← All news

Op naar de arm (deel II): kabinet publiceert Nederlandse COVID-vaccinatiestrategie

, , , ,

Langzaam maar zeker wordt hopen vertrouwen: na de jaarwisseling hebben we misschien wel de beschikking over de eerste coronavaccins. Hoera! Die vaccins moeten vervolgens zo snel mogelijk de juiste arm in. Dat is geen sinecure, dat vergt een nationaal vaccinatieplan, zo merkten we vorige week al op. We waren dan ook blij verrast toen minister De Jonge vrijdagmiddag de Nederlandse COVID-vaccinatiestrategie de ether in slingerde. We legden het plan langs de meetlat: is dit het felbegeerde integrale plan om de giga vaccinatie-uitdaging in goede banen te leiden? Spoiler alert: HollandBIO is er nog niet helemaal gerust op.

In zijn COVID-vaccinatiestrategie pleit het kabinet voor een wendbare Nederlandse aanpak en strategie. Er zijn, in samenwerking met verschillende partijen, meerdere scenario’s in voorbereiding. Check tot zover. Het kabinet wil waar mogelijk gebruik maken van bestaande structuren, én via kleinschalige distributie prioritaire groepen voorzien van een vaccin. Dat klinkt in eerste instantie handig en veilig. Maar is het wel realistisch? Een pandemie en bestaande structuren staan op gespannen voet, leerden we van het contactonderzoek, het inkoop-, en het testbeleid. Maar corona en kleinschalig, dat is helemaal een contradictio in terminis.

Reken maar even met ons mee. De door de Gezondheidsraad aangewezen prioritaire doelgroep bestaat in totaal uit maar liefst 6,5 miljoen mensen, die, afhankelijk van welke vaccins als eerste beschikbaar zijn, waarschijnlijk tweemaal een prik moeten krijgen. Dat maakt 13 miljoen vaccinaties.Ter vergelijking, in 2019 ontvingen zo’n 3,1 miljoen mensen uit diezelfde doelgroep de griepvaccinatie. Dat is één prik, met één vaccin, en ook dat is elk jaar weer een fikse opgave. Het getal 13 miljoen zou dus al voldoende moeten zijn om deze deelvaccinatiecampagne als grootschalig te bestempelen. Tel daar een paar pandemie-eigen complicerende factoren bij op. Het moet namelijk wel een beetje snel, want we willen liever vandaag dan morgen terug naar normaal of op z’n minst normaler. Met het oog op de schaarste, komen de vaccins daarbij zeker het eerste jaar van verschillende leveranciers, in verschillendedeelleveringen van verschillende omvang. Die vaccins hebben een verschillend, nog onbekend, profiel voor verschillende (deel)doelgroepen, en moeten, al dan niet via distributiecentra, vervoerd worden naar uiteenlopende (zorg)locaties, onder verschillende condities. Dat levert al met al een duizelingwekkend logistiek plaatje op, met een schier oneindig aantal mogelijke scenario’s, combinaties en leveringen. En last but not least, één persoon moet hetzelfde vaccin twee keer krijgen, en mogelijke bijwerkingen en liefst effectiviteit moeten nauwgezet geregistreerd worden. Ga er maar aan staan, kleinschalig binnen je reguliere structuren, naast je reguliere takenpakket.

We geven toe, het is onrealistisch om te verwachten dat de vaccinatiestrategie pasklaar zou zijn. We begrijpen dat cruciale gegevens – en de vaccins zelf – nog ontbreken, wat maakt dat we varen in dichte mist. Maar inzetten op kleinschalig en regulier is dat zeer zeker ook. Hoeveel en welke menskracht, hoeveel en welke middelen en hoeveel en welke distributiecentra maakt het kabinet vrij om dit huzarenstuk in goede banen te leiden? En hoe? De vaccinatiestrategie licht een tipje van de sluier op hoe het kabinet in de wedstrijd zit, maar veel van onze vragen blijven vooralsnog onbeantwoord.

