlijk begin 2023, tot de mogelijkheden.

Daarnaast stemmen recente ontwikkelingen bij onze invloedrijke oosterburen HollandBIO ook voorzichtig positief. De nieuw gevormde stoplichtcoalitie van SPD, De Groenen en FDP adresseert de potentie van biotechnologie in brede zin voor duurzaamheid en gezondheid. Met een innovatief regeerakkoord wil Duitsland een biotech koploper worden. En ondanks dat de partijen nieuwe genomische technieken niet letterlijk noemen in het akkoord, komt bijvoorbeeld wel de intentie naar voren om klimaatresistente gewassen te veredelen.

Ook vanuit de Europese Commissie voegen prominente namen als Frans Timmermans en Stella Kyriakides zich bij de groeiende lijst van medestanders die de potentie zien van nieuwe genomische technieken en de bijdragen van innovaties hieruit aan bijvoorbeeld de EU Green Deal. Met daarbij een positief gemutst Frankrijk als voorzitter van de EU in de eerste helft van volgend jaar zitten wij er vanuit HollandBIO helemaal klaar voor om door te pakken! 

https://www.reneweuropegroup.eu/policies/2021-12-08/new-genomic-techniques

https://www.politico.eu/wp-content/uploads/2021/11/24/Koalitionsvertrag-2021-2025.pdf

← All news

Blinkend financieringslandschap glanst niet in Nederland

, ,

McKinsey onderzocht het wereldwijde financieringslandschap voor biotech bedrijven. Biotech is hot onder investeerders. Er zijn meer investeringen in biotech start-ups gedaan dan ooit te voren en er wordt steeds vaker in de vroege risicovolle fase geïnvesteerd. In Nederland lijkt het geld eveneens tegen de plinten te klotsen, maar Golden Egg Check laat zien dat het geld niet evenwichtig is verdeeld. Investeringen in de vroege fase lopen juist terug en de financieringskloof voor startende biotech bedrijven in Nederland dijt alsmaar verder uit. HollandBIO voorspelt dat wanneer deze trend zich doorzet, nieuwe biotech innovaties in Nederland de boot missen en koers zetten naar het buitenland. Hoe gaan we het tij keren?

Wereldwijde weelde, Nederlandse scheefheid

Recent zijn twee interessante rapporten gepubliceerd door McKinsey en Golden Egg Check die meer inzichten geven over wereldwijde en Nederlandse Venture Capital investeringen in biotech. Er is wereldwijd sprake van een weelderige financieringsmarkt, die in Nederland bovenal onevenredig verdeeld is.

Zo laat McKinsey  zien dat er in 2020 wereldwijd 55% meer venture capital geld is geïnvesteerd in biotech dan in 2019. Ook is de omvang van de gemiddelde financieringsronde in 2021 37% gegroeid ten opzichte van 2020; daarmee is de gemiddelde investeringsronde $59 miljoen. Daarnaast stijgt eveneens het aantal investeringen in de preklinische fase van biotech bedrijven. De analyse van Golden Egg Check van Venture Capital deals in Nederland laat een vergelijkbare groei zien. In 2021 is er na een half jaar al meer geïnvesteerd dan in heel 2020, namelijk bijna €3 miljard.

Risico op afhankelijkheid buitenlandse investeerders

Maar ‘the devil is in the details’, zo blijkt wanneer naar de verdeling van dat kapitaal wordt gekeken. De financieringskloof tussen vroege en late fasen is zichtbaar en wordt alleen maar groter. Tussen 2018 en 2020 zijn er meer en grotere deals gesloten in vervolgrondes. Echter, de groei in het aantal investeringen in de vroege fase blijft achter. Sterker nog: deals tot en met €1 miljoen lopen zelfs terug ten opzichte van de voorgaande jaren. De voornaamste reden is dat venture capital fondsen steeds meer opschuiven naar late fase investeringen.

