De Europese lidstaten, verenigd in de Europese Raad, hebben een gezamenlijk standpunt ingenomen over de herziening van de farmaceutische wetgeving. De overeenstemming maakt de weg vrij voor de volgende fase in de onderhandelingen: de zogenaamde triloog tussen Europese Raad, de Europese Commissie en het Europees Parlement. Deze belangrijke wetswijziging zou wat hollandbio betreft een uitgelezen kans zijn om werk te maken van een ecosysteem waarin geneesmiddelen sneller, beter, slimmer, goedkoper én groener beschikbaar komen, maar helaas lijkt Europa deze kans aan zich voorbij te laten gaan.
Hollandbio is er niet gerust op; de wereld is immers nogal wat veranderd sinds de herziening van de farmaceutische wetgeving voor het eerst ter tafel kwam. In plaats van het ecosysteem en en passant het concurrentievermogen te verbeteren, lijkt de herziening veeleer een kwestie van pappen en nathouden. Terwijl grootmachten als China en de VS geopolitiek hoog spel spelen om de medicijnmarkt in eigen hand te houden en bereid zijn tot draconische maatregelen, leeft Europa nog steeds in de waan de wedstrijd te kunnen winnen met ingewikkelde politieke compromissen van hier een onsje meer en daar een onsje minder.
Om beleidsdoelen te behalen, legt het wetsvoorstel de bal vooralsnog vrijwel eenzijdig bij fabrikanten. Zij moeten wéér door extra hoepels springen: voor het vergaren van bewijslast, het managen van onzekerheid, het verkrijgen van bescherming, zonder dat daar direct een compensatie tegenover staat. Bedrijven moeten dealen met veranderingen, extra inzet en additionele eisen of voorwaarden, terwijl voor het behalen van de beleidsdoelen veranderingen bij lidstaten of in zorgsystemen cruciaal, maar out of scope zijn. De vraag hoe en of we in Europa straks nog wel toegang hebben en krijgen tot levensreddende innovaties, legt het af tegen de bureaucratische machinerie en individuele belangen. Hollandbio vraagt zich af wanneer het besef indaalt dat Europa, net als op het thema defensie, ook zelf een handschoen op zal moeten pakken om haar patiënten te verdedigen. In plaats van pleisters te blijven plakken op een systeem dat is ontworpen voor een andere tijd, is er meer dan ooit behoefte aan een kraakhelder beeld van een gezamenlijke Europese toekomst, en bovendien een flinke dosis lef en daadkracht om de status quo vervolgens ook te doorbreken.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00Idalia Dlugoszhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgIdalia Dlugosz2025-06-17 17:39:422025-06-17 17:39:44Europa aan de bak voor verbetering farmaceutische wetgeving ← #nieuws
Duurzaamheid gaat niet alleen over natuur, klimaat en biodiversiteit. Het gaat ook over mensen. Over leven in vrijheid, gezondheid en welvaart: zónder dat we de aarde uitputten. De geschiedenis laat zien: Toen het nog goed ging met de planeet, leefden mensen vaak in armoede. Toen de mens welvarender werd, kreeg de planeet het zwaar. Nu is het tijd voor balans. De 21ste eeuw kan de eeuw worden waarin mens én natuur allebei floreren, aldus telers in het afgelopen week gepubliceerde manifest “de eerste duurzame generatie”.
Met het manifest willen telers een nieuw narratief toevoegen aan het huidige duurzaamheidsdebat, waarin soms maar één verhaal lijkt te bestaan: kleinschalig, lokaal, terug naar de natuur. Maar wat als technologie en vooruitgang óók duurzaam kunnen zijn? Wat als glastuinbouw en precisielandbouw niet het probleem zijn, maar juist de oplossing? Telers zien voor zichzelf een sleutelrol. Ze willen laten zien dat het kan: meer oogst van minder grond. Slim telen met minder impact. Technologie als bondgenoot van de natuur. Zo kan onze generatie “de eerste duurzame generatie” worden. Een inspirerend verhaal en dus een dikke vette leestip.
In de biotech werken bevlogen ondernemers die impact willen maken. Maar hoe houd je koers als de risico’s groot zijn, financiering onzeker is en ontwikkeling jaren duurt? Wat drijft hen om tóch door te zetten? We spraken Jan Smeitink, oprichter en CEO van Khondrion, over zijn overstap van de academie naar de biotechwereld – gedreven door een persoonlijke missie.
Van academisch succes naar ondernemende missie
Jan begon zijn carrière als kinderarts en hoogleraar, gespecialiseerd in mitochondriële ziekten. Zijn drijfveer is diep persoonlijk. “Toen ik geneeskunde ging studeren, is een vriendin van mij in het eerste jaar overleden aan een mitochondriële aandoening. Vanaf dat moment concludeerde ik: als ik de mogelijkheden krijg, dan ga ik daar iets voor betekenen.”
Hij bouwde in Nijmegen een toonaangevend centrum op voor patiëntenzorg en onderzoek, maar uiteindelijk trok hij een radicale conclusie: “Ondanks alles wat wij gedaan en bereikt hadden, gingen patiënten nog steeds dood. Het enige dat ik toen kon bedenken, was: ik moet een bedrijf starten, want binnen de academie kan dit niet.”
Zo ontstond Khondrion, gericht op het ontwikkelen van een effectief geneesmiddel tegen mitochondriële ziekten. “Khondrion komt van het Grieks: ‘mythos’ is een draadje en ‘chondrion’ een korreltje. Wij zijn één korreltje in de grote zandbak van de farma-industrie.”
Eerste lessen in het ondernemerschap
Het bedrijf begon bescheiden, met ideeën en een klein team. “We hadden geen kant-en-klaar middel, maar wisten wat we zochten. In een iteratief proces ontwikkelden we honderden compounds, totdat we uitkwamen bij sonlicromanol.” Inmiddels staat het kandidaatmedicijn op de drempel van fase 3.