Met een kleine steek van jaloezie kijken we naar de plannen van Duitsland, waar centraal aangestuurde distributiecentra worden klaargestoomd, benodigdheden worden ingekocht en mobiele teams worden ingesteld om de vaccinaties naar de arm van bestemming te begeleiden. Om pas later, als er vaccins in overvloed zijn en de coronavaccinatie daadwerkelijk business as usual is, ingebed te worden in de reguliere – zo je wil kleinschalige – infrastructuur. Deutsche Gründlichkeit, kortom.

← All news

Op naar de arm: waar blijft dat nationale corona-vaccinatieplan?

, , ,

Al bijna een jaar zijn we in de weer om het coronavirus te beteugelen: met de dans en de hamer, met testen, met zorg, hulp- en geneesmiddelen. Maar nu, nu gloort er hoop aan de horizon, licht aan het eind van de tunnel. Want als alles goed gaat, voegen we binnenkort een essentieel wapen aan ons arsenaal toe: vaccinatie. Het spreekt voor zich dat die vaccins na het passeren van de finishlijn zo snel mogelijk de juiste arm in moeten. Wat niet wil zeggen dat dit eenvoudig is: het vergt een uitgekookt nationaal vaccinatieplan waarin onder meer advisering, logistiek, uitvoering en communicatie in nauw samenspel met de rest van het corona-wapenarsenaal samenkomen. Dat vergt wel een ambitieuze, gezamenlijk te realiseren doelstelling. Bij voldoende vaccins heel Nederland voor de zomer van 2021 gevaccineerd, bijvoorbeeld. Hoe klinkt dat?

Minister De Jonge geeft aan alles op alles te willen zetten om zo snel mogelijk aan het vaccineren te slaan. Zijn routekaart moet duidelijk maken hoe Nederland zich hierop voorbereidt, maar de kaart mist resolutie en ademt vrijblijvendheid. Waar zijn de urgentie, de daadkracht, mankracht en middelen die passen bij de totaal ontwrichtende crisis waarin we verkeren? Het is alsof we de grootste les van het afgelopen jaar nog steeds niet hebben geleerd: een pandemie bezweer je niet “even” naast je reguliere werkzaamheden, noch met business as usual.

Na de positieve fase 3 interim resultaten van Pfizer en Moderna (hulde, hoera!) haastten partijen zich om de verwachtingen te temperen. Het RIVM liet optekenen dat het nog wel een jaar kon duren voor alle Nederlanders gevaccineerd zijn, de GGDen vonden -80 vriezers en droogijs ingewikkeld. De Gezondheidsraad, die moet adviseren over prioritering van doelgroepen, hult zich in stilzwijgen, waarschijnlijk in geduldige afwachting van officiële registratiedata. En onderwijl meldt de NOS dat de bereidheid van de bevolking om zich te vaccineren daalt. Kom op allemaal! Wat gaan we doen, hoe gaan we het regelen? En vooral ook wanneer?

Met vereende krachten wisten vaccinproducenten erin te slagen de ontwikkeling van een veilig en effectief vaccin van tien naar één jaar te reduceren. Onderzoek van HollandBIO liet zien dat een vaccin na registratie in Nederland mediaan 5,2 jaar op de plank blijft liggen. Dat is, voor alle duidelijkheid, de eerder benoemde business as usual. Het valt te hopen dat de bij implementatie betrokken organisaties het voorbeeld van de farmaceuten volgen en ook hier een navenante versnelling inzetten. De enige acceptabele bottleneck van dit moment is een tekort aan vaccins, omdat de wereldwijde vraag het aanbod verreweg overstijgt. Elke andere uitdaging is oplosbaar. Want wij, en met ons iedereen, zijn die anderhalvemetersamenleving inmiddels wel goed zat.

