VS: Innovatieve plantenveredeling krijgt de ruimte
Sonny Perdue van het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA) heeft laten weten planten die verkregen zijn via nieuwe genome-editing veredelingsmethoden niet te zullen reguleren. Mits ze ook verkregen hadden kunnen worden via de huidig gangbare veredelingsmethoden. De USDA ziet deze methoden als een uitbreiding van de huidige veredelingsmethoden, alleen dan sneller en preciezer.
De slimme technieken geven de veredeling van gewassen waar de wereld om zit te springen een fikse impuls. Denk aan gewassen met een hogere voedingswaarde, gewassen die resistent zijn tegen ziekten en gewassen die beter bestand zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering zoals droogte en verzilting. ‘Dankzij deze innovaties, kunnen boeren voldoen aan de wens van de consument om voldoende, gezond en betaalbaar voedsel met een lagere footprint te produceren’, aldus Perdue.
HollandBIO is blij met dit standpunt, die perfect aansluit bij onze inzet om moderne veredelingstechnieken de ruimte te geven optimaal bij te dragen aan gezondheid en duurzaamheid. Het Amerikaanse standpunt komt daarnaast overeen met het eerdere advies van de Advocaat Generaal Bobek aan het Europese Hof. Hierin geeft Bobek aan geen onderscheid te zien tussen gangbare en moderne vormen van mutagenese, waarmee hij de uitzondering van mutagenese van de GM-wetgeving bevestigt.
Bron: USDA
Het geneesmiddelen debat: Say yes to the press!
De verhouding tussen biotech en media stond zelden zo op scherp. Glorieuze koppen over prachtige innovatieve behandelingen worden moeiteloos gecombineerd met publiekelijke terechtstellingen van de leveranciers van deze innovaties: de geneesmiddelenontwikkelaars.
HollandBIO vindt dat het debat beter kan én moet. Afgelopen donderdag gingen we daarom samen met 100 gasten in de Caballerofabriek in debat over het geneesmiddelendebat. Een prikkelende, scherpe én leuke middag met volop mogelijkheden tot verbetering.
DE INTRODUCTIES
Drie korte presentaties van Lucien Hordijk, Stefan Gijssels en Sanne Groenemeijer dienen als warming up voor het debat.
Gelegaliseerde misdaad, zo zag Lucien Hordijk de farmaceutische industrie toen hij zich vier jaar geleden in de wereld van geneesmiddelenontwikkeling vastbeet. Vandaag de dag is zijn beeld genuanceerder, maar de grote invloed van de traditionele hoofdkantoren staat volgens de onderzoeksjournalist een echt gesprek in de weg.
Snel om te oordelen maar traag om zich te informeren, luidt het verwijt van Stefan Gijssels aan media en politiek. Maar ook de industrie laat steken vallen. Bedrijven moeten allen meer tijd steken in uitleg en dialoog. Niet voor hun eigen grote gelijk, maar uit respect voor de patiënt. Een meer dan indrukwekkend betoog, dat hier terug te lezen valt.
Sanne Groenemeijer leerde als kind van pacifistische socialisten al vroeg respect te hebben voor de macht van de media. Die macht brengt echter ook verantwoordelijkheid om feiten en cijfers juist weer te geven. Transparantie en open communicatie zal even wennen zijn voor allen betrokkenen, maar zal zeker lonen, aldus de directeur van Novo Nordisk.
DE STELLINGEN
Onder leiding van Gijs Weenink van de Debatacademie gingen de 100 gasten in debat. Een bloemlezing.
Nederland is het paradijs voor patiënten
40% EENS 60% ONEENS
+ “Wij hebben de best toegankelijke zorg ter wereld”
– “In Nederland sterven o.a. darmkankerpatiënten die in België in leven zouden blijven.”
Farmaceuten moeten volledige transparatie nastreven
10% EENS 90% ONEENS
+ “Transparantie zal bijdragen aan het herstel van vertrouwen”
– “We hebben het over beursgenoteerde bedrijven. Volledige transparantie is flauwekul”
Met alleen feiten en cijfers verlies je iedere maatschappelijke discussie
90% EENS 10% ONEENS
+ “Degene die het oneens is met deze stelling, begrijpt geen snars van het debat”
– “Waar gaat het debat over, als we het niet op basis van feiten en cijfers kunnen voeren”
Bedrijven moeten altijd “JA” zeggen tegen RADAR en Nieuwsuur
50% EENS 50% ONEENS
+ “Je hebt een knettergoed verhaal te vertellen! Als je gebeld wordt, neem op.”