De overgang van academie naar onderneming bleek ingrijpend. “In de academie was ik wel een beetje uitgeleerd. Hier leer ik elke dag. Dat is leuk, maar je hebt ook veel meer verantwoordelijkheid. Er zijn veel meer slapeloze nachten over: red ik het wel, of red ik het niet financieel?”
Groeien zonder venture capital
In tegenstelling tot veel collega’s haalde Khondrion geen venture capital op. “We hebben een aantal stichtingen en business angels die ons werk ondersteunen. En ja, we hebben subsidie gekregen vanuit Nederland, EFRO, ZonMw, Europa… maar je moet ze wel binnenhalen. Dat betekent dat je heel veel subsidies moet schrijven.”
Het team is bewust klein, met een flexibele schil van langdurige partners. “We hebben een partners met uiteenlopende expertises die al meer dan twaalf jaar met ons meedenken. Die verbondenheid is goud waard.”
Voor wie je het doet
Het zijn de verhalen van patiënten die Jan het meest raken. “We hebben iemand in een rolstoel gehad die nu vijf kilometer kan lopen. Dan weet je waarvoor je dit doet.” Tegelijk is hij eerlijk: “Verwachtingsmanagement is essentieel. Je wil hoop geven, maar moet ook realistisch blijven over de tijd die het kost.”
Advies aan biotechstarters
Jan’s belangrijkste les? “Je kunt je niet goed genoeg voorbereiden op hobbels. Maar hobbels zijn er om te slechten. Je moet af en toe alles op alles zetten om door te kunnen gaan.” Wat volgens Jan het verschil maakt? “Je doet het niet alleen. Zonder mijn team – en de steun van patiëntenorganisaties – hadden we dit nooit kunnen doen.”
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2025/06/008-250008Ondernemer_Jan_1268x422_websitep1.jpg4221268Idalia Dlugoszhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgIdalia Dlugosz2025-06-17 09:47:592025-06-17 09:48:00We hebben iemand in een rolstoel gehad die nu vijf kilometer kan lopen. Dan weet je waarvoor je dit doet.← #nieuws
Last Tuesday at Johnson & Johnson’s event ‘Paths to the patient’, hollandbio’s Wieteke delivered a keynote about the current state of Dutch biotech. With a room full of frontrunners, the message was clear: it’s time to act (super) now. Wieteke outlined three key drivers of innovation: the urgent global challenges like unmet medical needs; the unprecedented potential of bioscience combined with computing and AI; and the drive of bold biotech entrepreneurs. These key drivers are not just shaping the future — they are transforming the waywe feed and fuel the world.
Hollandbio’s Wieteke shared her perspective: “These are exciting times to be in biotech: as we are learning more and more about the ingenuity of nature, clever scientists and entrepreneurs are not just eager to publish their findings — they are determined to embark on the bold journey to turn this knowledge into life-saving solutions for patients”.
While these are challenging times for biotech companies, we’ve never seen more unity, willingness, and urgency to do what is needed to let the Dutch and European biotech ecosystem flourish. With the ambitious national Dutch vision on biotechnology and the upcoming EU Biotech Act in mind, the moment is now to deliver on our promise to make life better with the power of biotech.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00Idalia Dlugoszhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgIdalia Dlugosz2025-06-10 15:25:062025-06-10 15:28:27Current state of biotech: hollandbio’s Wieteke at Johnson & Johnson’s event ‘Paths to the patient’ ← #nieuws
Met het opzeggen van de samenwerking door Geert Wilders en het vertrek van zijn PVV-bewindslieden is kabinet-Schoof I elf maanden na aantreden al demissionair. Nieuwe verkiezingen staan op de rol voor 29 oktober, en hollandbio zal met hernieuwde inspanning weer voor de biotech sector opkomen. Heb je ideeën of wil je meepraten over nieuwe plannen, laat het ons dan vooral weten. Eerst zetten we de resultaten uit de afgelopen tijd op een rij.
Tussen het aantreden van de laatste paar kabinetten zat telkens een demissionaire periode van bijna een jaar, langer dan het huidige kabinet heeft gezeten. In deze demissionaire status behandelt een kabinet alleen nog lopende zaken en staan omstreden of controversiële kwesties in de ijskast. Van amper twee jaar geleden weten we nog dat een demissionair kabinet terughoudend is met grote nieuwe plannen. Op veel grote dossiers dreigt dan stilstand, en dus is het zaak om het ijzer te smeden als het heet is. In korte tijd heeft hollandbio zich gelukkig verrassend succesvol kunnen manifesteren.
Overheid heeft nu visie op biotech
Kabinet-Schoof I begon nog wel met grote woorden – en een paar tegenstrijdige daden. Gelukkig konden we een half jaar later het meest sprekende succes noteren. Na een lang traject met allerlei stippen en stappen hebben afgelopen april maar liefst zeven bewindspersonen hun handtekening gezet onder de Rijksbrede visie op biotech. Als we samenwerken, krijgen we wat voor elkaar, en dat geldt natuurlijk ook tussen ministeries. Biotech staat goed op de kaart, zo lazen we eerder ook al in de Nationale Techstrategie – een van onze andere duidelijke asks uit hollandbio’s verkiezingsmanifest, dat we de komende tijd van de nodige updates gaan voorzien.
Voorafgaand aan verkiezingen met partijen in gesprek
Meer weten over de inzet van hollandbio en hoe we opkomen voor de Nederlandse biotech? Je leest het in onze recente highlights. En heb je ideeën of wil je meepraten over nieuwe plannen? Laat het ons vooral weten! In aanloop naar de verkiezingen zullen we met verschillende partijen in gesprek gaan zodat zij weten wat de Nederlandse biotech nodig heeft om een koploper te blijven. Vervolgens zullen we de partijprogramma’s van de politieke partijen weer uitpluizen en voor jullie met biotech in het achterhoofd op een rij zetten.
