Behalve groen licht voor Biotech Booster, kwam afgelopen donderdag ook het verlossende woord voor tal van andere voorstellen die bijdragen aan economische groei, het versterken van onderzoeks- en innovatie-ecosystemen en de internationale kennis- en concurrentiepositie van Nederland. Veel daarvan vergroten net als Biotech Booster de innovatie gericht op verduurzaming en gezondheid. HollandBIO feliciteert de indieners met hun succes en geeft hen natuurlijk graag een podium.
Enkele voorstellen hebben in meer of mindere mate raakvlakken met biotechnologie. Zo wordt er €60 miljoen uitgetrokken ter ondersteuning van de vorming van een ecosysteem rond cellulaire agricultuur, de technologie om dierlijke producten zoals melk en vlees rechtstreeks uit cellen te produceren. Oncode-PACT (€325 miljoen) richt zich vooral op het effectiever inrichten van de preklinische fase van kankeronderzoek, door de concrete toepassing van kunstmatige intelligentie, goed afgebakende patiëntengroepen en mini-orgaantjes in preklinisch onderzoek. Daarnaast is de investering van €80 miljoen via Pharma-NL vooral gericht op de technische faciliteiten voor startups in de farmaceutische industrie en medicijnproductietechnologie. Met €43 miljoen wordt via CROP-XR geïnvesteerd in een veelbelovende, nieuwe veredelingstechniek waarmee veel sneller en efficiënter klimaatresistente gewassen kunnen worden ontwikkeld.
Alle gehonoreerde voorstellen zijn hierterug te lezen, evenals alle informatie rondom het Nationaal Groeifonds.
Verschillende indieners op het HollandBIO Year Event
Vermindering van CO₂-uitstoot, de strijd tegen het coronavirus, nieuw perspectief voor patiënten, voldoende voedsel voor iedereen. Noem een mondiale uitdaging van deze tijd en biotechnologie draagt bij aan de oplossing. Niet voor niets investeren overheden, kennisinstellingen en bedrijven wereldwijd enorm in zowel de wetenschappelijke als de commerciële ontwikkeling van deze sector. Reden voor HollandBIO om de maatschappelijke meerwaarde van de Nederlandse biotech op een rij te zetten, te illustreren met acht klinkende praktijkvoorbeelden en een to-do-lijst te destilleren.
Wereldwijd wordt er vol interesse gekeken naar Nederlandse innovaties voor een duurzame en gezonde samenleving. Toch moet er meer gebeuren om het volledige potentieel van de Biorevolutie te benutten. Wat is de maatschappelijke meerwaarde van Nederlandse biotech en hoe bereiken we het toekomstideaal?
In de strijd tegen infectieziekten moeten we ons een stuk beter voorbereiden, vindt minister Kuipers. Met zijn beleidsagendastreeft hij daarom naar een blijvende verhoging van onze pandemische paraatheid. Vaccins en geneesmiddelen komen daarbijaan bod als “essentiële innovaties”, al blijft het plan wat mager over “hoe” we deze versneld gaan ontwikkelen en toepassen. Gelukkig stipt de minister tot onze grote vreugde aan dat het huidige vaccinatiestelsel op dit punt aan een boost(er) toe is. Daarom kijkt HollandBIO met smart uit naar een gedegen plan dat de knelpunten nauwgezet adresseert. Pas als dat plan helder is, kan er gekeken worden welke uitvoerende partij daar het beste bij past.
Den Haag, 14 april 2022 – Groeifondsvoorstel Biotech Booster krijgt 250 miljoen euro. Het advies van de commissie Nationaal Groeifonds is vandaag overgenomen door het kabinet. Dit betekent dat Biotech Booster aan de slag kan met de grote uitdaging rond maatschappelijke toepassing van goede Nederlandse kennis op het gebied van biotechnologie. Biotech Booster gaat veelbelovende ideeën – met behulp van ervaren topondernemers, expertise en middelen – uit laten groeien tot projecten die het startpunt vormen voor startups of verdere ontwikkeling door bestaande biotechnologiebedrijven. Met de investeringsimpuls uit het Nationaal Groeifonds verhoogt Biotech Booster niet alleen het rendement op excellente wetenschappelijke kennis, maar draagt het voorstel ook concreet bij aan maatschappelijke impact en biotechnologische innovaties die het leven beter maken.
Biotech Booster is een unieke publiek-private coalitie die bestaat uit de Universiteiten van Nederland, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra, de Vereniging Hogescholen, onderzoeksinstituut TNO, HollandBIO als belangenvereniging voor de Nederlandse biotech sector en toonaangevende biotechnologiebedrijven DSM en Janssen. Hun gezamenlijke ambitie is om van Nederland een wereldwijde hotspot in de biotechnologie te maken door de ontbrekende schakel in de valorisatieketen te vormen. Het voorstel is door het ministerie van OCW in nauw contact met andere departementen ingediend bij de Groeifondscommissie.
Mirjam van Praag (voorzitter College van Bestuur bij de Vrije Universiteit Amsterdam): “Bedrijven en kennisinstellingen hebben binnen Biotech Booster de handen ineengeslagen om de uitstekende Nederlandse kennispositie op het gebied van biotechnologie te vertalen naar bedrijvigheid en producten die de maatschappij bereiken. Biotech Booster voegt ondernemend vermogen toe aan excellent onderzoek en helpt zo uitvinders in teams en via projecten kansrijke ideeën te verzilveren. Met deze unieke coalitie vergroten we de maatschappelijke impact van ons onderzoek.”
Annemiek Verkamman (Directeur HollandBIO): “Nederland kiest voor biotechnologie en zet daarmee een grote stap op weg naar een positie als wereldwijde hotspot van biotech innovatie. Ervaren ondernemers begeleiden teams op bedrijfsmatige wijze om wetenschap te vertalen in kansrijke projecten. Door Biotech Booster gaan consumenten, patiënten en burgers op termijn meer profiteren van Nederlandse topkennis.”
Maatschappelijke en economische opbrengsten van Biotech Booster
Met Biotech Booster kunnen uitvinders en ondernemers, kennisinstellingen en bedrijven biotechnologische kennis sneller en efficiënter omzetten in waardevolle innovaties. Voorbeelden zijn biosensoren die helpen ziektes op te sporen, gewassen die bestand zijn tegen klimaatverandering en algen die we als biobrandstof kunnen inzetten. Biotech Booster voegt naar verwachting in de komende negen jaar 440 miljoen euro toe aan de Nederlandse economie (structureel bbp-effect). Dit loopt op tot ruim 10 miljard euro in 2050. Daarmee versterkt Biotech Booster het innovatie- en verdienvermogen van Nederland. Bovendien stelt Biotech Booster nieuwe ondernemers in staat om te werken aan nieuwe oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en transities.
