Bij weinig wind ruik je in Delft de typische geur van gist. Al meer dan 150 jaar is Delft de stad waar gist geproduceerd wordt én waar biotechnologen onderzoeken hoe ze van gist steeds betere ‘celfabriekjes‘ kunnen maken. Door het genetisch materiaal van gist aan te passen kan je gist nuttige producten laten maken, zoals bio-ethanol, insuline of medicijnen tegen malaria. De manier waarop je deze aanpassingen doorvoert, blijkt telkens sneller en beter te kunnen met bijvoorbeeld CRISPR-Cas9. Onderzoekers van de TU Delft hebben nu echter met succes een kunstmatig chromosoom in gist gebouwd die aanpassingen nog makkelijker maakt. Ontketent deze doorbraak in gist een revolutie? De nieuwe mogelijkheden lijken eindeloos, bijvoorbeeld in duurzame productie van veel materialen en grondstoffen. HollandBIO is het dan ook volmondig eens met de woorden van professor Daran-Lapujade: “Wat biotechnologie betreft leven we echt in een fantastische tijd.”
De VSNU, NFU, KNAW, ZonMw en NWO zijn samen een nationaal initiatief gestart om de academische gemeenschap op een nieuwe manier te erkennen en waarderen. Het huidige systeem focust te veel op kwantitatieve indicatoren zoals publicaties en citaties en minder op de kwalitatieve indicatoren teamprestaties en maatschappelijke relevantie. Ook HollandBIO vindt dat het tijd is om de focus op maatschappelijke relevantie te versterken. Want de samenleving heeft alleen iets aan kennis die de maatschappij ook daadwerkelijk bereikt.
Nationaal initiatief om werk te maken van het nieuwe erkennen en waarderen
De position paper ‘Room for everyone’s talent’ van het consortium vormt de aftrap van het nationaal initiatief. Hierin pleiten zij voor een cultuurverandering die onderwijs, onderzoek en maatschappelijke relevantie in een betere balans brengt. HollandBIO is blij met dit geluid, omdat ondernemerschap, naast onderwijs en onderzoek, de belangrijke taak is van universiteiten. Door dit pleidooi krijgt de pijler ‘ondernemerschap’ meer aandacht.
Maatschappelijk relevant = excellente kennis omzetten tot producten
Recent onderzoekvan HollandBIO toont aan dat Nederland een goede kennispositie heeft. Helaas blijven de mate van bedrijvigheid en producten in ontwikkeling sterk achter. Alleen wanneer we kennis omzetten in producten die patiënten en consumenten bereiken, realiseren we maatschappelijke relevantie.
Hoe kunnen we dan maatschappelijke relevantie aanbrengen bij het erkennen en waarderen van academici? HollandBIO ziet drie relevante aanbevelingen:
Soepelere valorisatie
Academisch ondernemerschap als erkend carrièrepad
Kwalitatieve indicatoren zoals het ontwikkelen van academische spin-offs en patenten
Wij moedigen alle initiatieven, waarmee kennis de universiteit uit en de maatschappij in gaat, van harte aan: Academisch ondernemerschap verdient erkenning en waardering.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2021-01-26 18:11:062021-01-26 18:11:07Op naar meer wetenschappelijke relevantie, valorisatie en ondernemerschap in de academie← #nieuws
De kogel is door de kerk, althans, voor het Zorginstituut. Afgelopen week adviseerde het Zorginstituut het ministerie van VWS om het medicijn mexiletine (Namuscla®) niet op te nemen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem. Het laatste woord is daarmee aan de minister. HollandBIO begrijpt de kritiek op de prijsstelling van het weesgeneesmiddel. Toch vinden wij het onwenselijk dat het Zorginstituut met dit advies het wettelijk kader inruilt voor een – per definitie subjectief – moreel kompas. We pleitten er eerder voor en doen dat nu weer: ongewenst gebruik van de weesgeneesmiddelenverordening voorkom je aan de bron, door aanscherping van die regels, ofwel door geneesmiddelen die met succes off-label gebruikt worden, als de wiedeweerga zelf te registreren.
Alweer ruim twee jaar geleden berichtte de Volkskrant over “medicijnkaper” Lupin Pharmacueticals. De geneesmiddelenfabrikant kreeg een handelsvergunning van het EMA voor het gebruik van een oud geneesmiddel, mexiletine (Namuscla®), voor een nieuwe indicatie, een zeldzame spierziekte. Het bedrijf maakte daarbij gebruik van de stimuleringsmaatregelen voor de ontwikkeling en registratie van weesgeneesmiddelen. Of volgens velen, misbruik. Hoewel de prijs in Nederland destijds nog niet bekend was, werd gevreesd dat Lupin dankzij de verkregen exclusiviteit de prijs fors zou opdrijven, waardoor de behandeling van patiënten vele malen duurder werd dan bij het gebruik van de tot dan toe naar tevredenheid gebruikte, maar ongeregistreerde, apotheekbereidingen.
