3% R&D: veel beweging, maar is het genoeg?
Vorig jaar lanceerde het kabinet het 3%-R&D-actieplan. Want met zo’n 2,4% van het bbp aan R&D (en een afvlakkende trend voor de komende jaren) zit Nederland nog een flink eind van de gewenste 3%-norm. Die laatste procentpunten vragen niet om een status quo, maar om fors méér publieke én private R&D-investeringen van in totaal zo’n 12 miljard euro. Inmiddels informeert EZK-minister Herbert de Tweede Kamer over de eerste grote voortgangsupdate, met daarin veel beweging: er komt geld voor spin-offs, toegang tot onderzoeksfaciliteiten staat op de agenda, Invest-NL werkt aan een fonds met institutionele investeerders, er komt meer Europese cofinanciering en het innovatie-instrumentarium gaat op de schop. Uiteindelijk telt voor hollandbio maar één ding: maken deze maatregelen het voor innovatieve bedrijven makkelijker om hier te starten, experimenteren, financieren en door te groeien? Zodat we niet ieder jaar een actieplan nodig hebben om dichter bij de 3% te komen, maar die 3% daadwerkelijk de norm wordt.
Vooral op financiering worden stappen gezet. Hollandbio vroeg eerder aandacht voor het tekort aan grote, risicovolle investeringstickets boven €50 miljoen voor R&D-intensieve scale-ups. Nu werkt Invest-NL aan een fonds-in-fonds waarin pensioenfondsen en andere institutionele beleggers kunnen investeren. De eerste due-diligencetrajecten zijn gestart. Een welkome stap om veel meer Nederlands kapitaal richting snelle groeiers te krijgen. De IPCEI voor Biotech staat helaas nog niet op de Rijksbegroting, ondanks de grote interesse vanuit het bedrijfsleven. De vraag is of hier nog middelen voor gaan komen, iets waar hollandbio zich voor in blijft zetten. Daarnaast passen de ontwikkelingen rond NADI, NII en het Groeifonds gelukkig wel in de bredere beweging om innovatieve bedrijven van meer en beter passend kapitaal te voorzien.
Vlot van start met kennis voor innovatie
Ook rond valorisatie komt er meer aandacht voor ondernemerschap, maar snelheid blijft wat ons betreft het sleutelwoord. De standaard deal terms krijgen gezelschap van express terms, en er komt een nieuwe financieringsregeling voor academische spin-offs. Structurele verbetering betekent dat ondernemer en kennisinstelling snel tot redelijke, financierbare voorwaarden komen. Niet eindeloos polderen, maar wat hollandbio betreft vanuit een gemeenschappelijk doel binnen een maand een voorstel volgens ondernemersvriendelijke deal terms. Verder laat de overheid een verkenning uitvoeren naar een nationale TTO. Hollandbio hoopt dat de overheid daarbij lering trekt uit een nationaal model voor valorisatie van biotech kennis zoals Biotech Booster dat al is. Laten we vooral versterken wat al werkt, in plaats van nieuwe structuren naast bestaande structuren te bouwen
Ruimte voor opschaling op komst?
Het kabinet erkent inmiddels dat hoge gebruikerskosten voor testfaciliteiten een barrière vormen en laat TNO onderzoeken hoe start- en scale-ups beter toegang kunnen krijgen tot bestaande onderzoeks- en testfaciliteiten. Dat past bij hollandbio’s eerdere pleidooi voor vouchers waarbij onze aanvulling blijft: leg de keuze waar mogelijk bij de ondernemer. Een biotechbedrijf weet zelf het beste welke faciliteit nodig is om bijvoorbeeld een klinische of food-grade standaard te halen. Voorkom dat publieke middelen vooral terechtkomen bij faciliteiten omdat ze toevallig al in het systeem zitten. Geld voor experimenteerruimte is pas echt effectief als het een innovatie daadwerkelijk een stap dichter bij de gebruiker brengt.
Van beweging naar resultaat
Allemaal stappen vooruit dus. Toch staat de 3%-teller nog lang niet op groen. Zonder aanvullend beleid koerst Nederland juist verder weg van het doel: de nieuwe analyse voorziet dat de maatregelen de daling wel kunnen afremmen, maar niet keren. De echte lakmoesproef is daarom niet hoeveel fondsen, regelingen en loketten Nederland optuigt, maar of (biotech) bedrijven daadwerkelijk sneller van kennis naar bedrijf, van lab naar pilot en van startup naar scale-up komen. Het 3%-actieplan zorgt voor beweging in de juiste richting, nu het tempo omhoog en dan kunnen ondernemers en bedrijven echt vooruit.