Last week at the BCF Career Event 2025, hollandbio’s Annemiek delivered an inspiring keynote titled “Your Path, Your Impact”. Drawing from her own biotech journey, Annemiek shared powerful insights on how to build a meaningful career in biotech. She emphasized that now is the perfect time to step into the biorevolution, as we stand on the brink of transformative change. Her talk encouraged attendees to reflect on what drives them, understand their unique strengths and recognize the value of collaboration in teams. Annemiek also explored how understanding decision-making processes and creating a “great place to work” culture can shape both personal and organizational success. Her message on building a meaningful biotech career was clear: know yourself, leverage the knowledge of others, and take ownership of your career path—wherever you are in your journey.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00Idalia Dlugoszhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgIdalia Dlugosz2025-06-03 16:53:112025-06-03 16:53:12Your Path, Your Impact: hollandbio’s Annemiek at the BCF Career Event ← #nieuws
Weesgeneesmiddelen ontwikkelen zichzelf niet. Precies daarom zet de Europese Unie al jarenlang gerichte wetgeving in om te zorgen dat ook patiënten met zeldzame ziekten uitzicht houden op een behandeling. De resultaten spreken voor zich: sinds de Europese weesgeneesmiddelenverordening in 2000 van kracht is geworden, heeft de EMA al meer dan 260 weesgeneesmiddelen geregistreerd. Reden voor een groot, Europees feest! Waar tot onze verbazing Nederlandse rekenmeesters in een hoekje staan te morren. Hollandbio vraagt ze ten dans.
Dit jaar bestaat de Europese weesgeneesmiddelenverordening 25 jaar. Hollandbio heeft feestslingers en taart klaar om het te vieren. Misschien is dit zelfs wel een mooi moment om op het Malieveld groots uit te pakken en alle helden in het zonnetje te zetten die nieuwe weesgeneesmiddelen naar patiënten hebben weten te brengen? En daarnaast om nu eindelijk écht werk te maken van een nieuw Nationaal Plan Zeldzame aandoeningen, waar ons parlement bijna een jaar geleden om vroeg.
Niet iedereen blijkt in de stemming voor taart en slingers. Van Nederlandse rekenmeesters mag de vlag pas uit als we voor een dubbeltje op de eerste rang zitten, zelfs als we het hier hebben over patiëntenlevens die we begin deze eeuw nog in de kou lieten staan. Na aflopen van de beschermingsperiode komt concurrentie – en dus prijsdaling – niet (snel) genoeg op gang, zo rapporteren twee studies. Een recent gepubliceerde studie naar weesgeneesmiddelen stelt het probleem simpel voor: na verloop van de exclusiviteitsperiode komen er te weinig generieke medicijnen en biosimilars op de markt om concurrentie aan te jagen. Ook de Nederlandse Zorgautoriteit stelde onlangs in een rapport dat het voor een aantal – speciaal voor de publicatie geselecteerde – geneesmiddelen na patentverloop lang duurt voordat concurrentie optreedt. Geneesmiddelen op de markt brengen blijkt nog best een klus.
Weesgeneesmiddelen ontwikkelen zichzelf niet, dat wisten we al voordat we ze gingen stimuleren. Kennelijk is de businesscase nog niet zo eenvoudig, en is concurrentie op kleine aantallen behoorlijk uitdagend. Het is goed om dat vast te stellen, maar dat mag de feestvreugde niet drukken. Sinds begin deze eeuw kunnen we meer mensen helpen en die behandelmogelijkheden zijn ook nog eens beter dan vroeger. Dat is een succes waar we voor op de tafels mogen dansen. Willen we marktwerking verder bevorderen, dan moeten we ruimte blijven maken voor vernieuwing. Het weesgeneesmiddelenfeest kan een mooi startschot vormen om samen de nieuwe spelregels vorm te geven. Of in de woorden van de onderzoekers: “Dit beleid moet zorgvuldig en in overleg met fabrikanten worden ontworpen, zodat zij niet besluiten hun middelen van de markt te halen.” Een ingewikkelde dans misschien, maar op deze feestmuziek wil hollandbio maar wat graag dansen.
De Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) maakt het voor bedrijven aantrekkelijker om te investeren in Research & Development (R&D) vanwege het fiscale voordeel dat de WBSO biedt. Biotechbedrijven in Nederland maken graag gebruik van de WBSO, maar na jaren van groei vallen de cijfers dit jaar tegen. Daarbovenop is een afschaffing van de farmaciebrief aangekondigd. Al met al laten de cijfers van de WBSO zien dat innovatieve bedrijven het moeilijk hebben, extra pijnlijk dat er dan vanuit Economische Zaken wordt gekeken naar afschaffen in plaats van extra ondersteunen.
Jaarverslag 2024
Na een pas op de plaats in 2023 is in 2024 een daling te zien als het gaat om de WBSO. De totale WBSO toekenning daalde met bijna €60 miljoen en ook het totaal aantal bedrijven dat profiteerde van de WBSO afdrachtsvermindering daalde. Een alarmerende daling, die ook te zien is als er specifiek naar biotech wordt gekeken. Het lastige financieringsklimaat en geopolitieke onrust zijn mogelijke oorzaken, maar een quick fix is er zeker niet. Het is goed om te zien dat vanuit het ministerie van EZ wel focus blijft op het verbeteren van de WBSO, met structurele ophoging vanaf dit jaar en een extra focus op het betrekken van het MKB.
Afschaffing farmaciebrief
Naast de daling van toekenningen jaar is ook een kabinetsbesluit aangekondigd de WBSO in te perken door het afschaffen van de farmaciebrief. Iets wat hollandbio niet te rijmen vindt met het plan biotech topprioriteit te maken, wat te lezen was in de nationale visie biotech. Hollandbio zet zich sterk in om de gevolgen voor biotech bedrijven duidelijk te krijgen en te zorgen dat deze afschaffing niet leidt tot een minder aantrekkelijk innovatieklimaat.