– “Als je weet dat je kannonenvoer bent, zou mijn advies zijn: niet gaan.”
Bedrijven moeten de prijsopbouw van ieder medicijn openbaar maken
10% EENS 90% ONEENS
+ “Als naieve promovendus wil ik wel weten waar die kosten uit bestaan.”
– “Openbaarheid lost niets op wanneer de overheid als een kapotte grammofoon Minder Minder blijft roepen.”
Elke farmaceut moet jaarlijks een persdag organiseren
50% EENS 50% ONEENS
+ “Je nodigt iedereen uit en roept ‘kom maar op’!”
– “Doen we al. Er zijn financiële dagen waar journalisten bij zijn. Dat is voldoende.”
Iedereen die bij een farmeceut werkt moet op debattraining
20% EENS 80% ONEENS
+ “Oefenen is goed! Het prikkelt om te denken over wat je doet en waarom.”
– “Training is de dood voor elke journalist, dan ga je onzin spuien.”
DE FOTO’s
Met dank aan Nils van Hout.
Blokhuis: Kinkhoestvaccinatie voor zwangeren in het RVP
Goed nieuws! In lijn met de aanbevelingen van de Gezondheidsraad en het Zorginstituut, laat Staatssecretaris Blokhuis de Tweede Kamer weten alle zwangere vrouwen een vaccinatie tegen kinkhoest te willen aanbieden. Opname van deze vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is volgens Blokhuis “logisch” en “consistent”. HollandBIO juicht dit toe. Het zou voor het eerst zijn dat het succesvolle RVP uitgebreid wordt naar een nieuwe doelgroep.
Omdat het Rijksvaccinatieprogramma tot nu toe gericht is op kinderen, vergt de invoer van de kinkhoestvaccinatie voor zwangere vrouwen de nodige voorbereidingen. Denk aan investeringen in ICT, voorlichtingsmateriaal en scholing van bijvoorbeeld verloskundigen. In samenwerking met het RIVM en de beroepsgroep onderzoekt de Staatssecretaris een aantal scenario’s.
Het definitieve besluit van de Staatssecretaris volgt voor de zomer en staat of valt met de uitvoerbaarheid en betaalbaarheid. Maar waar een wil is, moet een weg zijn, vindt HollandBIO. De kinkhoestvaccinatie voorkomt veel ellende. Het in ons aller belang dat we die potentiële gezondheidswinst in de praktijk verzilveren.
De hele Kamerbrief van Blokhuis lees je hier.
MS-patiënten luiden de noodklok over Fampyra
MS-patiënten luiden de noodklok nadat minister Bruins op advies van het Zorginstituut bekend maakte de vergoeding van Fampyra per 1 april 2018 te beëindigen. Ditmaal niet omdat het medicijn te duur is, maar omdat het Zorginstituut van mening is dat Fampyra niet effectief is. Het instituut lapt hiermee niet alleen het oordeel van het Europees Medicijn Agentschap (EMA) aan zijn laars, het legt ook de ervaring van de behandelend artsen en de 2.000 Nederlanders die het middel gebruiken naast zich neer.
Wederom wordt duidelijk dat de door het Zorginstituut gehanteerde GRADE-methodiek steeds vaker een blokkade vormt op weg naar personalized medicine. GRADE schiet tekort als het gaat om kleine patiëntengroepen, zoals bij weesgeneesmiddelen het geval is. Een van de bewezen effectieve maatregelen om het ontwikkeltraject van geneesmiddelen te versnellen en verbeteren, is het centraal stellen van het patiëntenperspectief in elke fase ontwikkeling. Toch verwijst GRADE de praktijkgegevens die in de afgelopen twee jaar over Fampyra zijn verzameld wegens onvoldoende bewijskracht naar de prullenbak.
HollandBIO vindt het hoogste tijd om de GRADE-systematiek eens kritisch tegen het licht te houden.
In de uitzending van maandag 26 maart stelt het televisieprogramma Radar de situatie aan de kaak. Een absolute terugkijktip! De uitzending maakt duidelijk wat het medicijn voor patiënten betekent en wat de gevolgen zijn als het middel niet langer vergoed wordt. Fampyra is voor hen het enige medicijn dat de symptomen van MS bestrijdt. Een verontruste gebruiker opende een petitie om handtekeningen op te halen voor behoud van Fampyra. Al meer dan 25.000 mensen ondertekenden de petitie, die je hier vindt. Ook Tweede Kamerlid Sharon Dijksma (PvdA) laat het er niet bij zitten en roept patiënten hun ervaring te delen via haar Facebook pagina.