Het resultaat? Er is minder privaat kapitaal beschikbaar voor nieuwe risicovolle innovaties in Nederland. Daardoor lopen we het risico dat Nederlandse bedrijven meer en meer afhankelijk worden van buitenlandse investeerders.

Zilverpoets voor ons kroon
HollandBIO vreest dat Nederlandse start-ups, door een gebrek aan vervolgfinanciering, te afhankelijk worden van het buitenland – met als gevolg dat ze hun fysieke vestiging het geld volgt. Daarom werken wij binnen het programma ‘IJzersterk Innovatieklimaat’ aan het optimaliseren van het Nederlandse financieringslandschap voor biotech en life sciences bedrijven. We hebben een aantal ideeën om de Nederlandse financieringsmarkt een boost te geven:

  • Stimuleer angel investors met fiscale regelingen. Angel investors stappen vaak in de vroege fase in veelbelovende start-ups en helpen met privaat kapitaal de financieringskloof te dichten.
  • Meer investeringsfocus op kennis- en kapitaalintensieve start- en scale-ups en hun specifieke financieringsbehoefte. Initiatieven zoals het Deep Tech Fonds zijn een goed startpunt, en hiervan mogen er wat ons betreft veel volgen.
  • Investeer publiek geld ook in de risicovolle vroege fase. We kunnen daarbij een voorbeeld nemen aan Vlaamse initatieven zoals het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) en het Vlaams Agentschap voor Innoveren en Ondernemen (VLAIO). Beide organisaties laten zien dat publieke investeringen in de risicovolle en vroege fase loont.

Natuurlijk is dit een niet-uitputtende lijst en is er veel meer mogelijk. Maar het belangrijkste is dat het rapport van Golden Egg check een wake-up call moet zijn. We moeten ons realiseren dat onze biotech sector een kroonjuweel is en dat met aansluitende financiering we daar maatschappelijk, en economisch van kunnen profiteren. Tijd om de zilverpoets te pakken en het financieringslandschap op te poetsen!

← All news

Pandemiebestrijding minstens even mutatiegevoelig als het coronavirus

, ,

Een pandemie eronder krijgen. Wat hadden we eind 2021 graag gezegd dat we erin geslaagd waren. De werkelijkheid blijkt weerbarstig. Voorlopig dansen en hameren we er nog op los, op het moment van schrijven met een “avondlockdown”. Gelukkig hebben we dankzij biotech wél een steeds vollere gereedschapskist, waardoor het virus kunnen bestrijden niet meer de grootste uitdaging lijkt: zelfs tegen dominante varianten kunnen we binnen 100 dagen een aangepast vaccin ontwikkelen. De ideeën over het mogen en wíllen bestrijden van de pandemie blijken echter sneller te muteren dan het virus zelf, zowel binnen Nederland, als over de grens.

Vooropgesteld: ook HollandBIO heeft niet dé silver bulletdie ons van de pandemie verlost. Wel zien we dat biotech met testen, vaccins en geneesmiddelen nog altijd een bijzonder belangrijke bijdrage levert aan de bestrijding van deze crisis. Het lijkt alweer heel normaal, dat we in een recordtijd niet één, maar meerdere vaccins en geneesmiddelen tegen het coronavirus wisten te ontwikkelen, registreren en inzetten. En sindsdien staan alle productielijnen roodgloeiend. Want, after all, nobody is safe until everyone is safe.

Coronavaccinproductie: het logistiek huzarenstuk van de 21e eeuw
Ook wij hadden liever direct Jan en alleman van vaccins voorzien. Alleen het produceren is bepaald geen pannenkoeken bakken. Qua complexiteit valt vaccinproductie meer in de categorie “bereiden van een sterrendiner”, liet ook vaccingezant Hans Schikan zien: noch toegang tot de ingrediënten, noch toegang tot het recept – het spreekwoordelijke IP – geeft garantie op een restaurantwaardig resultaat. Laat staan dat je in afwezigheid van voldoende keukencapaciteit binnen afzienbare tijd de hele wereld op een hoogstaande culinaire beleving kan trakteren. De productie van één vaccin is een enorm logistiek huzarenstuk dat staat of valt met de (gelijk)tijdige levering en inzet van 280 componenten afkomstig van 86 leveranciers uit 19 landen. De Nederlandse overheid erkent inmiddels ook dat dit geen eitje is en dat de bescherming van intellectueel eigendom juist de broodnodige samenwerkingen heeft gefaciliteerd in plaats van geblokkeerd (zie vraag 70).