WBSO: de katalysator van innovatie
De WBSO heeft veel impact op de biotech sector, want hun R&D is de drijvende kracht achter biotech innovaties. De regeling vergoedt een deel van de gemaakte kosten voor onderzoek en ontwikkeling en draagt daarmee direct bij aan het stimuleren van innovatie. Het aantal biotech bedrijven dat dankbaar gebruik maakt van de WBSO is na jaren stijging dit jaar gestagneerd, en daarmee ook de totale afdrachtsvermindering.
Hollandbio concludeerde eerder dat WBSO ontzettend belangrijk is voor het aanjagen van R&D, maar dit jaar lijkt de voorspelde groei afwezig. Hollandbio hoopt dat er goed wordt gekeken naar de oorzaak van de daling, en dat in samenspraak met bedrijven wordt gekeken hoe de WBSO zo goed mogelijk kan bijdragen aan het stimuleren van R&D.
De WBSO is een goede maatregel voor alle vormen en kleuren van R&D, het is een algemene belastingmaatregel en geen subsidie. Maakt hem ook extra aantrekkelijk voor al die innovatieve bedrijven die ook soms een subsidie krijgen, de WBSO valt niet onder de staatssteun regels en kan dus gecombineerd worden. Dat is loon naar werken!
Als startende of groeiende biotech ondernemer weet je als geen ander hoe taai het Europese speelveld kan zijn. Financiering regelen is een uitdaging, regelgeving is versnipperd en markttoegang voelt vaak als een hindernisbaan. Goed nieuws: de Europese Commissie (EC) heeft geluisterd. Met de nieuwe ‘EU Startup and Scaleup Strategy’ zet Brussel stappen om het innovatieklimaat voor start- en scaleups te verbeteren.De strategie benoemt vijf grote uitdagingen en koppelt daar concrete acties aan, die vanaf 2027 van start gaan. Hoe goed sluiten deze ambities aan bij de oproep die hollandbio eerder deed namens de biotech sector? We leggen de strategie langs onze meetlat.
Investeren in koplopers
De EC erkent dat innovatieve bedrijven, zoals biotech startups, moeite hebben om voldoende en passende financiering aan te trekken. Vooral in de kritieke overbruggingsfase tussen publieke en private investeringen vallen veel bedrijven tussen wal en schip. De strategie stelt daarom voor om Europese financieringsinstrumenten beter op elkaar af te stemmen, meer durfkapitaal aan te trekken via publieke-private fondsen en de toegang tot groeikapitaal te verbeteren via onder andere de European Innovation Council. Daarmee komt de EC tegemoet aan onze oproep om koplopers in elke ontwikkelfase te ondersteunen. Zonder gerichte investeringen in deze fase blijven veel biotech bedrijven namelijk steken in de beruchte ‘Valley of Death’.
Weg naar de markt effenen
De EC wil de Europese markt aantrekkelijker maken door wet- en regelgeving te harmoniseren, procedures te versnellen en digitaliseren, en versnippering tussen lidstaten tegen te gaan. Dat is precies waar wij al langer voor pleiten. Biotech bedrijven lopen nu vast in complexe, inconsistente regelgeving die markttoegang vertraagt en onnodig duur maakt. Eén duidelijke Europese route naar de markt is essentieel om innovaties sneller bij patiënten en gebruikers te krijgen.
Barrières wegnemen voor implementatie en adoptie
De EC benoemt structurele obstakels die startups belemmeren, zoals moeizame toegang tot publieke aanbestedingen financieringsmiddelen en een gebrek aan erkenning van innovatieve oplossingen in bestaande systemen. De strategie stelt voor om de staatssteunkaders te verruimen, meer ruimte te creëren voor experimenteerruimte en innovatiegericht inkopen te stimuleren. Vooral de verruiming van de staatssteunregels is cruciaal voor biotech bedrijven die vaak jarenlang investeren zonder directe omzet. De EC lijkt hier eindelijk ruimte te willen maken voor maatwerk – een belangrijke stap richting een innovatievriendelijker Europa. Ook Rinke Zonneveld, directeur van Invest-NL, sprak zijn blijdschap uit over deze koerswijziging.
Hollandbio is blij dat de strategie van de EC precies de pijnpunten raakt die biotech ondernemers dagelijks voelen. Het is nog geen gelopen race, maar het feit dat Brussel inzet op actie — en niet alleen op mooie woorden — vinden wij hoopgevend, zeker met de EU Biotech Act in aantocht. Ondertussen blijven wij scherp volgen of deze plannen ook echt landen in de praktijk, want alleen dan maken we van Europa een plek waar biotech start- en scaleups volop kunnen groeien en bloeien!
In Nederland wordt zorg alleen vergoed als deze voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk (SWP). Maar hoe bepalen we eigenlijk wat die stand is? En sluit onze nationale werkwijze nog wel aan bij de internationale context? Tijdens onze ‘praat mee’-bijeenkomst op 13 mei ging hollandbio hierover in gesprek met leden en expert Gertie Lintjens van CMS. We bespraken hoe de huidige interpretatie van SWP soms wringt met de realiteit van vandaag. Hierdoor blijven innovaties die nu al laten zien dat zorg beter, sneller en gerichter kan te vaak steken in langdurige toelatingsprocedures. De bijeenkomst onderstreepte wat we bij hollandbio al langer signaleren: als we gezondheid op maat écht willen realiseren, moeten we ook de spelregels herzien. Alleen dan kunnen slimme biotech oplossingen hun weg vinden naar de patiënt — en zorgen we samen voor een toekomstbestendige zorg. Benieuwd naar de inzichten uit het gesprek? Stuur een mail naar hollandbio’s Britt of Thomas – we delen ze graag!