Biogen, de fabrikant van Fampyra, springt in de bres om de patiënten te helpen, als is het tijdelijk. Het bedrijf stelt het medicijn tot 31 december 2018 gratis beschikbaar voor de bijna 2.000 patiënten die deelnamen aan het LIBERATE-onderzoek, het Treatment Monitoring Program (TMP) of het Named Patient Program (NPP). Wij hopen dat dit voor genoeg tijd wint om een permanente oplossing te vinden voor alle MS-patiënten die baat hebben bij het middel!
Lees meer:
Budgetuitputting voor klinische projecten Innovatiekrediet
Het nieuwe Innovatiekrediet-budget voor klinische projecten van € 20 miljoen dat is opengesteld op 1 januari 2018, is flink overvraagd. Dit betekent dat veelbelovende initiatieven in 2018 niet meer in aanmerking komen voor financiering. Het Innovatiekrediet is het enige publieke instrument dat kan worden ingezet voor de felbegeerde doorgroei van bedrijven. HollandBIO zet alle zeilen bij om een structurele verruiming van het budget te bewerkstelligen. Alleen dan kunnen we innovatieve oplossingen uit de biotech snel en breed inzetten om gezondheid en duurzaamheid in Nederland een boost te geven.
Heb je vragen over het Innovatiekrediet of over financiering in het algemeen? Neem dan contact op met HollandBIO’s Fabian.
€75 MILJOEN EXTRA VOOR INNOVATIEF MKB
Deze week maakte Staatssecretaris Mona Keijzer bekend dat er in 2018 € 75 miljoen extra vrijkomt voor innovatie. Daarmee wil zij de innovatiekracht van het MKB versterken, onder andere door het budget voor het Innovatiekrediet met € 10 miljoen te verhogen. Een mooie impuls voor alle innovatieve MKB-bedrijven die Nederland rijk is, en waar ook de biotech sector van kan profiteren! Dat is nodig ook, want het Innovatiekrediet werd op 1 januari met tientallen miljoenen overvraagd. HollandBIO vindt dan ook dat dit het startschot moet zijn voor verdere stimulering van innovatie. Als we nu doorpakken, komen we tot een ijzersterk innovatieklimaat waarin bedrijven die felbegeerde doorgroei kunnen maken met behulp van een uitgekiende financieringsmix.
Lees het hele bericht over de bekendmaking op de website van de Rijksoverheid.
Zorginstituut vliegt uit de bocht
In een artikel in het Financieele Dagblad van 19 februari stelt bestuursvoorzitter van het Zorginstituut Nederland (ZIN), Arnold Moerkamp, dat zijn organisatie ‘gewoon wordt gechanteerd over de ruggen van patiënten’ door geneesmiddelenontwikkelaars. Met deze uitspraak vliegt de voorzitter van het adviesorgaan van de overheid flink uit de bocht. Ten eerste omdat een dergelijke politieke uitspraak niet past bij een instituut dat zich beroept op zijn onafhankelijkheid en objectiviteit. Ten tweede omdat de prijsopbouw niet tot de pakketcriteria behoort, en dus niet tot het beoordelingskader van het Zorginstituut. En ten derde omdat transparantie weliswaar aaibaar klinkt, maar niet leidt tot lagere prijzen, laat staan tot meer gezondheidswinst.
Met zijn uitspraken gooit Moerkamp olie op het vuur van het toch al totaal gepolariseerde politieke en maatschappelijke geneesmiddelendebat. Een debat waarin de feiten het helaas al lang hebben afgelegd tegen emotie. Want waar bij de nieuwste generatie geneesmiddelen een kostenstijging evident is, toont het totaalplaatje het perspectief: het percentage van geneesmiddelen in het zorgbudget is al jarenlang stabiel op ongeveer 7%. De uitgaven aan nieuwe geneesmiddelen gaan hand in hand met besparingen door het verlopen van het patent van oudere geneesmiddelen.
Is er dan niets aan de hand? Jazeker wel. De toegang tot effectieve weesgeneesmiddelen, geneesmiddelen voor zeldzame ziektes, stagneert. Van de vijf weesgeneesmiddelen die het Zorginstituut de afgelopen twee jaar voor zes indicaties beoordeelde, was het advies zonder uitzondering negatief. Slechts in drie gevallen kon na onderhandelingen met de fabrikant en de beroepsgroep toch tot vergoeding over worden gegaan. Bij elk te introduceren weesgeneesmiddel lijkt het raak en laait het debat weer op, zonder bevredigende uitkomst.
