Wageningen University & Research (WUR) en plantenonderzoekbedrijf KeyGene sluiten zich gezamenlijk aan bij het internationale onderzoeksprogramma Accelerated Breeding of Better Bananas (ABBB). Via dit onderzoeksprogramma gaan WUR en KeyGene meehelpen aan de ontwikkeling van nieuwe bananenrassen die geschikt zijn voor de teelt in Oost-Afrika en die resistent zijn tegen de verwoestende Panamaziekte. Dit is van levensbelang voor Afrikaanse boeren en gemeenschappen, omdat bananen een belangrijke voedingsbron zijn binnen het plaatselijke dieet.

De deelname van WUR en KeyGene wordt gefinancierd door de Bill & Melinda Gates Foundation. Het internationale onderzoeksprogramma ABBB wordt gecoördineerd door het International Institute of Tropical Agriculture (IITA).

De banaan is een van ‘s werelds belangrijkste levensmiddelen en handelsgewassen in de tropische en subtropische regio’s. In Europa en Noord-Amerika worden bananen vooral als lekker en gezond tussendoortje genuttigd. Eén van de bekendste bananenrassen is de Cavendish. Zo’n 95% van de internationale handel in bananen, en de helft van de wereldwijd geproduceerde bananen, behoort tot deze soort.

Momenteel wordt de banaan bedreigd door de onlangs geïdentificeerde Fusarium soort, ook wel bekend als Tropical Race 4, of TR4. Deze schimmel is dodelijk voor vele banaangenotypen, waaronder de Cavendish-banaan, en veroorzaakt de ziekte fusarium wilt of banana (FWB), ofwel de beruchte Panamaziekte. Deze ziekte verspreidt zich wereldwijd met een zorgwekkende snelheid, op een soortgelijke wijze als de eerste zogeheten Race 1 epidemie. Deze epidemie verwoestte in de jaren vijftig van de vorige eeuw de gehele oogst van de destijds gewilde Gros Michel banaan in Midden-Amerika.

Het ontwikkelen van betere rassen is duur, tijdrovend en vereist een flinke hoeveelheid land. Om deze reden is het internationale onderzoeksprogramma ABBB gelanceerd, met financiële steun van de Bill & Melinda Gates Foundation en op initiatief van het International Institute of Tropical Agriculture (IITA). Het Accelerated Breeding of Better Bananas programma richt zich op het verbeteren van de productie en het productievermogen van de banaan in de Oost Afrikaanse hoogvlakten. Dit gebeurt door middel van veredelingsprogramma’s voor de ontwikkeling van nieuwe bananenrassen en het verbeteren van plaatselijke teeltsystemen en gewasbescherming.

WUR en KeyGene nemen vanaf nu deel aan het ABBB-programma, en dragen daarmee unieke technologie, kennis, expertise en onderzoeksfaciliteiten bij aan het programma. WUR en KeyGene werken al vijf jaar samen op het gebied van onderzoek naar bananen, elk met hun eigen expertise en technologie.

Het gezamenlijke WUR/KeyGene team zal beginnen met het ontwikkelen van zogeheten moleculaire merkers, waarmee Afrikaanse bananenveredelaars op effectievere wijze bananenrassen kunnen ontwikkelen die resistent zijn tegen TR4. Door middel van deze merkers kunnen de veredelaars zaailingen selecteren waarvan een DNA test aangeeft dat de plant resistent is tegen TR4. Hiermee wordt de effectiviteit van de veredelingsprogramma’s aanzienlijk verbeterd.

Het team zal vervolgens de genen identificeren die de bananenplanten resistent maken tegen TR4 en tegen Race 1, een vereiste voor nieuwe bananenrassen.

“We zijn zeer verheugd dat we KeyGene’s expertise in DNA-technologie, bio informatica en de ontwikkeling van indicatoren kunnen inzetten om resistente rassen te ontwikkelen van een gewas dat zo cruciaal is voor de voedselvoorziening en het inkomen in Afrika”, aldus Anker Sørensen, Vicepresident New Business en coördinator bananenonderzoek bij KeyGene.