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00Idalia Dlugoszhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgIdalia Dlugosz2025-05-27 16:45:062025-09-18 11:30:08In gesprek met leden over de toekomstbestendigheid van de stand der wetenschap en praktijk
Europa aan de bak voor verbetering farmaceutische wetgeving
GezondheidDe Europese lidstaten, verenigd in de Europese Raad, hebben een gezamenlijk standpunt ingenomen over de herziening van de farmaceutische wetgeving. De overeenstemming maakt de weg vrij voor de volgende fase in de onderhandelingen: de zogenaamde triloog tussen Europese Raad, de Europese Commissie en het Europees Parlement. Deze belangrijke wetswijziging zou wat hollandbio betreft een uitgelezen kans zijn om werk te maken van een ecosysteem waarin geneesmiddelen sneller, beter, slimmer, goedkoper én groener beschikbaar komen, maar helaas lijkt Europa deze kans aan zich voorbij te laten gaan.
Hollandbio is er niet gerust op; de wereld is immers nogal wat veranderd sinds de herziening van de farmaceutische wetgeving voor het eerst ter tafel kwam. In plaats van het ecosysteem en en passant het concurrentievermogen te verbeteren, lijkt de herziening veeleer een kwestie van pappen en nathouden. Terwijl grootmachten als China en de VS geopolitiek hoog spel spelen om de medicijnmarkt in eigen hand te houden en bereid zijn tot draconische maatregelen, leeft Europa nog steeds in de waan de wedstrijd te kunnen winnen met ingewikkelde politieke compromissen van hier een onsje meer en daar een onsje minder.
Om beleidsdoelen te behalen, legt het wetsvoorstel de bal vooralsnog vrijwel eenzijdig bij fabrikanten. Zij moeten wéér door extra hoepels springen: voor het vergaren van bewijslast, het managen van onzekerheid, het verkrijgen van bescherming, zonder dat daar direct een compensatie tegenover staat. Bedrijven moeten dealen met veranderingen, extra inzet en additionele eisen of voorwaarden, terwijl voor het behalen van de beleidsdoelen veranderingen bij lidstaten of in zorgsystemen cruciaal, maar out of scope zijn. De vraag hoe en of we in Europa straks nog wel toegang hebben en krijgen tot levensreddende innovaties, legt het af tegen de bureaucratische machinerie en individuele belangen. Hollandbio vraagt zich af wanneer het besef indaalt dat Europa, net als op het thema defensie, ook zelf een handschoen op zal moeten pakken om haar patiënten te verdedigen. In plaats van pleisters te blijven plakken op een systeem dat is ontworpen voor een andere tijd, is er meer dan ooit behoefte aan een kraakhelder beeld van een gezamenlijke Europese toekomst, en bovendien een flinke dosis lef en daadkracht om de status quo vervolgens ook te doorbreken.
De eerste duurzame generatie
Voedsel en materialenDuurzaamheid gaat niet alleen over natuur, klimaat en biodiversiteit. Het gaat ook over mensen. Over leven in vrijheid, gezondheid en welvaart: zónder dat we de aarde uitputten. De geschiedenis laat zien: Toen het nog goed ging met de planeet, leefden mensen vaak in armoede. Toen de mens welvarender werd, kreeg de planeet het zwaar. Nu is het tijd voor balans. De 21ste eeuw kan de eeuw worden waarin mens én natuur allebei floreren, aldus telers in het afgelopen week gepubliceerde manifest “de eerste duurzame generatie”.
Met het manifest willen telers een nieuw narratief toevoegen aan het huidige duurzaamheidsdebat, waarin soms maar één verhaal lijkt te bestaan: kleinschalig, lokaal, terug naar de natuur. Maar wat als technologie en vooruitgang óók duurzaam kunnen zijn? Wat als glastuinbouw en precisielandbouw niet het probleem zijn, maar juist de oplossing? Telers zien voor zichzelf een sleutelrol. Ze willen laten zien dat het kan: meer oogst van minder grond. Slim telen met minder impact. Technologie als bondgenoot van de natuur. Zo kan onze generatie “de eerste duurzame generatie” worden. Een inspirerend verhaal en dus een dikke vette leestip.
We hebben iemand in een rolstoel gehad die nu vijf kilometer kan lopen. Dan weet je waarvoor je dit doet.
In de biotech werken bevlogen ondernemers die impact willen maken. Maar hoe houd je koers als de risico’s groot zijn, financiering onzeker is en ontwikkeling jaren duurt? Wat drijft hen om tóch door te zetten? We spraken Jan Smeitink, oprichter en CEO van Khondrion, over zijn overstap van de academie naar de biotechwereld – gedreven door een persoonlijke missie.
Van academisch succes naar ondernemende missie
Jan begon zijn carrière als kinderarts en hoogleraar, gespecialiseerd in mitochondriële ziekten. Zijn drijfveer is diep persoonlijk. “Toen ik geneeskunde ging studeren, is een vriendin van mij in het eerste jaar overleden aan een mitochondriële aandoening. Vanaf dat moment concludeerde ik: als ik de mogelijkheden krijg, dan ga ik daar iets voor betekenen.”
Hij bouwde in Nijmegen een toonaangevend centrum op voor patiëntenzorg en onderzoek, maar uiteindelijk trok hij een radicale conclusie: “Ondanks alles wat wij gedaan en bereikt hadden, gingen patiënten nog steeds dood. Het enige dat ik toen kon bedenken, was: ik moet een bedrijf starten, want binnen de academie kan dit niet.”
Zo ontstond Khondrion, gericht op het ontwikkelen van een effectief geneesmiddel tegen mitochondriële ziekten. “Khondrion komt van het Grieks: ‘mythos’ is een draadje en ‘chondrion’ een korreltje. Wij zijn één korreltje in de grote zandbak van de farma-industrie.”
Eerste lessen in het ondernemerschap
Het bedrijf begon bescheiden, met ideeën en een klein team. “We hadden geen kant-en-klaar middel, maar wisten wat we zochten. In een iteratief proces ontwikkelden we honderden compounds, totdat we uitkwamen bij sonlicromanol.” Inmiddels staat het kandidaatmedicijn op de drempel van fase 3.
De overgang van academie naar onderneming bleek ingrijpend. “In de academie was ik wel een beetje uitgeleerd. Hier leer ik elke dag. Dat is leuk, maar je hebt ook veel meer verantwoordelijkheid. Er zijn veel meer slapeloze nachten over: red ik het wel, of red ik het niet financieel?”