Die vrees werd bewaarheid. Lupin introduceerde het geneesmiddel in Nederland met een buitenproportioneel prijskaartje. Ook na een door oud-minister Bruins bedongen korting op de apotheekinkoopprijs van 40%, bleef Namuscla® vele malen duurder dan de apotheekbereiding. Hoewel het Zorginstituut in principe positief oordeelt over opname op bijlage 1B van het GVS, adviseert het instituut de minister het middel niet in het basispakket op te nemen en in plaats daarvan de apotheekbereidingen te vergoeden. Namuscla® is simpelweg te duur, aldus het Zorginstituut, dat in het begeleidende persbericht laat optekenen dat: “de prijsstelling in geen verhouding staat tot de inspanningen om Namuscla® geregistreerd te krijgen”.
Een opvallend advies, dat op sympathie kan rekenen. Ook HollandBIO begrijpt de frustratie en onmacht van de situatie. Een geneesmiddel wordt gekaapt en er rest ons niets anders dan of onderhandelen en betalen, of patiënten in de kou laten staan. Maar toch. Het Zorginstituut oordeelt dat Namuscla® noodzakelijk is, behoort tot de stand der wetenschap en praktijk en dat gezien de budgetimpact van minder dan 10 miljoen euro een farmaco-economische beoordeling niet aan de orde is. Daarmee zouden toch alle seinen op groen moeten staan voor opname in het basispakket? De “geleverde inspanning voor het verkrijgen van een registratie” is immers geen criterium voor vergoeding, en in de regel is een geregistreerde behandeling preferent ten opzichte van een bereiding. Wat is een registratie waard? Hoeveel inspanning verantwoordt welke prijsverhoging? Waar ligt de grens? En is dat te objectiveren? Het verleden wijst immers uit dat ook een prijsstijging van enkele euro’s na registratie collectieve woede kan aanwakkeren. Met dit advies van het Zorginstituut dreigen we een helder wettelijk kader in te ruilen voor een grijs gebied van morele willekeur.
Moeten we dan maar lijdzaam toezien hoe medicijnkapers de solidariteit van ons zorgstelsel ondermijnen? Tuurlijk niet. Wees die handige jongens te slim af, en regel zelf die registratie, stelden we eerder voor in ons stuk Voorkom een rel, registreer snel. Daarnaast biedt de huidige evaluatie van de weesgeneesmiddelenverordening de uitgelezen kans om, op basis van twintig jaar ervaring de stimuleringsmaatregelen verder te scherpen, innovatie een impuls te geven en en passant medicijnkapers een stok in de wielen te gooien. Laten we samen optrekken om ongewenst gebruik onmogelijk maken, en belangrijker nog: de stimuleringsmaatregelen zo in te richten dat we op termijn elke zeldzame ziekte patiënt, overal in Europa, toegang kunnen geven tot een passende behandeling.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2021-01-19 14:35:132021-01-19 14:35:14De prijs van registratie: wie biedt?← #nieuws
Goed nieuws in het AD vanochtend! Artsen, het Zorginstituut en zorgverzekeraars starten met het nieuwe Drug Access Protocol (DAP): individuele vergoeding van dure geneesmiddelen voor patiënten met zeldzame vormen van kanker. Klinkt als de DRUP-studie, maar dan voor nieuwe kankergeneesmiddelen. HollandBIO juicht het initiatief van harte toe, omdat de toegang voor patiënten sneller en beter wordt.
De eerste fabrikant die de DAPpere stap neemt om mee te werken is Sanofi, met het middel cemiplimab. Ongeveer zestig tot zeventig patiënten per jaar hebben baat bij dit middel tegen plaveiselcelcarcinoom van de huid. De afspraak die is gemaakt houdt in dat cemiplimab vier maanden op kosten van de fabrikant gebruikt wordt voor het behandelen van patiënten. Als na vier maanden blijkt dat de tumor van de patiënt gekrompen of gelijk is gebleven, worden alsnog alle kosten vergoed uit het basispakket. Het mooie van dit initiatief is dat het risico bij de fabrikant ligt. Zij krijgen er op hun beurt waardevolle data over de werking van hun medicijn in de ‘echte wereld’ voor terug.