Eerder onderzoek heeft aangetoond dat de zogeheten Race 1 bestaat uit een samenhangend geheel van verschillende Fusariumsoorten, en dat TR4 feitelijk biologisch gezien een aparte soort is. De schimmels gebruiken waarschijnlijk effectoreiwitten, die het immuunsysteem van de plant verstoren en daarmee essentieel zijn voor zowel de ziekteverwekker als de weerstand van de plant daartegen.

“Het Fytopathologie Lab bij WUR heeft een gedegen bewezen expertise in het identificeren en bestuderen van effectoreiwitten. We zijn er trots op dat we onze kennis en onderzoeksexpertise nu kunnen inzetten ter ondersteuning van de bananenveredeling in Afrika,” zegt Gert Kema, hoogleraar Tropische Fytopathologie bij WUR.

Bron: Keygene (Persbericht)

Met uitspraken als ‘Geen tijd om oneindig te wachten op juiste mutatie’ en ‘We laten kansen liggen bij verduurzaming landbouw’ pleiten de Wageningse hoogleraar microbiologie John van der Oost en Bert Lotz, teamleider toegepaste ecologie aan dezelfde universiteit, voor de toepassing van moderne veredeling in de landbouw. Volgens hen is de inzet van alle technologie, inclusief moderne veredeling, essentieel om in de toekomst alle monden te kunnen blijven voeden en de landbouw te verduurzamen. De verouderde Europese Regelgeving voor genetische modificatie moet volgens de wetenschappers dan ook snel worden aangepast.

Bert Lotz ziet grote voordelen voor het gebruik van moderne veredeling in het verduurzamen van de landbouw. In combinatie met andere duurzame landbouwtechnieken kan ze een belangrijke bijdrage leveren aan de agro-ecologie, een vorm van landbouw waarin zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van natuurlijke hulpbronnen en grondstoffen.

John van der Oost ziet vooral voordelen voor de mondiale voedselvoorziening. Met moderne veredeling kunnen gewassen veel sneller worden aangepast aan veranderende klimaatomstandigheden dan met klassieke veredeling. Dit levert een win-winsituatie op. De boeren en plantentelers hebben sneller gewassen tot hun beschikking die een goede opbrengst geven en bestand zijn tegen de veranderende klimaatomstandigheden. Ook kan er genoeg voedsel worden geproduceerd om alle monden wereldwijd te blijven voeden.  

Beide wetenschappers zien de verouderde Europese Regelgeving voor genetische modificatie als de grootste belemmering voor de toepassing van moderne veredeling. Ze pleiten daarom voor een snelle aanpassing daarvan – een pleidooi dat HollandBIO van harte ondersteunt!

Bronnen:

Nieuwe Oogst

Kennisonline

Een internationaal team van wetenschappers, waaronder onderzoekers van het Nederlandse onderzoekbedrijf KeyGene uit Wageningen, publiceren het complete DNA van drie soorten Amaranthus-onkruiden in het wetenschappelijk tijdschrift Genome Biology and Evolution. Amaranthus soorten veroorzaken over de hele wereld opbrengstverliezen van gewassen, kostenverhogingen voor boeren en extra belasting van het milieu. De onderzoekers hopen dat hun resultaten, die gratis en openbaar toegankelijk zijn, een bijdrage kunnen leveren aan verder onderzoek naar de genetica van onkruiden, in het bijzonder Amaranthus-soorten, en daarmee aan de duurzaamheid van de toekomstige landbouw.

Amaranthus-soorten zijn lastige onkruiden. Dankzij hun bijzondere metabolisme (het zijn zogenaamde C4-planten) concurreren Amaranthus-planten vooral met gewassen onder wat warmere omstandigheden. Als de onkruidplanten niet bestreden worden, leidt dat tot opbrengstverliezen. Als het onkruid wél bestreden wordt, leidt dat tot extra kosten en milieubelasting.