De route naar de arm kent vele uitdagingen…
Gelukkig heeft de biotech sector sinds begin 2020 niet stil gezeten. In theorie zou de hele wereldbevolking tegen februari 2022 twee prikken in de arm kunnen hebben, aldus EFPIA en Vaccines Europe. Tot zo ver de theorie… Want in plaats van vaccins volgens afspraken via COVAX aan armere landen te doneren, zijn veel landen tot grote frustratie van de WHO alweer toe aan een nieuwe booster, Nederland inclusief. Oostenrijk liet zelfs al weten dat ‘schansen met Janssen’ er in 2022 niet in zit, tot grote frustratie voor wintersportliefhebbers die alle maatregelen tot nu toe gep(r)ikt hebben. En het lijkt met een nieuwe ronde boosters in Nederland onwaarschijnlijk dat we het Get one, Give one’-principe tijdig in de praktijk brengen.

Een eerlijkere verdeling van vaccins is weliswaar een belangrijke sleutel tot het einde van deze pandemie, ook het voor handen zijn van voldoende vaccins wereldwijd is slechts één van de uitdagingen – waar overigens ook in Afrika hard aan gewerkt wordt. Een verslaggever van de NOS tekende recent in Malawi op dat er veel meer hordes geslecht moeten worden. Geld voor grote vaccinatiecampagnes is er in Malawi eigenlijk niet en ook hier werkt een gebrek aan informatie over vaccins vaccinatietwijfel in de hand. Daarbij ontbreek het inwoners soms niet alleen aan de wil, maar ook aan de financiële middelen om het vervoer naar een priklocatie te regelen. Want zet je met je geld eten voor je kinderen op tafel, of ga je naar de stad voor een prik? Malawi is zeker niet het enige land dat hiermee worstelt en zeker niet het enige land waar het virus in de tussentijd rustig door kan muteren.

De huidige vaccinatieongelijkheid zou ons nog wel eens duur kunnen komen te staan, zeker nu de omicronvariant is aangewezen tot een nieuwe “variant of concern”. Hoopten we eerder dat vaccinatie de genadeklap zou zijn voor het virus, inmiddels leerden we dat vaccinatie je wel een tijd beschermt tegen een ernstig verloop van de ziekte, waardoor we nu in een betere situatie zitten dan vorig jaar, maar dat de prikken niet volledig blijken te voorkomen dat we het virus oplopen, of door kunnen geven. Hoe lang dit beschermde effect van vaccinatie aanhoudt, of het ook aanhoudt bij nieuwe varianten en hoeveel boosters er nog nodig zijn, moet de ervaring ons leren. Dat voelt toch een beetje als van een koude kermis thuiskomen.

Een bitter(zoet)e pil?
Corona geeft ons een crash cursus omgaan met onzekerheid. Daarom lazen we met verbazing hoe positief Jaap van Dissel is over de coronapillen. Begrijp ons niet verkeerd: bij HollandBIO zien we graag een warm onthaal voor elk biotech product en elk nieuw wapen in de strijd tegen corona is welkom. Het zou alleen een bijzonder bittere pil worden voor heel Nederland als de vlag wederom te vroeg uit gaat.

We weten niet wat de beste route is om op in te zetten, noch hoe het virus gaat muteren. Daarom blijft het voorlopig dansen en hameren, op zoek naar een balans waarbij het virus endemisch wordt en onze maatschappij minder ontwricht. Het is misschien geen zaligmakend vooruitzicht, maar bij HollandBIO durven we er onze hand voor in het vuur te steken dat de biotech zich volledig in blijft zetten om dit virus, inclusief toekomstige varianten, eronder te krijgen.