Misschien hebben we het helemaal mis. Laten we het hopen. Misschien is het vaccinatieplan al veel verder gevorderd dan ons bekend. Vooralsnog zit HollandBIO in elk geval met een hele batterij aan onbeantwoorde vragen. Vragen over de ambitie van VWS, over de samenhang tussen verschillende maatregelen, waaronder het testbeleid. Vragen over advisering, over tijdslijnen, over logistiek en uitvoer. En over communicatie. We beseffen ons terdege dat vragen stellen makkelijker is dan vragen beantwoorden, maar we stellen ze toch. We zouden overigens ook maar wat graag bijdragen aan de beantwoording, aan de totstandkoming van het nationale vaccinatieplan. Als leveranciers van een toch wel cruciaal onderdeel van de oplossing, de vaccins, zouden we dat zelfs best logisch vinden. Maar dan wel op basis van een ambitieuze, gezamenlijk te realiseren doelstelling. Bij voldoende vaccins heel Nederland voor de zomer van 2021 gevaccineerd, bijvoorbeeld. Hoe klinkt dat?

Meer lezen? Rosanne Hertzberger roept de overheid ook op haar rode loper uit te rollen: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/11/14/het-vaccin-gaat-werken-nu-nog-de-overheid-a4020014

← All news

Leestip: Hoe de lessen uit de coronacrisis vaccinontwikkeling blijvend zullen veranderen

,

In het FD verscheen vorige week een interessante longread over de geschiedenis, de huidige stand van zaken en de toekomst van vaccinontwikkeling. De coronacrisis betekent een stroomversnelling voor het proces en nieuwe technologieën die slimmere vaccins moeten opleveren. De verwachting is dat we daar ook bij andere ziektes de vruchten van gaan plukken. Maar wat is daar allemaal voor nodig?

Tijdswinst is mogelijk, maar komt niet vanzelf
Bij HollandBIO maken we ons al jaren hard voor een versnelde en verbeterde ontwikkeling en inzet van vaccins. Om blijvende lessen te trekken uit de coronacrisis voor snellere en betere vaccinontwikkeling, is het nodig dat we actie ondernemen. Dat begint al met het erkennen van het belang van infectieziekten. Bijvoorbeeld door het vrijmaken van financiering voor de ontwikkeling én de implementatie van vaccins. De coronacrisis laat zien dat ook in het beoordelingstraject tijdswinst mogelijk is, door sneller handelen van de EMA en de FDA. En in de uiteindelijke inzet is nog altijd veel winst te boeken door de plaats van vaccins in de zorg beter te beschrijven. Onze hamvraag: hoe gaan we deze lessen ook na de coronacrisis blijvend in de praktijk brengen?

Link naar het artikel:
https://fd.nl/specials/1361889/waarom-vaccinontwikkeling-na-corona-nooit-meer-hetzelfde-zal-zijn

← All news

Kamervragen over schaars griepvaccin

,

Als het aan staatssecretaris Blokhuis ligt, krijgen mensen met een medische aandoening en 70-plussers dit jaar voorrang op de griepprik. De -gelukkig- stijgende vraag naar het griepvaccin zorgt nu helaas voor schaarste. Deze boodschap zorgt voor de nodige opschudding bij ouderenbond ANBO en is voor D66 en CDA een aanleiding voor diverse Kamervragen over onder andere het inkoopproces en het handelingsperspectief om nieuwe tekorten volgend jaar voor te zijn. Voorkomen is immers beter dan genezen!

Verder lezen:

← All news

Duivelse dilemma’s: kunnen we vlugger aan de vax?

,

We weten niet wanneer de eerste corona vaccins beschikbaar zijn. Wel weten we dat de vaccinontwikkelaars tot dusver een ongeëvenaarde prestatie leveren. De druk om zo snel mogelijk een veilig én effectief vaccin te introduceren, was dan ook nog nooit zo hoog. Maar, wanneer vinden we een vaccin eigenlijk veilig en effectief genoeg, in tijden van een alles verlammende pandemie? En wat is de beste manier om die data zo snel mogelijk te vergaren? Uiterst complexe vraagstukken, waarbij medische, ethische en economische afwegingen niet zelden op gespannen voet staan. Dat spreekt ook uit de berichtgeving in de media. Een greep uit het laatste nieuws.