Volgende stappen
De komende periode gaan de betrokken partijen binnen Biotech Booster aan de slag met de volgende stappen. Zo wordt de organisatie van Biotech Booster verder opgezet en gaan de betrokken partijen goede afspraken maken over onderwerpen als intellectueel eigendom, bemensing en de verdeling van mogelijke baten. Daarna kan het programma snel van start. Vijftig veelbelovende ideeën per jaar starten in één van de verschillende zwaartepunten in het Nederlandse biotech ecosysteem. Per jaar worden vijf daarvan opgewerkt naar een investeerbaar eindresultaat. Een eindresultaat dat als startpunt dient voor een startup of een nieuw product binnen een bestaand bedrijf.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2022-04-14 16:07:312023-09-27 16:29:44Biotech Booster blij met grote Groeifondsinvestering in biotechnologie← #nieuws
Uit onderzoek van HollandBIO blijkt dat het steeds langer duurt om nieuwe geneesmiddelen vergoed en wel in het ziekenhuis te krijgen. Vooral de koplopers op weg naar gezondheid op maat, de wees-, voorwaardelijk en/of versneld toegelaten geneesmiddelen, hebben moeite door de dichte doornenhaag van ons systeem van toelating heen te dringen.
Nederlandse patiënten wachten steeds langer op nieuwe geneesmiddelen
Het duurt steeds langer om nieuwe geneesmiddelen vergoed en wel in het ziekenhuis te krijgen. Dat blijkt uit HollandBIO’s analyse van één van de belangrijke stappen tussen markttoelating en vergoeding: het toekennen van een declaratietitel, de zogenaamde add-onprestatie. 29 geneesmiddelen kregen tussen 2017 en 2020 binnen 100 dagen een declaratietitel. In 2021 was die prestatie slechts voor één van de 19 geneesmiddelen die een declaratietitel kregen weggelegd. Een zorgverlener heeft de declaratietitel nodig om een geneesmiddel te kunnen declareren bij een zorgverzekeraar.
Hoewel het in theorie mogelijk is dat een zorgverzekeraar via een individuele aanvraag een geneesmiddel vergoedt, heeft het leeuwendeel van de patiënten in de praktijk geen toegang tot het geneesmiddel zolang de declaratietitel er niet is. De pijnlijke conclusie van de oplopende doorlooptijden is daarmee dat patiënten in Nederland steeds langer ziek zijn voordat hun medicijn beschikbaar is.
Nederlandse wachttijd doet Europese voorsprong teniet
Wanneer we inzoomen op de doorlooptijden, ontstaat een nog zorgwekkender beeld: geneesmiddelen die de registratieprocedure van het Europees Medicijnagentschap (EMA) met extra spoed hebben doorlopen vanwege hun grote potentieel of werkzaamheid tegen een aandoening waar nu nog geen geneesmiddel voor is, raken die voorsprong weer kwijt tijdens ons nationale vergoedingstraject. Ook weesgeneesmiddelen, geneesmiddelen die in de sluis geplaatst worden, of middelen met een voorwaardelijke goedkeuring van EMA, halen het nooit binnen de felbegeerde 100 dagen. Met andere woorden: juist de toegang tot de innovatieve koplopers vertraagt.
Helder probleem, complexe oplossing
Het probleem van de doorlooptijden is niet alleen helder, het is ook breed gedeeld: niemand in het gezondheidsecosysteem zal de oplopende wachttijden als wenselijk beschouwen. De meningen lopen echter uiteen over de oorzaak van het probleem, net als over wie het moet of kan verhelpen. De fabrikant, door de prijs te verlagen; de overheid, door het budget te verhogen, door bureaucratie terug te dringen, of individuele vergoeding te organiseren; het Zorginstituut, de zorgverzekeraar of de beroepsgroep door versnelling, verduidelijking of modernisering van procedures; en patiënten, door zinvolle uitkomstmaten en start- en stopcriteria te helpen bepalen.
Het mooie is: iedereen heeft gelijk. Elke partner in het ecosysteem zal zijn steentje moeten bijdragen voor duurzaam succes. Gelukkig is die bereidheid er ook, getuige de vele initiatieven en pilots. Zo is de parallelle procedure van het CBG en het Zorginstituut sinds kort een standaardroute en maakt het (Orphan) Drug Access Protocol werk van het beschikbaar krijgen van veelbelovende nieuwe behandelingen. We zien experimenten met financiële arrangementen, pay for performance en vergoeding op maat. Een uitstekende ontwikkeling. Waar het ons inziens echter nog aan ontbreekt, is een gezamenlijk beeld van wat we acceptabele doorlooptijden vinden, en aan goede afstemming tussen alle nieuwe initiatieven en pilots. Zonder samenhang werkt de stapeling van initiatieven juist vertraging in de hand.
Wat HollandBIO betreft reden te meer om vroegtijdig en met alle stakeholders staan tafel te gaan om de plekken te identificeren waar onze doornenhaag ondoordringbaar dreigt te worden. Zodat we gericht en tijdig kunnen snoeien om tot een adaptief ecosysteem te komen waarin innovatie, gezondheidswinst en betaalbaarheid hand in hand gaan. En patiënten minder lang moeten wachten op de beste behandeling.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2022-04-12 16:21:422022-04-12 16:26:01Vergoeding van nieuwe geneesmiddelen steeds complexer en trager← #nieuws
Het zal niemand verbazen: HollandBIO is fan van cel- en gentherapieën (ATMP’s). Deze innovatieve behandelingen zijn de koplopers in de transitie naar gezondheid op maat. Vooruitgang is natuurlijk niet zomaar geboekt. Ook voor ATMP’s zijn er genoeg uitdagingen op de route van lab naar patiënt. In een recente brief informeert minister Kuipers de Kamer over de stand van zaken rondom ATMP’s. “Ik deel het enthousiasme dat deze patiënten mogelijk zicht krijgen op een curatieve therapie”, aldus Kuipers. In een technische toelichting schetst hij de laatste ontwikkelingen én knelpunten rondom deze innovatieve geneesmiddelen.
Vanwege de snelle ontwikkelingen op het gebied van de ontwikkeling en inzet van ATMP’s is er bij veel verschillende partijen behoefte aan meer inzicht in waar we staan in Nederland. Minister Kuipers wil aan de ene kant innovatie zo veel mogelijk faciliteren, en aan de andere kant de betaalbaarheid en de beschikbaarheid voor patiënten borgen. Oog houden voor deze balans, dat juichen we bij HollandBIO uiteraard alleen maar toe. In een recente Kamerbrief schetst Kuipers de kansen en uitdagingen. Dit doet hij aan de hand van vier onderwerpen, namelijk de ontwikkeling van ATMP’s & de inzet onder de Hospital Exemption (HE), productspecifieke wetgeving, pakketbeoordeling & vergoeding en inzet in de zorgpraktijk.