Groeien zonder venture capital
In tegenstelling tot veel collega’s haalde Khondrion geen venture capital op. “We hebben een aantal stichtingen en business angels die ons werk ondersteunen. En ja, we hebben subsidie gekregen vanuit Nederland, EFRO, ZonMw, Europa… maar je moet ze wel binnenhalen. Dat betekent dat je heel veel subsidies moet schrijven.”
Het team is bewust klein, met een flexibele schil van langdurige partners. “We hebben een partners met uiteenlopende expertises die al meer dan twaalf jaar met ons meedenken. Die verbondenheid is goud waard.”
Voor wie je het doet
Het zijn de verhalen van patiënten die Jan het meest raken. “We hebben iemand in een rolstoel gehad die nu vijf kilometer kan lopen. Dan weet je waarvoor je dit doet.” Tegelijk is hij eerlijk: “Verwachtingsmanagement is essentieel. Je wil hoop geven, maar moet ook realistisch blijven over de tijd die het kost.”
Advies aan biotechstarters
Jan’s belangrijkste les? “Je kunt je niet goed genoeg voorbereiden op hobbels. Maar hobbels zijn er om te slechten. Je moet af en toe alles op alles zetten om door te kunnen gaan.” Wat volgens Jan het verschil maakt? “Je doet het niet alleen. Zonder mijn team – en de steun van patiëntenorganisaties – hadden we dit nooit kunnen doen.”
📣 Meer horen van Jan? Op 27 juni spreekt hij op het Dutch Biotech Event 2025.
Current state of biotech: hollandbio’s Wieteke at Johnson & Johnson’s event ‘Paths to the patient’
HollandbioLast Tuesday at Johnson & Johnson’s event ‘Paths to the patient’, hollandbio’s Wieteke delivered a keynote about the current state of Dutch biotech. With a room full of frontrunners, the message was clear: it’s time to act (super) now. Wieteke outlined three key drivers of innovation: the urgent global challenges like unmet medical needs; the unprecedented potential of bioscience combined with computing and AI; and the drive of bold biotech entrepreneurs. These key drivers are not just shaping the future — they are transforming the way we feed and fuel the world.
Hollandbio’s Wieteke shared her perspective: “These are exciting times to be in biotech: as we are learning more and more about the ingenuity of nature, clever scientists and entrepreneurs are not just eager to publish their findings — they are determined to embark on the bold journey to turn this knowledge into life-saving solutions for patients”.
While these are challenging times for biotech companies, we’ve never seen more unity, willingness, and urgency to do what is needed to let the Dutch and European biotech ecosystem flourish. With the ambitious national Dutch vision on biotechnology and the upcoming EU Biotech Act in mind, the moment is now to deliver on our promise to make life better with the power of biotech.
Kabinet gevallen, hollandbio biodieselt door
Hollandbio, UitgelichtMet het opzeggen van de samenwerking door Geert Wilders en het vertrek van zijn PVV-bewindslieden is kabinet-Schoof I elf maanden na aantreden al demissionair. Nieuwe verkiezingen staan op de rol voor 29 oktober, en hollandbio zal met hernieuwde inspanning weer voor de biotech sector opkomen. Heb je ideeën of wil je meepraten over nieuwe plannen, laat het ons dan vooral weten. Eerst zetten we de resultaten uit de afgelopen tijd op een rij.
Tussen het aantreden van de laatste paar kabinetten zat telkens een demissionaire periode van bijna een jaar, langer dan het huidige kabinet heeft gezeten. In deze demissionaire status behandelt een kabinet alleen nog lopende zaken en staan omstreden of controversiële kwesties in de ijskast. Van amper twee jaar geleden weten we nog dat een demissionair kabinet terughoudend is met grote nieuwe plannen. Op veel grote dossiers dreigt dan stilstand, en dus is het zaak om het ijzer te smeden als het heet is. In korte tijd heeft hollandbio zich gelukkig verrassend succesvol kunnen manifesteren.
Overheid heeft nu visie op biotech
Kabinet-Schoof I begon nog wel met grote woorden – en een paar tegenstrijdige daden. Gelukkig konden we een half jaar later het meest sprekende succes noteren. Na een lang traject met allerlei stippen en stappen hebben afgelopen april maar liefst zeven bewindspersonen hun handtekening gezet onder de Rijksbrede visie op biotech. Als we samenwerken, krijgen we wat voor elkaar, en dat geldt natuurlijk ook tussen ministeries. Biotech staat goed op de kaart, zo lazen we eerder ook al in de Nationale Techstrategie – een van onze andere duidelijke asks uit hollandbio’s verkiezingsmanifest, dat we de komende tijd van de nodige updates gaan voorzien.
In nauw contact met Kamerfracties
Ook buiten het kabinet zaten we niet stil, en zijn we met coalitiefracties op bezoek gegaan in Wageningen. De Kamer sprak brede politieke steun uit voor onder meer fermentatie, NGT’s en durfkapitaal – met proeverijen voor innovatieve fermentatie tot gevolg. En alhoewel we er liever voor zorgen dat Nederland een stukje beter in plaats van minder slecht wordt, sprongen we met succes op de bres voor cel- en gentherapieën.
Voorafgaand aan verkiezingen met partijen in gesprek
Meer weten over de inzet van hollandbio en hoe we opkomen voor de Nederlandse biotech? Je leest het in onze recente highlights. En heb je ideeën of wil je meepraten over nieuwe plannen? Laat het ons vooral weten! In aanloop naar de verkiezingen zullen we met verschillende partijen in gesprek gaan zodat zij weten wat de Nederlandse biotech nodig heeft om een koploper te blijven. Vervolgens zullen we de partijprogramma’s van de politieke partijen weer uitpluizen en voor jullie met biotech in het achterhoofd op een rij zetten.