Waar blijven ze, die vaccins?
Ook in vaccinontwikkeling wegen de laatste loodjes het zwaarst. NOS op 3 laat zien hoe het afgelopen jaar, zonder concessies op kwaliteit en veiligheid, ongekende snelheden in het ontwikkelproces van vaccins bereikt zijn. Eenmaal in de laatste onderzoeksfase is het zaak om hard te maken dat de vaccins effectief zijn. In de gevaccineerde groep moet minder ziekte, of minder ernstige ziekte, optreden dan in de groep die een placebo ontving, een nepvaccin. Aangezien we die ziekte tegelijkertijd uit alle macht proberen te voorkomen, kan het een tijd duren voordat een conclusie te trekken valt. Zijn er manieren om het proces te versnellen?

Versnelde goedkeuring
Ziekenhuisbaas, arts en wetenschapper Marcel Levi pleit voor versnelde goedkeuring en invoer van de coronavaccins. Hij stelt dat de resultaten uit grote studies dusdanig positief zijn, dat de voordelen van het hebben van een vaccin het beperkte, kleine risico op bijwerkingen, rechtvaardigt. Maar ook als slechts in 1 op de 50 000 gevallen ernstige bijwerkingen optreedt, levert dat op wereldwijde schaal nog steeds 154 000 gevallen op. En in hoeverre weten we eigenlijk al iets over de effectiviteit van de vaccins?

Challenge trials
Om tijd te besparen en meer kennis over het virus op te doen, wil het Verenigd Koninkrijk aan de challenge trials. Dat zijn studies waarbij gezonde mensen bewust besmet worden met een lage dosis van het virus. Als het lukt om daarmee tot een menselijk ziektemodel te komen, kunnen we via een gecontroleerde besmetting sneller aantonen of een coronavaccin écht beter beschermt dan placebo. Je voelt op je klompen aan dat een dergelijke onderzoeksopzet de nodige ethische dilemma’s met zich meebrengt.

Hoewel challenge trials niet vrij zijn van risico’s, zijn ze in het onderzoek naar infectieziekten als malaria heel gebruikelijk. Volgens infectieziektenexpert Meta Roestenberg is het goed om ons te beraden op de vraag of Nederland hier ook mee wil starten. Leidend daarbij zijn vragen als: “Wat kunnen we daarvan leren?”, “Kunnen we dat ook op andere manieren leren?”, “Hoeveel sneller zou dit zijn?” en “Vinden we dat al met al het risico waard?”. Microbioloog Rosanne Hertzberger ziet er, bij selectie van de juiste proefpersonen en onderzoekers, wel heil in.

Gezamenlijke zoektocht
Vaccinontwikkelaars en registratieautoriteiten zijn eensgezind in hun standpunt dat zij géén concessies doen aan de reguliere hoge standaard van kwaliteit en veiligheid bij registratie. Maar dat is slechts één stap in het proces. Zelfs als er een vaccin komt, is de kans klein dat we op korte termijn voldoende mensen kunnen inenten om de epidemie een halt toe te roepen. Arts en viroloog Jaap Goudsmit tempert de verwachtingen en waarschuwt voor overmatig optimisme. In verband met een inherente schaarste aan een vaccin na goedkeuring is volgens hem de vraag wat we met elk vaccin gaan doen, met welk doel en voor welke groep. Hij roept het kabinet en de overheid op daar duidelijk over te zijn.

De hamvraag in de ontwikkeling en implementatie van een coronavaccin is, welk risico we bereid zijn te nemen. De meningen daarover lopen uiteen, en eigenlijk is er ook geen goed of fout antwoord. Wat in ieder geval onontbeerlijk is, is om in continue dialoog te blijven met alle betrokkenen.  Zodat we gezamenlijk, gebruikmakend van ieders kennis, expertise en positie, de best mogelijke weg uit deze pandemie kunnen vinden.