Op al deze onderwerpen schetst de minister een vergelijkbaar beeld: er is veel mogelijk, maar de huidige regelgeving is complex en biedt niet altijd een gelijk speelveld voor iedereen. Gelukkig geeft de minister zichzelf ook de nodige actiepunten om het systeem verder te verbeteren. Zo wil hij zich bijvoorbeeld inzetten voor betere Europese wetgeving, helderheid over het gebruik van de HE en passende vormen van beoordeling en vergoeding, waaronder pay-for-performance.
Inzicht in waar we nu staan in Nederland op het gebied van ATMP’s is één, maar resulteert gelijk in de vraag: waar willen we met elkaar naar toe? En hoe willen we daar komen? In dat opzicht ontbreekt een recent succes in het overzicht. Trage vergunningsverlening voor klinisch onderzoek met medische ggo’s stond onderzoek met ATMP’s in de weg. HollandBIO smeedde een coalitie om de situatie te verbeteren, én met resultaat: de termijn ging van meer dan een jaar naar minder dan 60 dagen en ook de administratieve lasten werden verminderd. Samenwerking bleek ook hier de sleutel tot succes. Laten we daarvan leren bij het wegnemen van de uitdagingen op het gebied van onderzoek, registratie, vergoeding en implementatie van deze innovatieve koplopers.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2022-04-12 16:01:362022-04-12 16:01:38Het is de minister ernst met ATMP’s← #nieuws
Het derde deel en laatste deel van het zesde IPCC-rapport is gepubliceerd en, geheel terecht, onderschrijven klimaatwetenschappers cellulaire landbouw en gentechnologie als oplossingen voor de klimaatcrisis. In het bijna 3000 pagina’s tellende rapport komen allerlei aanpakken en innovaties aan bod die bij kunnen dragen om de druk op de landbouw en natuurlijke hulpbronnen te verlichten.
Biotech innovaties als transformatieve veranderingen
Het IPCC-rapport gaat in op verschillende mogelijkheden die helpen de druk op het wereldwijde voedselsysteem te verlichten. Daarbij lichten de auteurs per oplossing en innovatie toe of deze hun basis vinden in bestaande technologieën, of zij bekend zijn bij het grote publiek en in hoeverre zij grote veranderingen veroorzaken in de manier waarop we voedsel produceren. Een oplossing kan een kleine stap zijn en incrementeel werken, maar sommige veranderingen zijn transformatief. Transformatieve oplossingen nopen tot extra innovatie-inspanningen, maar kunnen – indien toegepast op grote schaal – een aanzienlijk positief effect hebben op het voedselsysteem en het klimaat. Cellulaire landbouw, waar bijvoorbeeld gecultiveerd vlees en gefermenteerde eiwitten onder vallen, is één van die transformatieve opties.
Bijkomende voordelen
Het IPCC gaat in op zowel de directe als de indirecte impact op broeikasgasuitstoot van de verschillende voorgestelde oplossingen en innovaties en andere bijkomende voor- en/of nadelen. Voor de toepassing van (reeds bestaande) gentechnologie bij gewassen is er een direct effect te zien op productiviteit en efficiëntie, met bijkomende voordelen als verbetering in voedingskwaliteit en verlaging van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Daarnaast ziet het rapport bij cellulaire landbouw, waaronder gecultiveerd vlees en gefermenteerde eiwitten, een positief effect op het verminderen van directe uitstoot van broeikasgassen maar staat daar ook enig energieverbruik tegenover. Verder kan cellulaire landbouw bijdragen aan minder voedselverliezen en heeft het bijkomende voordelen zoals verbetering van dierenwelzijn, verlaging van stikstofemissie en mogelijke verlaging van het risico op zoönotische ziekten, gewasbeschermingsmiddelen en antibioticagebruik.
Beleidsmaatregelen versnellen en versterken
Om de benodigde klimaatverzachting de komende jaren te bereiken, is er gecoördineerde actie nodig vanuit meerdere hoeken. Zo is gedragsverandering bij de consument van belang en zijn aanpassingen in de voedselketen noodzakelijk, maar is bovenal passend overheidsbeleid nodig om verder te komen. Minister voor Klimaat en Energie, Rob Jetten, geeft daarom in een brief aan de Tweede Kamer aan dat Nederland beleidsmaatregelen moet gaan versnellen en versterken. HollandBIO kan niet wachten om de overheid van inzichten en handvatten te voorzien als het gaat om de vraag hoe innovaties en oplossingen uit biotechnologie zo optimaal mogelijk bijdragen aan het verlichten van de druk op de landbouw en het klimaat.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2022-04-12 15:53:032022-04-12 15:53:05Hoe gaan we de wereldwijde klimaatverandering verzachten?← #nieuws
Geld, cultuur en talent: volgens Financial Times (FT) de redenen waarom we er in Europa minder goed in slagen om onze biotech topkennis te gelde te maken. Maar er is ook goed nieuws: met onze sterke kennisbasis is het fundament op orde. Deze conclusies sluiten aan bij wat wij al jaren roepen: maak werk van een ijzersterk innovatieklimaat!
Het medium schrijft over de toenemende concurrentie om een biotech hotspot te worden: naast Nederland hebben ook Zwitserland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk ambitieuze plannen. Maar hierin concurreren we met landen als China, India en niet in de laatste plaats de Verenigde Staten.
Met name in vergelijking met de VS slagen wij in Europa er minder goed in om kennis om te zetten in bedrijven. FT geeft daarvoor een viervoud aan redenen: een gebrek aan financiering voor kleine bedrijven en de lagere waardering op de beurs voor grotere bedrijven, een minder ondernemende cultuur, tekort aan talent en een gefragmenteerde markt.
Laat dit nu precies de problemen zijn die wij adresseren in ons programma een ijzersterk innovatieklimaat. Om de sector tot volle bloei te laten komen richt HollandBIO zich binnen dit programma op drie hoofonderwerpen die van groot belang zijn voor biotech ondernemers:
financiering die aansluit op hun behoefte;
effectieve knowledge transfer;
aantrekkelijk investeringsklimaat.
Wij beschouwen deze analyse dan ook als een opdracht, het is tijd om werk te maken van een ijzersterk innovatieklimaat!
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2022-04-12 15:44:352022-04-12 15:44:37Waarom Europa minder goed biotech kennis te gelde maakt← #nieuws
Minister Staghouwer van Landbouw, Natuur en Voedsel (LNV) wil onderzoeken hoe een vleestaks duurzame en gezondere keuzes kan stimuleren, terwijl de opbrengst van de belasting terugvloeit naar de producerende sector, zo schrijft hij in een Kamerbrief. HollandBIO heeft alle lof voor initiatieven die voedsel(productie) duurzamer en gezonder maken, maar begrijpt ook dat sommige Kamerleden nog vraagtekens bij het aangekondigde onderzoek hebben. Duurzame voedselproductie, zoals kweekvlees, moet namelijk juist vrijgesteld blijven van fiscale drempels.
Gecultiveerd vlees goedkoper dan de echte prijs van slachtvlees?