HollandBIO is blij dat de vergoeding van deze geneesmiddelen op individuele basis wordt aangepakt. Zoals Haiko Bloemendal (NVMO) tegen de NOS zegt: “de grote winst is dat patiënten die toevallig een zeldzamere vorm van kanker hebben niet de dupe zijn omdat het langer duurt voor er een besluit wordt genomen over de vergoeding van een nieuw medicijn”. Het DAP is een mooie stap in de goede richting om innovatieve geneesmiddelen innovatief te beoordelen. En goed voorbeeld doet volgen. HollandBIO hoopt op een sneeuwbaleffect, want ook andere patiënten met zeldzame ziekten hebben baat bij individuele vergoeding. Zo zorgen we er met elkaar voor dat elke patiënt sneller en beter de juiste behandeling op het juiste moment krijgt én vergoeden we alleen effectieve behandelingen. Werk aan de winkel dus!
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2021-01-19 14:15:532021-01-19 15:15:42Nieuwe kankergeneesmiddelen sneller bij de patiënt← #nieuws
De komst van steeds meer gepersonaliseerde behandelingen, waaronder cel- en gentherapieën, bieden hoop voor ernstig zieke patiënten. Maar de ontwikkeling én productie van deze geavanceerde therapieën is kostbaar, risicovol en duurt lang. Technologische innovaties bieden kansen voor efficiëntere geneesmiddelontwikkeling en stimuleren op deze manier gezondheidswinst en betaalbaarheid.
HollandBIO zet een paar illustratieve voorbeelden van het effect van technologische innovatie op de geneesmiddelontwikkeling vers van de pers voor je op een rijtje. Zo kan door de inzet van CRISPR-technologie de screening en validatie van nieuwe drug targets, als ook de ontwikkeling van relevante cel- en diermodellen efficiënter. Kunstmatige intelligentie helpt bij het zoeken naar nieuwe antibiotica en met cryo-elektronmicroscopie vond farmaceut Janssen het juiste spike-eiwit voor hun coronavaccin.
En niet alleen de ontwikkeling, ook de productie van geneesmiddelen kan baat hebben bij technologie. Zo pleitte Liesbet Lagae afgelopen week in de Volkskrant voor het automatiseren van het productieproces van CAR-T-celtherapie. Het doel: meer revolutionaire kankerbehandelingen toegankelijk voor de patiënt. Lagae ziet een leidende rol voor Europa in deze automatisering en pleit daarom voor interdisciplinaire samenwerking op dit vlak.
Ook HollandBIO droomt van een toekomst waarin gezondheid op maat de standaard is. Ondanks dit wenkend perspectief blijkt de route van lab naar praktijk voor deze technologische innovaties hobbelig. Wij brachten de kansen en uitdagingen in kaart en zetten ons in om technologische innovaties sneller en beter van lab naar praktijk te brengen. Let’s challenge the status quo, together, today!
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2021-01-19 14:11:362021-01-19 14:11:37Technologische innovaties tornen aan het systeem van geneesmiddelontwikkeling en dat is top← #nieuws
Biotech fans opgelet: HollandBIO is op zoek naar een bevlogen en ervaren programma manager die zijn schouders zet onder het Programma ‘Technologie voor een duurzame toekomst’. De maatschappij staat te springen om baanbrekende innovaties ter verduurzaming van landbouw, veeteelt, visserij en chemie. Onze leden ontwikkelen weerbare gewassen, hoogwaardige voedingsstoffen, gecultiveerd vlees, en biobased materialen en grondstoffen. Samen met je collega’s en leden lever je een significante en zichtbare bijdrage aan het effenen van de weg die innovaties afleggen van lab naar maatschappij.
Benieuwd naar de volledige omschrijving? De vacaturetekst vind je hier.
Met deze verlengde lockdown kunnen we allemaal wel wat lichtpuntjes aan de horizon gebruiken. Daarom, vers van de pers, de fijnste vaccinatie-highlights van deze week!
Al deze mooie ontwikkelingen maken HollandBIO en ook Nature één ding pijnlijk duidelijk: waar een wereldwijde sociale en politieke wil is – en, vooruit, voldoende middelen – is een weg. De ontwikkeling van vaccins en geneesmiddelen kan dus wel degelijk sneller en beter. Laten we daarom zodra het weer kan letterlijk de koppen bij elkaar steken om lessen te trekken uit deze moeilijke en leerzame periode.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2021-01-12 18:27:572023-09-27 16:30:21Vaccinatie-lichtpuntjes tijdens deze donkere, verlengde lockdown← #nieuws
Het nieuwe jaar start met een mooie opsteker, namelijk de publicatie van de Nationale Eiwitstrategie door Landbouwminister Carola Schouten. HollandBIO leverde een actieve bijdrage aan de consultatie over de Nationale Eiwitstrategie in het voorjaar van 2020 en is blij dat de definitieve strategie veel aanknopingspunten bevat voor bijdrages uit biotechnologische toepassingen.