← All news

HollandBIO zoekt een nieuwe collega!

,

Werk! HollandBIO groeit als kool, wat betreft ons ledenaantal (nu >250 toffe bedrijven), ons team (nu 12 bevlogen collega’s) en daarmee het belangrijkste: onze gezamenlijke impact (niet in één cijfer uit te drukken). Ben of ken jij iemand die ambitieus is, niet opgeeft totdat alles klopt en de spin in het web moet worden van onze snelgroeiende organisatie op het gebied van leden, financiën en ons CRM? Bekijk dan onze vacature voor de functie van Operations Coordinator!

← All news

Valorisatierapport Roland Berger: Geen woorden, maar biotech booster

, ,

Om de Nederlandse potentie van valorisatie echt te ontketenen moeten we structureel meer radicale veranderingen durven door te voeren in de manier waarop we valorisatie benaderen, organiseren, ondersteunen en financieren. Dit concludeert Roland Berger in ‘Valorisatie ontketend’ een rapport dat ze opdracht van Techleap is opgesteld. Dit is het zoveelste rapport dat de gebrekkige valorisatiepraktijk in Nederland onder de loep neemt. HollandBIO vindt dat het geen tijd is voor woorden maar daden. Tijd voor Biotech Booster.

Vijf uitdagingen, vijf oplossingen

Roland Berger beschrijft de gebrekkige valorisatie als de hals in een zandloper. Kennisinstellingen staan aan de ene kant van de zandloper en bedrijven en de samenleving aan de andere kant. De hals die hier dus figuurlijk en letterlijk de ‘bottleneck’ vormt, bestaat uit de zogeheten Knowledge Transfer Offices (KTO’s). Het rapport beschrijft daarbij vijf uitdagingen:

  1. Valorisatie is nog te vaak een lineair, transactioneel proces.
  2. Universiteiten zijn niet op valorisatie ingericht; de cultuur, governance en financiering draaien allemaal om onderwijs en onderzoek.
  3. Mede daardoor ligt de focus vaak meer op het verdienen aan, dan op het verwaarden van universitaire “assets”.
  4. Die taak is belegd bij kennis- en technologie transfer offices (KTO’s) maar vaak zonder dat zij (kunnen) worden toegerust met de schaal, inhoudelijke kennis per vakgebied en middelen die daarvoor nodig zijn.
  5. De financiële steun voor valorisatie – van buiten de universiteit – is ten slotte vaak onvoldoende, versnipperd over veel verschillende regelingen, incidenteel en incompleet (bijvoorbeeld voor de vroegste fase van ontwikkeling).

De oplossing ligt in een valorisatiesysteem dat zich richt op het organiseren van gezamenlijkheid en het creëren van de optimale randvoorwaarden. In deze visie is valorisatie geen derde kerntaak, maar integraal verweven met onderwijs en onderzoek. Om de Nederlandse potentie van valorisatie echt te ontketenen moeten we structureel meer radicale veranderingen durven door te voeren in de manier waarop we valorisatie benaderen, organiseren, ondersteunen en financieren. Roland Berger pleit daarom voor vijf veranderingen:

  1. Ga van technologietransfer naar co-creatie;
  2. Maak valorisatie een volwaardig deel van het primair proces;
  3. Creëer fysieke locaties voor co-creatie over alle TRL-niveaus;
  4. Organiseer ondersteuning dichtbij en thematisch; en
  5. Zorg voor structurele, continue financiering.