Daarom is slachttaks – met oog voor duurzame voedselproductie – eerder het onderzoeken waard dan een platte vleestaks die gecultiveerd vlees op dezelfde hoop gooit als slachtvlees. Zo’n fiscale prikkel moet juist bedoeld zijn om de echte prijs van vlees – inclusief klimaateffecten – te beprijzen. Onderzoeksbureau CE Delft becijferde hoeveel slachtvlees echt kost, en die cijfers liegen er niet om. De echte prijs van vlees zou tot 53% duurder uitkomen. Gerekend met huidige consumptieniveau in Nederland leidt dit tot 4,5 miljard euro extra schade, om nog maar te zwijgen over de schade van al het vlees dat wij voor het buitenland produceren en het niet in geld uit te drukken dierenleed. Zo bekeken komt het omslagpunt razendsnel dichterbij dat het steeds goedkoper wordende kweekvlees (in 2019 nog €9 per burger) de echte prijs van slachtvlees achter zich laat.
Consument wil wel
HollandBIO blijft beleidsmakers dan ook aansporen om de weg te bereiden voor gecultiveerd vlees. Niet voor niets riepen we een jaar geleden al op om een eventuele vleestaks alleen in te voeren voor slachtvlees, want gecultiveerd vlees is een diervriendelijk en duurzaam alternatief dat past in de duurzame eiwittransitie om onze klimaatambities te behalen. En de consument, die wil wel– zo laten experts desgevraagd aan de NOS weten in reactie op het alarmerende laatste rapport van VN-klimaatpanel IPCC. Ook het gezaghebbende instituut ziet biotech innovaties als kweekvlees en andere innovatieve eiwitbronnen als belangrijk instrument tegen klimaatverandering. Alle lof dus voor het lef van minister Staghouwer, mits hij oog houdt voor duurzame vleesproductie en andere innovatieve eiwitbronnen.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2022-04-05 17:10:502022-11-01 13:30:44Slacht kweekvlees niet door vleestaks← #nieuws
De Nederlandse overheid moet kiezen voor slimme industriepolitiek, zo stelt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) – het adviescollege voor regering en parlement op het gebied van buitenlands beleid – in een recent advies. In het licht van de oorlog in Oekraïne, de pandemie en de klimaatcrisis is herbezinning nodig. De AIV formuleert tien aanbevelingen die ertoe bijdragen dat Nederland durft te kiezen en daarmee zijn strategische kwetsbaarheid vermindert, investeert in nieuwe (sleutel)technologie en zijn welvaart en werkgelegenheid behoudt. HollandBIO voegt daar graag nog aan toe: kies voor biotech!
Van horizontaal naar verticaal industriebeleid
Het Europese industriebeleid verandert van aard. Het is niet langer alleen ‘horizontaal’, oftewel generiek en voorwaardenscheppend, maar krijgt in toenemende mate een ‘verticaal’ karakter, waarbij overheden ingrijpen met stimulansen en investeringen voor specifieke bedrijfstakken of ecosystemen. Deze omslag is blijvend.
De veranderende internationale context en andere ingrijpende uitdagingen leiden tot grote risico’s: het verlies van toegang tot grondstoffen, technologie of afzetmarkten; overnames van Europese bedrijven door niet-Europese rivalen in strategische sectoren; onoverbrugbare achterstand op technologieën van de toekomst met als gevolg een ernstige belemmering van transities op bijvoorbeeld verduurzaming en het klimaat; het onvermogen om weerstand te bieden aan geopolitieke druk op industriepolitiek terrein vanuit China of de VS. Dit betekent volgens de AIV dat een verandering nodig is in de Nederlandse industriepolitiek, we moeten het slimmer aan gaan pakken. Van voorwaardenscheppend, naar keuzes maken.
Tien aanbevelingen voor ‘slimme’ Nederlandse industriepolitiek
In het coalitieakkoord staat dat het kabinet meer vorm wil geven aan ‘slimme industriepolitiek’, zowel nationaal als Europees. De AIV heeft vanuit dat perspectief en de veranderende internationale context tien aanbevelingen geformuleerd voor het kabinet om tot deze meer proactieve en zelfbewuste houding te komen. Met name aanbeveling drie en acht vinden wij belangrijk.
In aanbeveling drie stelt de AIV voor dat Nederland zich hard maakt voor een Europees afwegingskader dat uiteenlopende belangen inzichtelijk maakt als uitgangspunt voor het al dan niet maken van keuzes voor ingrijpen in bepaalde sectoren. Dit zorgt voor betere besluitvorming en maakt tegelijk duidelijk dat het kabinet de industriepolitieke wending niet langer beziet vanuit een terughoudend ‘Nee, mits’, maar vanuit een constructief ‘Ja, tenzij’.
Bij aanbeveling acht zet de AIV uiteen dat Nederland recente voorstellen voor ‘defensief’ nieuw handels- en industriebeleid ondersteunt of actief mee vormgeeft, maar dat het in EU-verband vooralsnog terughoudend blijft met de ondersteuning van specifieke ecosystemen. De AIV vindt dat van Nederland als vijfde EU-economie en een sterke positie in diverse strategische sectoren, meer verwacht mag worden. Die inspanning dient de strategische weerbaarheid van de Europese Unie als geheel en van welvaart en werkgelegenheid in Nederland zelf. Kortom, Nederland: durf te kiezen!
Kiezen voor biotech als strategische sector
HollandBIO ziet het AIV-advies als een aansporing aan het adres van de Nederlandse overheid om keuzes te maken voor strategisch belangrijke sectoren en (sleutel)technologieën. Biotechnologie en het Nederlandse biotech ecosysteem voldoen bij uitstek aan die criteria: Nederland heeft een sterke en groeiende biofarmaceutische sector, is wereldwijd toonaangevend op zaadveredeling en kent diverse koplopers die werken aan het verduurzamen en klimaatneutraal maken van de landbouw en chemie. Ook de AIV ziet deze mogelijkheden en sterktes op biotechnologie en schetst daarbij ook een belangrijke uitdaging, namelijk het toekomstbestendig maken van het regelgevende Europese kader voor moderne technieken als CRISPR-Cas.
De Nederlandse regering hoeft daarnaast niet lang te zoeken naar mogelijke acties in Nederland en daarbuiten voor het direct versterken van biotech als strategische sector. In het Toekomstpact Biotechnologie van VNO-NCW staan immers als vier actielijnen die duidelijk maken hoe we de biotech sector in Nederland verder kunnen versterken:
Meer investeren in onderzoek;
Biotechnologie als speerpunt van het investeringsklimaat;
Betere financiële ondersteuning van start-ups en scale-ups;
En het moderniseren van wet- en regelgeving voor moderne biotechnologie, biotechnologische innovaties en ontwikkelingen.
Kiezen voor ‘slimme industriepolitiek’ in Nederland is kiezen voor biotech!