Nog niet meegenomen:
Your Path, Your Impact: hollandbio’s Annemiek at the BCF Career Event
HollandbioLast week at the BCF Career Event 2025, hollandbio’s Annemiek delivered an inspiring keynote titled “Your Path, Your Impact”. Drawing from her own biotech journey, Annemiek shared powerful insights on how to build a meaningful career in biotech. She emphasized that now is the perfect time to step into the biorevolution, as we stand on the brink of transformative change. Her talk encouraged attendees to reflect on what drives them, understand their unique strengths and recognize the value of collaboration in teams. Annemiek also explored how understanding decision-making processes and creating a “great place to work” culture can shape both personal and organizational success. Her message on building a meaningful biotech career was clear: know yourself, leverage the knowledge of others, and take ownership of your career path—wherever you are in your journey.
Kwarteeuw weesgeneesmiddelen is reden voor feest
GezondheidWeesgeneesmiddelen ontwikkelen zichzelf niet. Precies daarom zet de Europese Unie al jarenlang gerichte wetgeving in om te zorgen dat ook patiënten met zeldzame ziekten uitzicht houden op een behandeling. De resultaten spreken voor zich: sinds de Europese weesgeneesmiddelenverordening in 2000 van kracht is geworden, heeft de EMA al meer dan 260 weesgeneesmiddelen geregistreerd. Reden voor een groot, Europees feest! Waar tot onze verbazing Nederlandse rekenmeesters in een hoekje staan te morren. Hollandbio vraagt ze ten dans.
Dit jaar bestaat de Europese weesgeneesmiddelenverordening 25 jaar. Hollandbio heeft feestslingers en taart klaar om het te vieren. Misschien is dit zelfs wel een mooi moment om op het Malieveld groots uit te pakken en alle helden in het zonnetje te zetten die nieuwe weesgeneesmiddelen naar patiënten hebben weten te brengen? En daarnaast om nu eindelijk écht werk te maken van een nieuw Nationaal Plan Zeldzame aandoeningen, waar ons parlement bijna een jaar geleden om vroeg.
Niet iedereen blijkt in de stemming voor taart en slingers. Van Nederlandse rekenmeesters mag de vlag pas uit als we voor een dubbeltje op de eerste rang zitten, zelfs als we het hier hebben over patiëntenlevens die we begin deze eeuw nog in de kou lieten staan. Na aflopen van de beschermingsperiode komt concurrentie – en dus prijsdaling – niet (snel) genoeg op gang, zo rapporteren twee studies. Een recent gepubliceerde studie naar weesgeneesmiddelen stelt het probleem simpel voor: na verloop van de exclusiviteitsperiode komen er te weinig generieke medicijnen en biosimilars op de markt om concurrentie aan te jagen. Ook de Nederlandse Zorgautoriteit stelde onlangs in een rapport dat het voor een aantal – speciaal voor de publicatie geselecteerde – geneesmiddelen na patentverloop lang duurt voordat concurrentie optreedt. Geneesmiddelen op de markt brengen blijkt nog best een klus.
Weesgeneesmiddelen ontwikkelen zichzelf niet, dat wisten we al voordat we ze gingen stimuleren. Kennelijk is de businesscase nog niet zo eenvoudig, en is concurrentie op kleine aantallen behoorlijk uitdagend. Het is goed om dat vast te stellen, maar dat mag de feestvreugde niet drukken. Sinds begin deze eeuw kunnen we meer mensen helpen en die behandelmogelijkheden zijn ook nog eens beter dan vroeger. Dat is een succes waar we voor op de tafels mogen dansen. Willen we marktwerking verder bevorderen, dan moeten we ruimte blijven maken voor vernieuwing. Het weesgeneesmiddelenfeest kan een mooi startschot vormen om samen de nieuwe spelregels vorm te geven. Of in de woorden van de onderzoekers: “Dit beleid moet zorgvuldig en in overleg met fabrikanten worden ontworpen, zodat zij niet besluiten hun middelen van de markt te halen.” Een ingewikkelde dans misschien, maar op deze feestmuziek wil hollandbio maar wat graag dansen.
WBSO – Teruglopende R&D-investeringen, maar geen extra steun: farmaciebrief verdwijnt
InnovatieklimaatDe Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) maakt het voor bedrijven aantrekkelijker om te investeren in Research & Development (R&D) vanwege het fiscale voordeel dat de WBSO biedt. Biotechbedrijven in Nederland maken graag gebruik van de WBSO, maar na jaren van groei vallen de cijfers dit jaar tegen. Daarbovenop is een afschaffing van de farmaciebrief aangekondigd. Al met al laten de cijfers van de WBSO zien dat innovatieve bedrijven het moeilijk hebben, extra pijnlijk dat er dan vanuit Economische Zaken wordt gekeken naar afschaffen in plaats van extra ondersteunen.
Jaarverslag 2024
Na een pas op de plaats in 2023 is in 2024 een daling te zien als het gaat om de WBSO. De totale WBSO toekenning daalde met bijna €60 miljoen en ook het totaal aantal bedrijven dat profiteerde van de WBSO afdrachtsvermindering daalde. Een alarmerende daling, die ook te zien is als er specifiek naar biotech wordt gekeken. Het lastige financieringsklimaat en geopolitieke onrust zijn mogelijke oorzaken, maar een quick fix is er zeker niet. Het is goed om te zien dat vanuit het ministerie van EZ wel focus blijft op het verbeteren van de WBSO, met structurele ophoging vanaf dit jaar en een extra focus op het betrekken van het MKB.
Afschaffing farmaciebrief
Naast de daling van toekenningen jaar is ook een kabinetsbesluit aangekondigd de WBSO in te perken door het afschaffen van de farmaciebrief. Iets wat hollandbio niet te rijmen vindt met het plan biotech topprioriteit te maken, wat te lezen was in de nationale visie biotech. Hollandbio zet zich sterk in om de gevolgen voor biotech bedrijven duidelijk te krijgen en te zorgen dat deze afschaffing niet leidt tot een minder aantrekkelijk innovatieklimaat.