Het Zorginstituut houdt bij het beoordelen van weesgeneesmiddelen dezelfde ‘one-size-fits-all’ benadering en methodiek aan als bij reguliere geneesmiddelen. En daar passen weesgeneesmiddelen simpelweg niet in. Door de (zeer) kleine patiëntengroepen, de ernst en vaak progressieve aard van het ziektebeeld is er minder data beschikbaar over de effectiviteit van de geneesmiddelen dan bij geneesmiddelen voor grotere indicaties. Het halsstarrig vasthouden aan een beoordelingssystematiek waarvan alle betrokkenen weten dat deze niet werkt, leidt tot wanhopige patiënten en hun naasten. De schrijnende situaties raken ons allemaal in het hart.
Is er nog meer aan de hand? Ja, dat ook. Geneesmiddelenontwikkeling duurt lang, is risicovol en kostbaar. Het vaak forse prijskaartje van nieuwe geneesmiddelen is het gevolg van deze uitdagende innovatieroute. Helaas is dit niet op korte termijn op te lossen, er is geen ‘quick fix’, niet één magische oplossing. Maar er zijn mogelijkheden te over om het sneller en beter te doen: door het patiëntenperspectief centraal te stellen in elke fase van geneesmiddelenontwikkeling, door de inzet van betere modellen en slimme diagnostica en door een flexibel ecosysteem waarin registratie, vergoeding en toegang naadloos op elkaar aansluiten. Wij zijn ervan overtuigd dat betaalbaarheid, gezondheidswinst en innovatie hand in hand moeten gaan om tot structurele oplossingen te komen. En dat zijn dan ook de onderwerpen waar alle partijen in de sector, inclusief het Zorginstituut, mee aan de slag zouden moeten.
Lees meer:
- Interview Arnold Moerkamp, FD 19-2-2018 (log in verplicht)
- Onze reactie in het FD van 20-2-2018 (log in verplicht)
Annemieks zorgdroom: Sneller & beter van lab naar patiënt
Als je de krantenkoppen mag geloven, staan we in Nederland aan de vooravond van een zorgnachtmerrie. Het initiatief van BeBright en Nieuwe Zorg en gesteund door partners AbbVie, Novo Nordisk en Promedico biedt een welkom tegengeluid: de Zorgdromen. In deze publicatie delen 100 mensen uit de zorg met visie, lef en doorzettingsvermogen om het verschil te maken, hun droom met het grote publiek.
Denk aan Arno Rutte, voormalig woordvoerder curatieve zorg voor de VVD in de Tweede Kamer, Dianda Veldman van Patiëntenfederatie Nederland en vele andere prominenten uit de zorg. Ook HollandBIO’s Annemiek deelt haar zorgdroom: ‘Sneller en beter van lab naar patiënt’. Daarin gaat zij in op de cruciale rol van weesgeneesmiddelen als koplopers voor de rest van de sector. Koplopers in mogelijkheden en kansen, dankzij baanbrekende nieuwe behandelingen zoals gentherapie. Maar ook koplopers in drempels en uitdagingen: het lange, kostbare en risicovolle ontwikkelingstraject en de steeds moeizamer verlopende vergoedingsprocedure van geneesmiddelen voor patiënten met een zeldzame ziekte.
In de zorgdroom van Annemiek is er geen ‘quick fix’, maar werken we als sector samen aan oplossingen waarmee we geneesmiddelen sneller en beter van lab naar patiënt brengen. Door hier op in te zetten, kunnen we vandaag nog werk maken van oplossingen waarbij gezondheidswinst, innovatie en betaalbaarheid hand in hand gaan.
Alle 100 zorgdromen zijn gebundeld in een boek en ook op het gelijknamige online platform terug te lezen.
Advies aan Europese Hof biedt kansen voor moderne veredeling
HollandBIO is blij met het advies van Advocaat Generaal Bobek aan het Europese Hof over mutagenese dat vorige week is gepubliceerd. In zijn advies bevestigt hij de uitzondering van mutagenese van de GM-wetgeving. Daarbij maakt hij geen onderscheid tussen de gangbare en de moderne vormen van mutagenese, waarmee hij de weg vrij maakt voor het inzetten van de moderne veredelingsmethoden voor een duurzame voedselproductie. Dit biedt Nederland ongekende kansen! HollandBIO hoopt dat het Europese Hof het advies van Bobek overneemt in haar uitspraak, die medio 2018 wordt verwacht.