← All news

Stappenplan implementatie coronavaccins bekend: nu nog afstemmen

, ,

Met een inzichtelijke Kamerbrief en Routekaart Vaccinatie speelt de overheid open kaart over haar voorbereidingen op een succesvolle implementatie van veilige en effectieve coronavaccins. Ook hier vormt een parallelle aanpak, zoals we eerder zagen bij het ontwikkelproces van de vaccins, de sleutel tot een spoedige start. Nu “alleen nog” de werelden van beleid en productie samenbrengen. Tijdig afstemmen is geen overbodige luxe, gezien het enorme logistieke huzarenstuk rond de productie en de verdeling van vaccins. Laten we daarom de vaart erin houden met -hoe kan het ook anders- een parallel afstemmingtraject tussen alle betrokken stakeholders.

← All news

Prinsjesdag 2020 – Kabinet wil dat Nederland zich uit crisis investeert en innoveert

, , , , ,

In deze ongekende en onzekere tijden kiest het kabinet ondanks sterke economische krimp voor forse financiële ondersteuning. De regering wil Nederland uit de coronacrisis investeren en innoveren – of het nu gaat om gezondheidszorg, de circulaire economie of een duurzame landbouw. Daar is HollandBIO het roerend mee eens, want we zien dat biotechnologie Nederland bij uitstek de kans biedt om op een duurzame manier ons verdienvermogen te vergroten.

Die boodschap weerklonk dan ook uit de Troonrede die koning Willem-Alexander vanuit de Grote Kerk in Den Haag uitsprak. Zo sprak de koning over ‘de noodzaak van preventie en zorginnovaties’, ‘maatregelen om de circulaire economie, waarin afval weer grondstof wordt, te stimuleren’ en wees hij op de noodzaak ‘voor een gezonde en innovatieve toekomst van de Nederlandse landbouwsector, die ook in tijden van crisis zorgt voor een betrouwbare voedselvoorziening.’ Natuurlijk werden er ook woorden gewijd aan de strijd tegen het coronavirus: ‘Zo werkt Nederland intensief samen met andere Europese landen om de ontwikkeling en beschikbaarstelling van een vaccin te versnellen.’

Daarnaast komt de maatschappelijke strijd tegen het coronavirus ook naar voren in de Miljoenennota, zo blijkt uit de maatregelen die het kabinet heeft opgesomd. Zo erkent het kabinet het belang van startups en scale-ups voor een gezonde economische groei. Eerder al stelde het rijk in deze kamerbrief daarom €300 miljoen beschikbaar voor deze groep. Zo wordt er een nationale scale-up faciliteit ingericht, om het eigen vermogen van kleine bedrijven te vergroten door directe investeringen met behulp van Europese middelen en bijdragen van private investeerders. Daarvoor werd eerder een bedrag van €150 miljoen genoemd. Daarnaast worden de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) met €150 miljoen versterkt om investeringen in startups en scale-ups te vergroten.

Later deze week zullen we in een mailing naar onze leden de details van deze maatregelen nader uiteenzetten en duiden.

← All news

Life Sciences Verkiezingsmanifest: voor een gezonde, duurzame toekomst

, , , , ,

Den Haag, 30 juli 2020 – Vandaag lanceert HollandBIO, de belangenvereniging voor de Nederlandse biotechnologiesector, haar Life Sciences Verkiezingsmanifest in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart 2021. In het manifest geeft HollandBIO politici, beleidsmakers en ambtenaren een overzicht van waar onze sector voor staat, waaronder de hordes die we nog moeten nemen. Het belang om te kiezen voor een duurzame en gezonde toekomst is – zeker in het licht van de huidige coronacrisis – urgenter dan ooit. De Nederlandse life sciences sector is bij uitstek geschikt om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke uitdagingen, mits we daar de juiste randvoorwaarden voor scheppen.

De Nederlandse life sciences sector maakt haar belofte waar. “Innovaties uit biotechnologie brengen ons baanbrekende geneesmiddelen en vaccins, gewassen die bijdragen aan een duurzamere landbouw, en biobased grondstoffen en materialen die de transitie naar een hernieuwbare economie mogelijk maken”, aldus HollandBIO-directeur Annemiek Verkamman. Biotechnologie kan een rol spelen bij 11 van de 17 Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties en kan daarmee van doorslaggevend belang zijn voor het aangaan van maatschappelijke uitdagingen rond gezondheid en duurzaamheid en aan een innovatieve en welvarende samenleving – nu én in de toekomst.