HollandBIO feliciteert andere investeringsaanvragen met succesvolle toekenning Nationaal Groeifonds
IJzersterk innovatieklimaat, Hollandbio, Gezondheid, Voedsel en materialen, InnovatieklimaatBehalve groen licht voor Biotech Booster, kwam afgelopen donderdag ook het verlossende woord voor tal van andere voorstellen die bijdragen aan economische groei, het versterken van onderzoeks- en innovatie-ecosystemen en de internationale kennis- en concurrentiepositie van Nederland. Veel daarvan vergroten net als Biotech Booster de innovatie gericht op verduurzaming en gezondheid. HollandBIO feliciteert de indieners met hun succes en geeft hen natuurlijk graag een podium.
Enkele voorstellen hebben in meer of mindere mate raakvlakken met biotechnologie. Zo wordt er €60 miljoen uitgetrokken ter ondersteuning van de vorming van een ecosysteem rond cellulaire agricultuur, de technologie om dierlijke producten zoals melk en vlees rechtstreeks uit cellen te produceren. Oncode-PACT (€325 miljoen) richt zich vooral op het effectiever inrichten van de preklinische fase van kankeronderzoek, door de concrete toepassing van kunstmatige intelligentie, goed afgebakende patiëntengroepen en mini-orgaantjes in preklinisch onderzoek. Daarnaast is de investering van €80 miljoen via Pharma-NL vooral gericht op de technische faciliteiten voor startups in de farmaceutische industrie en medicijnproductietechnologie. Met €43 miljoen wordt via CROP-XR geïnvesteerd in een veelbelovende, nieuwe veredelingstechniek waarmee veel sneller en efficiënter klimaatresistente gewassen kunnen worden ontwikkeld.
Alle gehonoreerde voorstellen zijn hier terug te lezen, evenals alle informatie rondom het Nationaal Groeifonds.
De Biorevolutie
Sectorinfo, Publicaties, AlgemeenVermindering van CO₂-uitstoot, de strijd tegen het coronavirus, nieuw perspectief voor patiënten, voldoende voedsel voor iedereen. Noem een mondiale uitdaging van deze tijd en biotechnologie draagt bij aan de oplossing. Niet voor niets investeren overheden, kennisinstellingen en bedrijven wereldwijd enorm in zowel de wetenschappelijke als de commerciële ontwikkeling van deze sector. Reden voor HollandBIO om de maatschappelijke meerwaarde van de Nederlandse biotech op een rij te zetten, te illustreren met acht klinkende praktijkvoorbeelden en een to-do-lijst te destilleren.
Wereldwijd wordt er vol interesse gekeken naar Nederlandse innovaties voor een duurzame en gezonde samenleving. Toch moet er meer gebeuren om het volledige potentieel van de Biorevolutie te benutten. Wat is de maatschappelijke meerwaarde van Nederlandse biotech en hoe bereiken we het toekomstideaal?
Minister Kuipers publiceert beleidsagenda pandemische paraatheid
Gezondheid op maat, GezondheidIn de strijd tegen infectieziekten moeten we ons een stuk beter voorbereiden, vindt minister Kuipers. Met zijn beleidsagenda streeft hij daarom naar een blijvende verhoging van onze pandemische paraatheid. Vaccins en geneesmiddelen komen daarbijaan bod als “essentiële innovaties”, al blijft het plan wat mager over “hoe” we deze versneld gaan ontwikkelen en toepassen. Gelukkig stipt de minister tot onze grote vreugde aan dat het huidige vaccinatiestelsel op dit punt aan een boost(er) toe is. Daarom kijkt HollandBIO met smart uit naar een gedegen plan dat de knelpunten nauwgezet adresseert. Pas als dat plan helder is, kan er gekeken worden welke uitvoerende partij daar het beste bij past.
Biotech Booster blij met grote Groeifondsinvestering in biotechnologie
Gezondheid op maat, Wereld mét toekomst, IJzersterk innovatieklimaat, Hollandbio, UitgelichtDen Haag, 14 april 2022 – Groeifondsvoorstel Biotech Booster krijgt 250 miljoen euro. Het advies van de commissie Nationaal Groeifonds is vandaag overgenomen door het kabinet. Dit betekent dat Biotech Booster aan de slag kan met de grote uitdaging rond maatschappelijke toepassing van goede Nederlandse kennis op het gebied van biotechnologie. Biotech Booster gaat veelbelovende ideeën – met behulp van ervaren topondernemers, expertise en middelen – uit laten groeien tot projecten die het startpunt vormen voor startups of verdere ontwikkeling door bestaande biotechnologiebedrijven. Met de investeringsimpuls uit het Nationaal Groeifonds verhoogt Biotech Booster niet alleen het rendement op excellente wetenschappelijke kennis, maar draagt het voorstel ook concreet bij aan maatschappelijke impact en biotechnologische innovaties die het leven beter maken.
Biotech Booster is een unieke publiek-private coalitie die bestaat uit de Universiteiten van Nederland, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra, de Vereniging Hogescholen, onderzoeksinstituut TNO, HollandBIO als belangenvereniging voor de Nederlandse biotech sector en toonaangevende biotechnologiebedrijven DSM en Janssen. Hun gezamenlijke ambitie is om van Nederland een wereldwijde hotspot in de biotechnologie te maken door de ontbrekende schakel in de valorisatieketen te vormen. Het voorstel is door het ministerie van OCW in nauw contact met andere departementen ingediend bij de Groeifondscommissie.
Mirjam van Praag (voorzitter College van Bestuur bij de Vrije Universiteit Amsterdam): “Bedrijven en kennisinstellingen hebben binnen Biotech Booster de handen ineengeslagen om de uitstekende Nederlandse kennispositie op het gebied van biotechnologie te vertalen naar bedrijvigheid en producten die de maatschappij bereiken. Biotech Booster voegt ondernemend vermogen toe aan excellent onderzoek en helpt zo uitvinders in teams en via projecten kansrijke ideeën te verzilveren. Met deze unieke coalitie vergroten we de maatschappelijke impact van ons onderzoek.”
Annemiek Verkamman (Directeur HollandBIO): “Nederland kiest voor biotechnologie en zet daarmee een grote stap op weg naar een positie als wereldwijde hotspot van biotech innovatie. Ervaren ondernemers begeleiden teams op bedrijfsmatige wijze om wetenschap te vertalen in kansrijke projecten. Door Biotech Booster gaan consumenten, patiënten en burgers op termijn meer profiteren van Nederlandse topkennis.”
Maatschappelijke en economische opbrengsten van Biotech Booster
Met Biotech Booster kunnen uitvinders en ondernemers, kennisinstellingen en bedrijven biotechnologische kennis sneller en efficiënter omzetten in waardevolle innovaties. Voorbeelden zijn biosensoren die helpen ziektes op te sporen, gewassen die bestand zijn tegen klimaatverandering en algen die we als biobrandstof kunnen inzetten. Biotech Booster voegt naar verwachting in de komende negen jaar 440 miljoen euro toe aan de Nederlandse economie (structureel bbp-effect). Dit loopt op tot ruim 10 miljard euro in 2050. Daarmee versterkt Biotech Booster het innovatie- en verdienvermogen van Nederland. Bovendien stelt Biotech Booster nieuwe ondernemers in staat om te werken aan nieuwe oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en transities.
