Opschalen, het is een van de knelpunten voor bedrijven die met biotech innovatieve voedingsingrediënten ontwikkelen. Hun kracht ligt in slimme productie via micro-organismen, maar om echt impact te maken moeten ze voldoen aan de eisen van de voedingsindustrie. En dan zijn 1 of zelfs 30 liter simpelweg niet genoeg.

Opschalen gaat stap voor stap. Juist daarom is het goed nieuws dat de Biotech Fermentation Facility (BFF) in Ede nu officieel operationeel is. Dit soort faciliteiten is geen luxe, maar een randvoorwaarde. Samen met initiatieven als Cultivate at Scale maken ze het mogelijk om de sprong te maken van lab naar pilot, en uiteindelijk naar productie. De uitdaging zit nog wel in het structureel financieren van deze faciliteiten. Produceren in Nederland is cruciaal voor strategische autonomie, maar brengt hogere kosten met zich mee voor energie, personeel, water, afvalverwerking en grondstoffen. Tegelijkertijd dragen deze investeringen direct bij aan maatschappelijke doelen: duurzamere productie, gezondere voeding, talentontwikkeling en minder afhankelijkheid van het buitenland.

Van proef tot productie

Wil Nederland hierin echt koploper worden, dan moeten we innovaties ondersteunen van proefje tot productie. Gedeelde faciliteiten spelen daarin een sleutelrol: ze bundelen kennis en ervaring en zorgen voor efficiëntie, lagere kosten en snellere doorlooptijden. Precies wat bedrijven nodig hebben om door te groeien.

En wie verder kijkt, ziet dat het hier niet stopt. In Delft wordt, met Planet B.io als aanjager, al gewerkt aan de volgende stap: faciliteiten op commerciële pilotschaal (zoals opgenomen als innovatieprogramma in de Nationale Technologiestrategie) voor bedrijven die klaar zijn voor die fase, maar nog net niet voor grootschalige productie. Wat hollandbio betreft kunnen we niet groot genoeg denken en snel genoeg gaan van lab naar laadkade.

In een wereld waarin autonomie hoog op de agenda staat en geopolitieke spanningen oplopen, kiest Ahold Delhaize volgens het FD nadrukkelijk voor meer grip op de keten. Duurzaamheid wordt daarbij geen vrijblijvende ambitie: leveranciers die in het schap willen blijven, moeten aantoonbaar verduurzamen.

Opvallend, want waar Europese en nationale plannen vaak verzanden in compromissen, zet deze retailreus juist de toon. Via strengere eisen op energie, verpakking, logistiek en sourcing bouwt Ahold aan meer stabiliteit en controle in de keten. Of dit primair gedreven wordt door echte duurzaamheidsambities of door reputatie en marges, zal moeten blijken. 

Voor biotech liggen hier in de toekomst kansen. Hybride producten vinden al hun weg naar de consument, en daarmee komt de volgende stap dichterbij: gecultiveerd vlees, kaas zonder koe en nieuwe eiwitoplossingen. Juist grote spelers als Ahold kunnen met hun inkoopkracht de markt kantelen en innovatie versnellen. 

Tegelijk is het speelveld nog open. De businesscases van veel duurzame oplossingen zijn nog gebaseerd op bestaande parameters – en dus blijft de vraag: wat zijn we als consument bereid te betalen voor echte verduurzaming? 

Wat helpt, is een stevige ‘pull’ uit de markt. Verduurzaming is geen quick fix, maar vraagt samenwerking door de hele keten. Als retailers, producenten en innovators elkaar vinden, ontstaat winst op alle fronten: klimaat, concurrentiekracht én consument. 

Hollandbio juicht deze acties toe om ook werk te maken van ambities – en is ervan overtuigd dat biotech hierin een sleutelrol gaat spelen. Of de oplossingen van biotech dan in een blauw, geel of groen boodschappenmandje terechtkomen, laat hollandbio graag in het midden. 

2025 was – helaas – opnieuw een jaar vol klimaatrecords. Volgens Copernicus was 2025 het op twee na warmste jaar ooit, slechts nét iets koeler dan recordjaar 2024. De afgelopen drie jaar lagen de wereldwijde temperaturen zelfs boven de 1,5 °C‑grens uit het Klimaatakkoord van Parijs. Ook Nederland warmt snel op, sneller dan het wereldgemiddelde. Uit het KNMI‑rapport De Staat van ons Klimaat 2025 blijkt dat Nederland nu al duidelijk de gevolgen voelt van klimaatverandering: warmere jaren, langere periodes van droogte en vaker grillig en extreem weer. Ons land wordt sneller droger, warmer en kwetsbaarder en dat raakt direct onze voedselproductie, natuur en energievoorziening. Slimme oplossingen zijn nodig, het is tijd voor actie, hier en nu!

Biotech voor een biobased circulaire economie

Biotech maakt het mogelijk om materialen, chemicaliën en brandstoffen te produceren zonder fossiele grondstoffen. Daarmee reduceren we schadelijk uitstoot, zoals CO₂, verkleinen we bovendien onze afhankelijkheid van landen als China en Rusland, en versterken we economische weerbaarheid. Ook speelt biotech een sleutelrol in het verhogen van de circulariteit door biomassa en reststromen om te zetten in nieuwe grondstoffen. Helaas wordt biotech in het klimaatdebat nog te vaak weggezet als een niche, of iets voor later. Dat is onterecht: de technologie en producten zijn er al, werken al en passen we al toe. Vaak is het een kwestie van opschalen en doorpakken. Wat echter ontbreekt, is politieke durf en daden om deze transitie echt te versnellen.

Biotech voor een klimaatvriendelijk voedselsysteem

Extreem zonnige en droge jaren worden in Nederland steeds normaler, met alle gevolgen van dien voor onze landbouw – een van de belangrijkste economische sectoren van ons land. Biotech biedt verlichting: de sector helpt gewassen te ontwikkelen die beter tegen hitte en droogte kunnen, en maakt het mogelijk om eiwitten en andere voedingsmiddelen te produceren met véél minder landgebruik, water, uitstoot én dierenleed. Dit zijn geen verre toekomstdromen, maar oplossingen die nu al bestaan, vaak zelfs ontwikkeld op eigen bodem.

Waarom wachten we nog?

Zowel Copernicus als het KNMI waarschuwen dat de temperatuur de komende jaren waarschijnlijk structureel meer dan 1,5 °C zal stijgen. Nederland voelt de gevolgen nu al: hittegolven, droogte, natuurbranden en lage windsnelheden die onze energieopwekking remmen. Gelukkig is Nederland een land van aanpakkers. We overwonnen problemen al eerder door met lef te kiezen voor vooruitgang: van de ontwikkeling van de Deltawerken tot onze wereldwijde koppositie in de landbouw. En ook nu kunnen we dat weer. Immers, ook in de biotech lopen we weer voorop. Met lef, slimme investeringen en gezamenlijke spelregels biedt biotech ook de volgende generaties toekomstperspectief.

De tijd om te handelen is nu

Als we onze samenleving veilig, betaalbaar en leefbaar willen houden, moeten we ruimte maken voor biotech en nieuwe manieren van produceren en consumeren. Dat is geen bedreiging, maar de logische en noodzakelijke volgende stap vooruit. Nederland heeft een traditie van innovatie en lef. De huidige klimaatcrisis vraagt opnieuw om die houding. En al is ook biotech geen silver bullet, vormt het wel degelijk een onmisbaar onderdeel van elke realistische route naar een wereld mét toekomst.