Nu we meer snappen van de genetica van deze onkruiden, kunnen onderzoekers nieuwe mogelijkheden ontwikkelen om op een milieuvriendelijke manier de strijd aan te gaan met deze en andere onkruiden.

De onderzoekers hebben het DNA in kaart gebracht van de oever-amarant (Amaranthus tuberculatus), de groene amarant (Amaranthus hybridus), en de palmer-amarant (Amaranthus palmeri). Daarvoor gebruikten ze de laatste stand der technieken, de zogenaamde ‘long read DNA sequencers’. Die leveren veel grotere DNA-puzzelstukken op dan de daarvoor gebruikte short read sequencers, waardoor de puzzel van de chromosomen makkelijker te leggen is, en met minder fouten. Deze technieken worden steeds vaker ingezet bij de ontwikkeling van vele landbouw- en tuinbouwgewassen om nieuwe eigenschappen – zoals duurzame resistentie, verbeterde smaak en verlengde houdbaarheid – te ontrafelen in het voordeel van boeren, producenten en consumenten.

Het team gebruikte ook geavanceerde bio-informatica, waardoor ze unieke kennis uit de gelegde DNA-puzzels konden halen. Dat alles heeft geleid tot een hoge kwaliteit van de gepubliceerde ‘genomen’, het totale DNA van de drie Amaranthus-soorten.

De nieuwe kennis van de genetica van de drie Amaranthus-onkruiden geeft aanknopingspunten voor nieuw onderzoek naar het op een duurzame manier omgaan met onkruiden, in het bijzonder de Amaranthus-soorten. Zo kan beter onderzocht worden hoe Amaranthus-soorten ongevoelig kunnen worden voor onkruidbestrijdingsmiddelen en hoe het optreden van die ongevoeligheid voorkómen kan worden. Daarnaast geeft de genetische kennis de mogelijkheid om gericht effectieve middelen te ontwikkelen die het milieu minder belasten.

Het internationale team achter de wetenschappelijke publicatie bestaat uit onderzoekers van de Universiteit van Illinois, de Max Planck Society, BASF SE en KeyGene. Het onderzoek is mede financieel ondersteund door het USDA National Institute of Food and Agriculture, de International Max Planck Research School en de Max Planck Society.

Bron: Keygene (Persbericht)

KeyGene herewith announces that as of September 1, 2020, Mrs Henny Wilpshaar, currently Financial Director at Kennemervis Groep, has been appointed as co-CEO of KeyGene. With this appointment, KeyGene’s Executive Board has been extended and will now comprise of two co-CEOs who both will be responsible for all company matters. Henny Wilsphaar will act with a focus on financial & entrepreneurial matters and value creation whereas Arjen van Tunen, as the other co-CEO, will have a focus on Innovation, R&D execution and project acquisition.

After her graduation at Wageningen University & Research in animal sciences/business economics, Wilpshaar started as a trainee at Nutreco. There, she chose to further develop her financial skills and knowledge. Since then, Wilpshaar has had financial/commercial positions at several food-oriented enterprises. Since 2016, Henny is financial director at Kennemervis Groep B.V., an internationally oriented fish processing company with a high emphasis on sustainability in fisheries and fish products, having businesses in the Netherlands and Denmark.

Henny Wilpshaar is excited about her new position in a research company. “KeyGene has a great reputation and is at the very center of the development of crop innovations that will help to feed the world. I am looking forward to contributing to that by being part of KeyGene’s CEO team, together with co-CEO Arjen van Tunen”

Arjen van Tunen, who has been CEO from KeyGene for the past 16 years is very pleased with this development. “Working with two co-CEOs will enlarge the executive power of the company and I warmly welcome Henny at KeyGene. She is the right person at the right place at the right time. I am convinced Henny will be able to substantially contribute to the further development and growth of our ambitious and ever-changing organization, operating in the exciting environment of Agricultural Life Sciences and Agro Biotechnology. With this KeyGene can, together with its customers and partners, develop new and breakthrough crop innovations that will make a difference to sustainably feed our current and future world population”

Source: Keygene (Press release)