WBSO: de katalysator van innovatie
De WBSO heeft veel impact op de biotech sector, want hun R&D is de drijvende kracht achter biotech innovaties. De regeling vergoedt een deel van de gemaakte kosten voor onderzoek en ontwikkeling en draagt daarmee direct bij aan het stimuleren van innovatie. Het aantal biotech bedrijven dat dankbaar gebruik maakt van de WBSO is na jaren stijging dit jaar gestagneerd, en daarmee ook de totale afdrachtsvermindering.
Hollandbio concludeerde eerder dat WBSO ontzettend belangrijk is voor het aanjagen van R&D, maar dit jaar lijkt de voorspelde groei afwezig. Hollandbio hoopt dat er goed wordt gekeken naar de oorzaak van de daling, en dat in samenspraak met bedrijven wordt gekeken hoe de WBSO zo goed mogelijk kan bijdragen aan het stimuleren van R&D.
De WBSO is een goede maatregel voor alle vormen en kleuren van R&D, het is een algemene belastingmaatregel en geen subsidie. Maakt hem ook extra aantrekkelijk voor al die innovatieve bedrijven die ook soms een subsidie krijgen, de WBSO valt niet onder de staatssteun regels en kan dus gecombineerd worden. Dat is loon naar werken!
EC presenteert strategie voor startups en scaleups: hoopvol voor biotech
EU Biotech Act, InnovatieklimaatAls startende of groeiende biotech ondernemer weet je als geen ander hoe taai het Europese speelveld kan zijn. Financiering regelen is een uitdaging, regelgeving is versnipperd en markttoegang voelt vaak als een hindernisbaan. Goed nieuws: de Europese Commissie (EC) heeft geluisterd. Met de nieuwe ‘EU Startup and Scaleup Strategy’ zet Brussel stappen om het innovatieklimaat voor start- en scaleups te verbeteren. De strategie benoemt vijf grote uitdagingen en koppelt daar concrete acties aan, die vanaf 2027 van start gaan. Hoe goed sluiten deze ambities aan bij de oproep die hollandbio eerder deed namens de biotech sector? We leggen de strategie langs onze meetlat.
Investeren in koplopers
De EC erkent dat innovatieve bedrijven, zoals biotech startups, moeite hebben om voldoende en passende financiering aan te trekken. Vooral in de kritieke overbruggingsfase tussen publieke en private investeringen vallen veel bedrijven tussen wal en schip. De strategie stelt daarom voor om Europese financieringsinstrumenten beter op elkaar af te stemmen, meer durfkapitaal aan te trekken via publieke-private fondsen en de toegang tot groeikapitaal te verbeteren via onder andere de European Innovation Council. Daarmee komt de EC tegemoet aan onze oproep om koplopers in elke ontwikkelfase te ondersteunen. Zonder gerichte investeringen in deze fase blijven veel biotech bedrijven namelijk steken in de beruchte ‘Valley of Death’.
Weg naar de markt effenen
De EC wil de Europese markt aantrekkelijker maken door wet- en regelgeving te harmoniseren, procedures te versnellen en digitaliseren, en versnippering tussen lidstaten tegen te gaan. Dat is precies waar wij al langer voor pleiten. Biotech bedrijven lopen nu vast in complexe, inconsistente regelgeving die markttoegang vertraagt en onnodig duur maakt. Eén duidelijke Europese route naar de markt is essentieel om innovaties sneller bij patiënten en gebruikers te krijgen.
Barrières wegnemen voor implementatie en adoptie
De EC benoemt structurele obstakels die startups belemmeren, zoals moeizame toegang tot publieke
aanbestedingenfinancieringsmiddelen en een gebrek aan erkenning van innovatieve oplossingen in bestaande systemen. De strategie stelt voor om de staatssteunkaders te verruimen, meer ruimte te creëren voor experimenteerruimte en innovatiegericht inkopen te stimuleren. Vooral de verruiming van de staatssteunregels is cruciaal voor biotech bedrijven die vaak jarenlang investeren zonder directe omzet. De EC lijkt hier eindelijk ruimte te willen maken voor maatwerk – een belangrijke stap richting een innovatievriendelijker Europa. Ook Rinke Zonneveld, directeur van Invest-NL, sprak zijn blijdschap uit over deze koerswijziging.Hollandbio is blij dat de strategie van de EC precies de pijnpunten raakt die biotech ondernemers dagelijks voelen. Het is nog geen gelopen race, maar het feit dat Brussel inzet op actie — en niet alleen op mooie woorden — vinden wij hoopgevend, zeker met de EU Biotech Act in aantocht. Ondertussen blijven wij scherp volgen of deze plannen ook echt landen in de praktijk, want alleen dan maken we van Europa een plek waar biotech start- en scaleups volop kunnen groeien en bloeien!
In gesprek met leden over de toekomstbestendigheid van de stand der wetenschap en praktijk
Gezondheid op maat, GezondheidIn Nederland wordt zorg alleen vergoed als deze voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk (SWP). Maar hoe bepalen we eigenlijk wat die stand is? En sluit onze nationale werkwijze nog wel aan bij de internationale context? Tijdens onze ‘praat mee’-bijeenkomst op 13 mei ging hollandbio hierover in gesprek met leden en expert Gertie Lintjens van CMS. We bespraken hoe de huidige interpretatie van SWP soms wringt met de realiteit van vandaag. Hierdoor blijven innovaties die nu al laten zien dat zorg beter, sneller en gerichter kan te vaak steken in langdurige toelatingsprocedures. De bijeenkomst onderstreepte wat we bij hollandbio al langer signaleren: als we gezondheid op maat écht willen realiseren, moeten we ook de spelregels herzien. Alleen dan kunnen slimme biotech oplossingen hun weg vinden naar de patiënt — en zorgen we samen voor een toekomstbestendige zorg. Benieuwd naar de inzichten uit het gesprek? Stuur een mail naar hollandbio’s Britt of Thomas – we delen ze graag!