Volgende stappen
De komende periode gaan de betrokken partijen binnen Biotech Booster aan de slag met de volgende stappen. Zo wordt de organisatie van Biotech Booster verder opgezet en gaan de betrokken partijen goede afspraken maken over onderwerpen als intellectueel eigendom, bemensing en de verdeling van mogelijke baten. Daarna kan het programma snel van start. Vijftig veelbelovende ideeën per jaar starten in één van de verschillende zwaartepunten in het Nederlandse biotech ecosysteem. Per jaar worden vijf daarvan opgewerkt naar een investeerbaar eindresultaat. Een eindresultaat dat als startpunt dient voor een startup of een nieuw product binnen een bestaand bedrijf.
Vergoeding van nieuwe geneesmiddelen steeds complexer en trager
Gezondheid op maat, Hollandbio, Gezondheid, UitgelichtUit onderzoek van HollandBIO blijkt dat het steeds langer duurt om nieuwe geneesmiddelen vergoed en wel in het ziekenhuis te krijgen. Vooral de koplopers op weg naar gezondheid op maat, de wees-, voorwaardelijk en/of versneld toegelaten geneesmiddelen, hebben moeite door de dichte doornenhaag van ons systeem van toelating heen te dringen.
Nederlandse patiënten wachten steeds langer op nieuwe geneesmiddelen
Het duurt steeds langer om nieuwe geneesmiddelen vergoed en wel in het ziekenhuis te krijgen. Dat blijkt uit HollandBIO’s analyse van één van de belangrijke stappen tussen markttoelating en vergoeding: het toekennen van een declaratietitel, de zogenaamde add-onprestatie. 29 geneesmiddelen kregen tussen 2017 en 2020 binnen 100 dagen een declaratietitel. In 2021 was die prestatie slechts voor één van de 19 geneesmiddelen die een declaratietitel kregen weggelegd. Een zorgverlener heeft de declaratietitel nodig om een geneesmiddel te kunnen declareren bij een zorgverzekeraar.
Hoewel het in theorie mogelijk is dat een zorgverzekeraar via een individuele aanvraag een geneesmiddel vergoedt, heeft het leeuwendeel van de patiënten in de praktijk geen toegang tot het geneesmiddel zolang de declaratietitel er niet is. De pijnlijke conclusie van de oplopende doorlooptijden is daarmee dat patiënten in Nederland steeds langer ziek zijn voordat hun medicijn beschikbaar is.
Nederlandse wachttijd doet Europese voorsprong teniet
Wanneer we inzoomen op de doorlooptijden, ontstaat een nog zorgwekkender beeld: geneesmiddelen die de registratieprocedure van het Europees Medicijnagentschap (EMA) met extra spoed hebben doorlopen vanwege hun grote potentieel of werkzaamheid tegen een aandoening waar nu nog geen geneesmiddel voor is, raken die voorsprong weer kwijt tijdens ons nationale vergoedingstraject. Ook weesgeneesmiddelen, geneesmiddelen die in de sluis geplaatst worden, of middelen met een voorwaardelijke goedkeuring van EMA, halen het nooit binnen de felbegeerde 100 dagen. Met andere woorden: juist de toegang tot de innovatieve koplopers vertraagt.
Helder probleem, complexe oplossing
Het probleem van de doorlooptijden is niet alleen helder, het is ook breed gedeeld: niemand in het gezondheidsecosysteem zal de oplopende wachttijden als wenselijk beschouwen. De meningen lopen echter uiteen over de oorzaak van het probleem, net als over wie het moet of kan verhelpen. De fabrikant, door de prijs te verlagen; de overheid, door het budget te verhogen, door bureaucratie terug te dringen, of individuele vergoeding te organiseren; het Zorginstituut, de zorgverzekeraar of de beroepsgroep door versnelling, verduidelijking of modernisering van procedures; en patiënten, door zinvolle uitkomstmaten en start- en stopcriteria te helpen bepalen.
Het mooie is: iedereen heeft gelijk. Elke partner in het ecosysteem zal zijn steentje moeten bijdragen voor duurzaam succes. Gelukkig is die bereidheid er ook, getuige de vele initiatieven en pilots. Zo is de parallelle procedure van het CBG en het Zorginstituut sinds kort een standaardroute en maakt het (Orphan) Drug Access Protocol werk van het beschikbaar krijgen van veelbelovende nieuwe behandelingen. We zien experimenten met financiële arrangementen, pay for performance en vergoeding op maat. Een uitstekende ontwikkeling. Waar het ons inziens echter nog aan ontbreekt, is een gezamenlijk beeld van wat we acceptabele doorlooptijden vinden, en aan goede afstemming tussen alle nieuwe initiatieven en pilots. Zonder samenhang werkt de stapeling van initiatieven juist vertraging in de hand.
Wat HollandBIO betreft reden te meer om vroegtijdig en met alle stakeholders staan tafel te gaan om de plekken te identificeren waar onze doornenhaag ondoordringbaar dreigt te worden. Zodat we gericht en tijdig kunnen snoeien om tot een adaptief ecosysteem te komen waarin innovatie, gezondheidswinst en betaalbaarheid hand in hand gaan. En patiënten minder lang moeten wachten op de beste behandeling.
Het is de minister ernst met ATMP’s
Gezondheid op maat, GezondheidHet zal niemand verbazen: HollandBIO is fan van cel- en gentherapieën (ATMP’s). Deze innovatieve behandelingen zijn de koplopers in de transitie naar gezondheid op maat. Vooruitgang is natuurlijk niet zomaar geboekt. Ook voor ATMP’s zijn er genoeg uitdagingen op de route van lab naar patiënt. In een recente brief informeert minister Kuipers de Kamer over de stand van zaken rondom ATMP’s. “Ik deel het enthousiasme dat deze patiënten mogelijk zicht krijgen op een curatieve therapie”, aldus Kuipers. In een technische toelichting schetst hij de laatste ontwikkelingen én knelpunten rondom deze innovatieve geneesmiddelen.
Vanwege de snelle ontwikkelingen op het gebied van de ontwikkeling en inzet van ATMP’s is er bij veel verschillende partijen behoefte aan meer inzicht in waar we staan in Nederland. Minister Kuipers wil aan de ene kant innovatie zo veel mogelijk faciliteren, en aan de andere kant de betaalbaarheid en de beschikbaarheid voor patiënten borgen. Oog houden voor deze balans, dat juichen we bij HollandBIO uiteraard alleen maar toe. In een recente Kamerbrief schetst Kuipers de kansen en uitdagingen. Dit doet hij aan de hand van vier onderwerpen, namelijk de ontwikkeling van ATMP’s & de inzet onder de Hospital Exemption (HE), productspecifieke wetgeving, pakketbeoordeling & vergoeding en inzet in de zorgpraktijk.
