China versoepelt de toelating voor gewassen die veredeld zijn met nieuwe genomische technieken zoals CRISPR-Cas. Hiermee verwacht China een grotere voedselzekerheid en minder afhankelijkheid van andere landen. Grote delen van Noord- en Zuid-Amerika, Japan, Australië, Israël en delen van Afrika, het Verenigd Koninkrijk en Rusland gingen China voor met soortgelijke aanpassingen, maar Europa worstelt nog altijd met verouderde regelgeving.

Met de versoepeling zet China in op een boost van zijn eigen veredelingssector die nu sneller, gezondere en klimaatbestendige gewassen kan ontwikkelen en op de markt brengen. Met de Nobelprijswinnende techniek CRISPR-Cas kunnen genen worden aangepast die al aanwezig zijn in de zaden. Dit proces heet gene-editing en wordt als anders beschouwd dan genetische modificatie, waarvoor China recent ook een eenvoudigere toelatingsprocedure heeft ingesteld.

Gene-editing geaccepteerd in grote delen van de wereld

China is hiermee zeker niet de vreemde eend in de bijt. Sterker nog: dat is de EU. Overal ter wereld ziet men de bijdrage van moderne biotechnologie aan duurzaamheid: grote delen van Noord- en Zuid-Amerika, Japan, Australië, Israël en delen van Afrika reguleren toepassingen uit onder andere CRISPR-Cas niet anders dan producten uit klassieke veredeling. Recent kondigden ook het Verenigd Koninkrijk en Rusland soortgelijke aanpassingen aan.

Japan introduceert CRISPR-vissen en GABA-tomaat

Japan plukt niet alleen de vruchten van moderne zaadveredeling, maar ook van gene-editing in vissen. Sinds het najaar zijn in het land met CRISPR aangepaste rode zeebrasems en kogelvissen te koop. Door de aanpassingen groeien de vissen groter en efficiënter, het kweken van de vis kost daarom minder voeding en energie per opbrengst. In september lanceerde Japan al een gene-edited tomaat voor commerciële verkoop. Deze tomaat heeft een hoger gehalte aan GABA en helpt een hoge bloeddruk tegen te gaan.

Paradigma-shift nodig in Europa

Europa worstelt op dit moment met verouderde regelgeving voor genetische modificatie waar – in Europa – ook gene-editing onder valt. De huidige Europese regelgeving is ook volgens een studie van de Europese Commissie zelf achterhaald en niet toekomstbestendig. Daarom loopt nu een herzieningstraject naar de rol en plek van nieuwe genomische technieken, waarbij de Europese Commissie in 2023 mogelijk met een voorstel voor aanpassing van de regelgeving komt. Deze herziening is vooralsnog alleen gericht op planten. HollandBIO verwelkomt de ontwikkelingen, maar roept op tot een ambitievergroting. Zonder een duidelijke paradigmaverschuiving van technologie-gebaseerde naar product-gebaseerde regelgeving zal de huidige patstelling blijven bestaan: het maken van onderscheid op basis van een technologie waarmee je een product ontwikkelt, in plaats van de veiligheid en eigenschappen van het product zelf.

Bronnen

https://www.reuters.com/world/china/china-drafts-new-rules-allow-gene-edited-crops-2022-01-25/

https://www.gov.uk/government/news/plans-to-unlock-power-of-gene-editing-unveiled

https://www.nature.com/articles/d41586-019-01519-6

Vorige week zijn de liberale partijen in het Europees Parlement, verenigd binnen Renew Europe, het eens geworden over een gezamenlijk, positief standpunt rondom nieuwe genomische technieken zoals CRISPR-Cas. Renew Europe is de derde partij in het Europees Parlement en nu zij zich achter het gebruik van gentechniek voor veredeling scharen, lijkt een meerderheid voor modernisering van de wet- en regelgeving in het Europees Parlement een stuk dichterbij te komen.

De voorzitter van de werkgroep die tot het gezamenlijke standpunt kwam, is VVD-Europarlementariër Jan Huitema. Met de steun die onder zijn voorzitterschap binnen de werkgroep ontstond vanuit de gehele fractie, behoort nu een nieuw wetsvoorstel voor nieuwe veredelingstechnieken, waarschijnlijk begin 2023, tot de mogelijkheden.

Daarnaast stemmen recente ontwikkelingen bij onze invloedrijke oosterburen HollandBIO ook voorzichtig positief. De nieuw gevormde stoplichtcoalitie van SPD, De Groenen en FDP adresseert de potentie van biotechnologie in brede zin voor duurzaamheid en gezondheid. Met een innovatief regeerakkoord wil Duitsland een biotech koploper worden. En ondanks dat de partijen nieuwe genomische technieken niet letterlijk noemen in het akkoord, komt bijvoorbeeld wel de intentie naar voren om klimaatresistente gewassen te veredelen.

Ook vanuit de Europese Commissie voegen prominente namen als Frans Timmermans en Stella Kyriakides zich bij de groeiende lijst van medestanders die de potentie zien van nieuwe genomische technieken en de bijdragen van innovaties hieruit aan bijvoorbeeld de EU Green Deal. Met daarbij een positief gemutst Frankrijk als voorzitter van de EU in de eerste helft van volgend jaar zitten wij er vanuit HollandBIO helemaal klaar voor om door te pakken! 

https://www.reneweuropegroup.eu/policies/2021-12-08/new-genomic-techniques

https://www.politico.eu/wp-content/uploads/2021/11/24/Koalitionsvertrag-2021-2025.pdf

In het hart van de Europese Green Deal bevindt zich de Farm to Fork Strategie, erop gericht om voedselsystemen eerlijk, gezond en milieuvriendelijk te maken. De strategie deed afgelopen weken veel stof opwaaien. Tijdens een webinar van Euractiv presenteerden het Joint Research Centre (interne wetenschappelijke dienst van de Europese Commissie), Wageningen Universiteit en USDA hun impactanalyse: de doorberekening van de impact van de Farm to Fork strategie op Europa en de rest van de wereld.   

De bevindingen zijn verontrustend. Het JRC becijferde dat de strategie zal leiden tot een flinke verlaging (tot 15%) van de voedselproductie in de EU, met forse economische gevolgen. Zo zou de Europese exportpositie op het vlak van varkensvlees nagenoeg instorten, met prijsstijgingen van maar liefs bijna 45% tot gevolg. Daarnaast is de verwachting dat de beoogde CO2-daling in praktijk tegenvalt, omdat de verminderde productie wordt gecompenseerd door verhoogde productie buiten de Europese lidstaten. Dat het rapport nu pas – ruim een half jaar na voltooiing – gepubliceerd is, deed de verhitte Brusselse gemoederen ook weinig goeds.  

Farm to Fork voorvechters merken op dat er wel wat af te dingen valt op de rapporten: verandering in consumentengedrag is niet meegenomen, net als acties van buiten Europa. Ook zijn de rapporten gebaseerd op basis van hedendaagse technologieën.   

HollandBIO ziet de ophef als een extra drijfveer om vaart te maken met de modernisering van de Europese wetgeving t.a.v. genetische modificatie, en aanpalende wetgeving. Daarmee maakt Europa de weg vrij voor de creativiteit van de biotech sector om met innovatieve oplossingen zoals gecultiveerd vlees en nieuwe veredelingsmethoden bij te dragen aan een duurzame en welvarende toekomst.