‘The Bio Revolution’

De biotechnologische mogelijkheden groeien exponentieel. HollandBIO’s Annemiek Verkamman licht die ontwikkeling verder toe: “Het McKinsey Global Institute spreekt zelfs van een ware ‘Bio Revolution’. Met haar sterke, opkomende life sciences sector heeft Nederland een beloftevolle uitgangspositie om in te spelen op die revolutie”. Met het Life Sciences Verkiezingsmanifest doet HollandBIO beleidssuggesties om de kansen van de life sciences sector te verzilveren op verscheidene onderwerpen, namelijk:

  1. Ondernemerschap in de life sciences
  2. Verduurzaming van landbouw, veeteelt, visserij en chemie
  3. Preventie en gezondheid

Life Sciences Verkiezingsmanifest 2021

Benieuwd naar het volledige manifest? Belangstellenden kunnen het hier downloaden.

← All news

Hoopvolle stappen richting coronavaccin

, , ,

Het is een goede week in de zoektocht naar een coronavaccin, met positief nieuws uit de klinische onderzoeken van AstraZeneca & Oxford, Pfizer & BioNTech en CanSino. Ook Johnson & Johnson zet de eerste stappen richting de kliniek, met een door Janssen in Leiden ontwikkeld vaccin. Bovendien krijgt dit vaccin nog een extra Nederlands tintje…

Janssen haalt trials naar Nederland

Johnson & Johnson heeft een mooie opsteker voor Nederland: na België en de VS staan ook wij op de rol voor trials! Een prachtige resultaat voor iedereen die zich de afgelopen tijd heeft ingezet om de vergunningaanvraag voor klinisch onderzoek met cel- en gentherapie in Nederland te versnellen en te verbeteren.

Nederlandse bijdrage tegen corona in de spotlight

De multinationals zijn niet de enigen die zich wagen in de strijd tegen het coronavirus. Op de besloten website van het Financieele Dagblad schuilt een mooie tweeluik over de bijdrage van Nederlandse partijen in de ontwikkeling van vaccins en geneesmiddelen. De vaccins komen aan bod in deel 1, waarbij de bijdragen van Intravacc, Halix, Mymetics, Janssen en Viroclinics toegelicht worden. In deel 2 ligt de focus op geneesmiddelen en staan ISA Pharmaceuticals, Protinhi Therapeutics en Pharming in de schijnwerpers.

Met zoveel inspanningen zowel binnen als buiten Nederland is de vraag niet of, maar wanneer biotech deze crisis weet te bezweren. We zien namelijk steeds vaker dat biotech de onmisbare schakel vormt voor oplossingen van vele maatschappelijke vraagstukken. De huidige situatie laat bovendien duidelijk zien dat we gebaat zijn bij een snelle en vooral ook betere route van lab naar praktijk. Daarom zijn we bij HollandBIO erg benieuwd welke lessen beklijven, zodat we de bijdrage van biotech aan onze samenleving duurzaam kunnen verbeteren!

← All news

Vaccinatiebeleid van Blokhuis werpt vruchten af

,

Mooi nieuws voor onze VWS-staatssecretaris, zijn vaccinatiealliantie en Nederland in het algemeen: het ingezette vaccinatiebeleid werpt zijn vruchten af, en nieuwe verbeteringen liggen in het verschiet.

De stijgende vaccinatiegraad vormt een mooie eerste stap in de ambitie om zoveel mogelijk gezondheidswinst met vaccinatie te verzilveren. Dit najaar volgt de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving bovendien op met een verkenning naar de toekomstbestendigheid van ons vaccinatiestelsel. HollandBIO heeft haar inspiratie voor een bij deze tijd passend systeem al met de Raad besproken. Wij kijken daarom reikhalzend uit naar het eindresultaat en de daaruit voortvloeiende vervolgstappen. En staatssecretaris Blokhuis? Die voelt zich gesterkt om zijn doortastend ingezette beleid voort te zetten, zo bericht hij de Tweede Kamer.