Op al deze onderwerpen schetst de minister een vergelijkbaar beeld: er is veel mogelijk, maar de huidige regelgeving is complex en biedt niet altijd een gelijk speelveld voor iedereen. Gelukkig geeft de minister zichzelf ook de nodige actiepunten om het systeem verder te verbeteren. Zo wil hij zich bijvoorbeeld inzetten voor betere Europese wetgeving, helderheid over het gebruik van de HE en passende vormen van beoordeling en vergoeding, waaronder pay-for-performance.
Inzicht in waar we nu staan in Nederland op het gebied van ATMP’s is één, maar resulteert gelijk in de vraag: waar willen we met elkaar naar toe? En hoe willen we daar komen? In dat opzicht ontbreekt een recent succes in het overzicht. Trage vergunningsverlening voor klinisch onderzoek met medische ggo’s stond onderzoek met ATMP’s in de weg. HollandBIO smeedde een coalitie om de situatie te verbeteren, én met resultaat: de termijn ging van meer dan een jaar naar minder dan 60 dagen en ook de administratieve lasten werden verminderd. Samenwerking bleek ook hier de sleutel tot succes. Laten we daarvan leren bij het wegnemen van de uitdagingen op het gebied van onderzoek, registratie, vergoeding en implementatie van deze innovatieve koplopers.
Bronnen:
Kamerbrief
Technische toelichting
Hoe gaan we de wereldwijde klimaatverandering verzachten?
Wereld mét toekomst, Voedsel en materialen, UitgelichtHet derde deel en laatste deel van het zesde IPCC-rapport is gepubliceerd en, geheel terecht, onderschrijven klimaatwetenschappers cellulaire landbouw en gentechnologie als oplossingen voor de klimaatcrisis. In het bijna 3000 pagina’s tellende rapport komen allerlei aanpakken en innovaties aan bod die bij kunnen dragen om de druk op de landbouw en natuurlijke hulpbronnen te verlichten.
Biotech innovaties als transformatieve veranderingen
Het IPCC-rapport gaat in op verschillende mogelijkheden die helpen de druk op het wereldwijde voedselsysteem te verlichten. Daarbij lichten de auteurs per oplossing en innovatie toe of deze hun basis vinden in bestaande technologieën, of zij bekend zijn bij het grote publiek en in hoeverre zij grote veranderingen veroorzaken in de manier waarop we voedsel produceren. Een oplossing kan een kleine stap zijn en incrementeel werken, maar sommige veranderingen zijn transformatief. Transformatieve oplossingen nopen tot extra innovatie-inspanningen, maar kunnen – indien toegepast op grote schaal – een aanzienlijk positief effect hebben op het voedselsysteem en het klimaat. Cellulaire landbouw, waar bijvoorbeeld gecultiveerd vlees en gefermenteerde eiwitten onder vallen, is één van die transformatieve opties.
Bijkomende voordelen
Het IPCC gaat in op zowel de directe als de indirecte impact op broeikasgasuitstoot van de verschillende voorgestelde oplossingen en innovaties en andere bijkomende voor- en/of nadelen. Voor de toepassing van (reeds bestaande) gentechnologie bij gewassen is er een direct effect te zien op productiviteit en efficiëntie, met bijkomende voordelen als verbetering in voedingskwaliteit en verlaging van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Daarnaast ziet het rapport bij cellulaire landbouw, waaronder gecultiveerd vlees en gefermenteerde eiwitten, een positief effect op het verminderen van directe uitstoot van broeikasgassen maar staat daar ook enig energieverbruik tegenover. Verder kan cellulaire landbouw bijdragen aan minder voedselverliezen en heeft het bijkomende voordelen zoals verbetering van dierenwelzijn, verlaging van stikstofemissie en mogelijke verlaging van het risico op zoönotische ziekten, gewasbeschermingsmiddelen en antibioticagebruik.
Beleidsmaatregelen versnellen en versterken
Om de benodigde klimaatverzachting de komende jaren te bereiken, is er gecoördineerde actie nodig vanuit meerdere hoeken. Zo is gedragsverandering bij de consument van belang en zijn aanpassingen in de voedselketen noodzakelijk, maar is bovenal passend overheidsbeleid nodig om verder te komen. Minister voor Klimaat en Energie, Rob Jetten, geeft daarom in een brief aan de Tweede Kamer aan dat Nederland beleidsmaatregelen moet gaan versnellen en versterken. HollandBIO kan niet wachten om de overheid van inzichten en handvatten te voorzien als het gaat om de vraag hoe innovaties en oplossingen uit biotechnologie zo optimaal mogelijk bijdragen aan het verlichten van de druk op de landbouw en het klimaat.
Waarom Europa minder goed biotech kennis te gelde maakt
IJzersterk innovatieklimaat, InnovatieklimaatGeld, cultuur en talent: volgens Financial Times (FT) de redenen waarom we er in Europa minder goed in slagen om onze biotech topkennis te gelde te maken. Maar er is ook goed nieuws: met onze sterke kennisbasis is het fundament op orde. Deze conclusies sluiten aan bij wat wij al jaren roepen: maak werk van een ijzersterk innovatieklimaat!
Het medium schrijft over de toenemende concurrentie om een biotech hotspot te worden: naast Nederland hebben ook Zwitserland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk ambitieuze plannen. Maar hierin concurreren we met landen als China, India en niet in de laatste plaats de Verenigde Staten.
Met name in vergelijking met de VS slagen wij in Europa er minder goed in om kennis om te zetten in bedrijven. FT geeft daarvoor een viervoud aan redenen: een gebrek aan financiering voor kleine bedrijven en de lagere waardering op de beurs voor grotere bedrijven, een minder ondernemende cultuur, tekort aan talent en een gefragmenteerde markt.
Laat dit nu precies de problemen zijn die wij adresseren in ons programma een ijzersterk innovatieklimaat. Om de sector tot volle bloei te laten komen richt HollandBIO zich binnen dit programma op drie hoofonderwerpen die van groot belang zijn voor biotech ondernemers:
Wij beschouwen deze analyse dan ook als een opdracht, het is tijd om werk te maken van een ijzersterk innovatieklimaat!
Slacht kweekvlees niet door vleestaks
Wereld mét toekomst, Voedsel en materialen, UitgelichtMinister Staghouwer van Landbouw, Natuur en Voedsel (LNV) wil onderzoeken hoe een vleestaks duurzame en gezondere keuzes kan stimuleren, terwijl de opbrengst van de belasting terugvloeit naar de producerende sector, zo schrijft hij in een Kamerbrief. HollandBIO heeft alle lof voor initiatieven die voedsel(productie) duurzamer en gezonder maken, maar begrijpt ook dat sommige Kamerleden nog vraagtekens bij het aangekondigde onderzoek hebben. Duurzame voedselproductie, zoals kweekvlees, moet namelijk juist vrijgesteld blijven van fiscale drempels.