Geen woorden, maar Biotech Booster

HollandBIO kan zich meer dan vinden in deze oplossingen. Maar hoe blij we ook zijn met de aanbevelingen, bekruipt ons toch een ‘groundhog day’-gevoel. Eerder kwamen wij met een eigen onderzoek Lost in Translation, ook de AWTI (2x), Roland Berger en Dialogic kwamen eerder met vergelijkbare conclusies en dito aanbevelingen. Je kan inmiddels een bibliotheek vullen met onderzoeken naar de Nederlandse Valorisatiepraktijk.

Des te belangrijker is het dat al die aanbevelingen ook tot iets leiden en des te belangrijker is dus de groeifondsaanvraag Biotech Booster. Want inmiddels weten we dat valorisatie een probleem is. We weten ook waar de oplossing ligt, het is nu zaak om die uit te voeren. Biotech Booster biedt die structurele en radicale verandering waar al die rapporten om vragen. Tijd dus voor Biotech Booster.

Bronnen:

← All news

Vaster adviesritme van de Gezondheidsraad voor corona

, ,

Met de komst van een COVID-19 subcommissie krijgt advisering over coronavaccinatie een structurele plaats binnen de Gezondheidsraad (GR). Deze nieuwe commissie gaat bovendien vanuit een vaster adviesritme werken. Een voorbeeld dat wat HollandBIO betreft bredere navolging verdient.

Corona legt de loep op het beoordelingstraject van vaccins
Het coronavirus legt een vergrootglas op de uitdagingen in de zorg, waaronder ook de beoordeling van vaccinaties en de snelheid waarmee die tot stand komt. Zo stelt D66-Kamerlid Jan Paternotte in een artikel van NRC Handelsblad dat VWS-minister De Jonge soms te angstvallig vasthoudt aan het raadplegen van de GR. Als een internationale organisatie ook al advies heeft uitgebracht, mag hij het adviesorgaan best eens passeren om vaart te maken. „Als het ECDC een duidelijke richtlijn heeft, dan moet niet steeds de reflex zijn: we vragen weer een nieuw advies. Dat is een onnodige stapeling van adviezen.” Ook viroloog Marion Koopmans en Vaccines Europe voelen wel wat voor een “internationale adviesraad” wiens adviezen we (soms) rechtstreeks kunnen overnemen.

Als onafhankelijk adviescollege bepaalt de GR nu in de regel zelf de werkwijze, timing en benodigde expertise van haar adviezen. In de praktijk leidt dit, zoals we eerder in een position paper beschreven, al jaren tot een inefficiënt, onzeker en vaak jarenlang beoordelingstraject voor vaccins. Dat er nog gezondheidswinst blijft liggen met het huidige beoordelingsproces concludeerde de GR nota bene zelf al in 2013. Toch concludeerde de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) het dit jaar opnieuw. Dat er nu een vaster adviesritme komt voor COVID-vaccinaties ziet HollandBIO daarom als een verademing én een voorbeeld voor de beoordeling van andere vaccinaties, die soms jaren op de plank blijven liggen.

Een toekomstbestendig vaccinatiestelsel, met voor elk vaccin tijdig een toegangsroute op maat
Volgens de RVS biedt een overkoepelende visie en strategie voor de vaccinatiezorg uitkomst tegen de versnippering in het huidige stelsel: een oplossing die perfect in het straatje van HollandBIO past. Een optimale benutting van vaccinatie vergt een structureel advies over elk geregistreerd vaccin, met een brede blik op alle mogelijke toegangsroutes, inclusief -maar niet beperkt tot- de publieke programma’s. Dit advies geeft het vaccin een plaats in het zorgstelsel. En net als bij geneesmiddelen, is een vaste termijn voor dit advies zeker geen overbodige luxe.

De RVS ziet gelukkig ook heil in maatwerk en een verbeterde samenhang tussen het programmatisch aanbod, de vaccinaties binnen de collectief gefinancierde zorg en de vrije markt. Dat vraagt wel om een doelgerichte en proactieve benadering van de doelgroep – en daarmee om de systemen die dat mogelijk maken. Wat ons betreft ligt er dus een mooi takenlijstje klaar voor de opvolger van Blokhuis!