Gecultiveerd vlees goedkoper dan de echte prijs van slachtvlees?
Daarom is slachttaks – met oog voor duurzame voedselproductie – eerder het onderzoeken waard dan een platte vleestaks die gecultiveerd vlees op dezelfde hoop gooit als slachtvlees. Zo’n fiscale prikkel moet juist bedoeld zijn om de echte prijs van vlees – inclusief klimaateffecten – te beprijzen. Onderzoeksbureau CE Delft becijferde hoeveel slachtvlees echt kost, en die cijfers liegen er niet om. De echte prijs van vlees zou tot 53% duurder uitkomen. Gerekend met huidige consumptieniveau in Nederland leidt dit tot 4,5 miljard euro extra schade, om nog maar te zwijgen over de schade van al het vlees dat wij voor het buitenland produceren en het niet in geld uit te drukken dierenleed. Zo bekeken komt het omslagpunt razendsnel dichterbij dat het steeds goedkoper wordende kweekvlees (in 2019 nog €9 per burger) de echte prijs van slachtvlees achter zich laat.
Consument wil wel
HollandBIO blijft beleidsmakers dan ook aansporen om de weg te bereiden voor gecultiveerd vlees. Niet voor niets riepen we een jaar geleden al op om een eventuele vleestaks alleen in te voeren voor slachtvlees, want gecultiveerd vlees is een diervriendelijk en duurzaam alternatief dat past in de duurzame eiwittransitie om onze klimaatambities te behalen. En de consument, die wil wel – zo laten experts desgevraagd aan de NOS weten in reactie op het alarmerende laatste rapport van VN-klimaatpanel IPCC. Ook het gezaghebbende instituut ziet biotech innovaties als kweekvlees en andere innovatieve eiwitbronnen als belangrijk instrument tegen klimaatverandering. Alle lof dus voor het lef van minister Staghouwer, mits hij oog houdt voor duurzame vleesproductie en andere innovatieve eiwitbronnen.
Bronnen:
Rapport AIV pleit voor slimme industriepolitiek
IJzersterk innovatieklimaat, Innovatieklimaat, UitgelichtDe Nederlandse overheid moet kiezen voor slimme industriepolitiek, zo stelt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) – het adviescollege voor regering en parlement op het gebied van buitenlands beleid – in een recent advies. In het licht van de oorlog in Oekraïne, de pandemie en de klimaatcrisis is herbezinning nodig. De AIV formuleert tien aanbevelingen die ertoe bijdragen dat Nederland durft te kiezen en daarmee zijn strategische kwetsbaarheid vermindert, investeert in nieuwe (sleutel)technologie en zijn welvaart en werkgelegenheid behoudt. HollandBIO voegt daar graag nog aan toe: kies voor biotech!
Van horizontaal naar verticaal industriebeleid
Het Europese industriebeleid verandert van aard. Het is niet langer alleen ‘horizontaal’, oftewel generiek en voorwaardenscheppend, maar krijgt in toenemende mate een ‘verticaal’ karakter, waarbij overheden ingrijpen met stimulansen en investeringen voor specifieke bedrijfstakken of ecosystemen. Deze omslag is blijvend.
De veranderende internationale context en andere ingrijpende uitdagingen leiden tot grote risico’s: het verlies van toegang tot grondstoffen, technologie of afzetmarkten; overnames van Europese bedrijven door niet-Europese rivalen in strategische sectoren; onoverbrugbare achterstand op technologieën van de toekomst met als gevolg een ernstige belemmering van transities op bijvoorbeeld verduurzaming en het klimaat; het onvermogen om weerstand te bieden aan geopolitieke druk op industriepolitiek terrein vanuit China of de VS. Dit betekent volgens de AIV dat een verandering nodig is in de Nederlandse industriepolitiek, we moeten het slimmer aan gaan pakken. Van voorwaardenscheppend, naar keuzes maken.
Tien aanbevelingen voor ‘slimme’ Nederlandse industriepolitiek
In het coalitieakkoord staat dat het kabinet meer vorm wil geven aan ‘slimme industriepolitiek’, zowel nationaal als Europees. De AIV heeft vanuit dat perspectief en de veranderende internationale context tien aanbevelingen geformuleerd voor het kabinet om tot deze meer proactieve en zelfbewuste houding te komen. Met name aanbeveling drie en acht vinden wij belangrijk.
In aanbeveling drie stelt de AIV voor dat Nederland zich hard maakt voor een Europees afwegingskader dat uiteenlopende belangen inzichtelijk maakt als uitgangspunt voor het al dan niet maken van keuzes voor ingrijpen in bepaalde sectoren. Dit zorgt voor betere besluitvorming en maakt tegelijk duidelijk dat het kabinet de industriepolitieke wending niet langer beziet vanuit een terughoudend ‘Nee, mits’, maar vanuit een constructief ‘Ja, tenzij’.
Bij aanbeveling acht zet de AIV uiteen dat Nederland recente voorstellen voor ‘defensief’ nieuw handels- en industriebeleid ondersteunt of actief mee vormgeeft, maar dat het in EU-verband vooralsnog terughoudend blijft met de ondersteuning van specifieke ecosystemen. De AIV vindt dat van Nederland als vijfde EU-economie en een sterke positie in diverse strategische sectoren, meer verwacht mag worden. Die inspanning dient de strategische weerbaarheid van de Europese Unie als geheel en van welvaart en werkgelegenheid in Nederland zelf. Kortom, Nederland: durf te kiezen!
Kiezen voor biotech als strategische sector
HollandBIO ziet het AIV-advies als een aansporing aan het adres van de Nederlandse overheid om keuzes te maken voor strategisch belangrijke sectoren en (sleutel)technologieën. Biotechnologie en het Nederlandse biotech ecosysteem voldoen bij uitstek aan die criteria: Nederland heeft een sterke en groeiende biofarmaceutische sector, is wereldwijd toonaangevend op zaadveredeling en kent diverse koplopers die werken aan het verduurzamen en klimaatneutraal maken van de landbouw en chemie. Ook de AIV ziet deze mogelijkheden en sterktes op biotechnologie en schetst daarbij ook een belangrijke uitdaging, namelijk het toekomstbestendig maken van het regelgevende Europese kader voor moderne technieken als CRISPR-Cas.
De Nederlandse regering hoeft daarnaast niet lang te zoeken naar mogelijke acties in Nederland en daarbuiten voor het direct versterken van biotech als strategische sector. In het Toekomstpact Biotechnologie van VNO-NCW staan immers als vier actielijnen die duidelijk maken hoe we de biotech sector in Nederland verder kunnen versterken:
Kiezen voor ‘slimme industriepolitiek’ in Nederland is kiezen voor biotech!