De Nationale Eiwitstrategie wil de Nederlandse eiwitvoorziening verduurzamen. Zo wil de overheid onder andere minder afhankelijk worden van importstromen van eiwitrijke grondstoffen zoals soja van buiten de Europese Unie.
Het ministerie van LNV ziet vijf hoofdstromen, de zogenaamde “Big Five”, die de eiwittransitie mogelijk moeten maken in Nederland. Twee van de vijf lichten wij graag uit: microbiële eiwitbronnen voor mens en dier (waar gecultiveerd vlees en eiwitten uit micro-organismen onder vallen) en de veredeling van vlinderbloemigen (bv. veldbonen) en andere eiwitrijke gewassen.
De strategie bevat een aantal lopende acties, en acties die in 2021 plaatsvinden. De overheid wil in nauwe samenwerking met alle partners in de keten verder werk maken van maatregelen en suggesties voor de langere termijn. Daar haakt HollandBIO natuurlijk graag verder op in.
Lees hier verder voor de samenvatting, de bijbehorende Kamerbrief en de volledige Nationale Eiwitstrategie.
Het zijn tumultueuze tijden in het debat over coronavaccinatie. Na groen licht van de EMA voor het eerste mRNA vaccin, buitelden de media over elkaar heen met adviezen van allerhande experts over de uitvoer. Hoe zorgen we voor een zo soepel mogelijk verloop van de vaccinaties?
De druk op de overheid neemt de afgelopen weken enorm toe. Hoe gaan we de vaccinaties uitvoeren? Beginnen we in lijn met het Gezondheidsraad advies bij ouderen? Of toch bij zorgpersoneel, dat zich al maandenlang uit de naad werkt? Wanneer gaan we überhaupt beginnen met vaccinatie? En kunnen we – zoals in andere EU-lidstaten het geval is – écht niet eerder van start?
Een goede voorbereiding is het halve werk. Daar ligt ook een belangrijke taak voor het individu, volgens intensivist en part-time influencer Diederik Gommers. Op LinkedIn legt hij in begrijpelijke taal uit hoe dit vaccin werkt en waarom hij het wil laten zetten. Ook van de Universiteit van Nederland verscheen eerder een informatieve video. Bij HollandBIO weten we het in elk geval al zeker: #wijwillendieprik!
Minister-president Rutte wil graag lessen trekken uit de coronacrisis, zo geeft hij aan in een interview met Elsevier Weekblad. Hij hekelt het eindeloze gepolder in de zorg: over testlocaties, vaccinatieprogramma’s en contactonderzoek. Een van zijn goede voornemens is daarom een sneller en centraler gecoördineerde zorgsector. Hoe? Daar wordt nog druk over nagedacht – en daar draagt HollandBIO graag een steentje aan bij.
De coronacrisis zet de zorg -en bovenal infectieziekten- vol in de schijnwerpers. HollandBIO pleit al jaren voor meer overheidsregie op het infectieziektedossier, het liefst in de vorm van een deltaplan infectieziekten. De Gezondheidsraad (GR) concludeerde immers al in 2013 dat we gezondheidswinst laten liggen door een suboptimale inzet van vaccins. Toch is er in de tussentijd niet bijster veel veranderd in het proces waarmee we vaccins beoordelen en invoeren.
Neem nu het rotavirus, waartegen sinds 2006 vaccins bestaan. Na jaren op de plank, vroeg de overheid in 2016 advies aan de GR over de positionering van deze vaccinatie. Het besluit: hoewel algemene vaccinatie op termijn zeker een optie was, zou per voorjaar 2019 vaccinatie van risicogroepen plaatsvinden. Vlak voor de invoer bleek plots dat de vaccinatie juist in risicogroepen minder effectief is. De invoer werd weer uitgesteld. Nu is het wachten tot de GR tijd heeft voor een advies. Een advies dat – gezien de huidige coronaprioriteiten – zomaar weer een tijd op zich kan laten wachten.
Omdat de druk op de zorg ongekend hoog is, pleiten kinderartsen ondertussen voor een versnelde brede invoer van het rotavaccin. Zij stellen dat “iedere maatregel die we kunnen treffen om de zorg te ontlasten, zeer welkom is”. CDA-Kamerleden Kuik en Van den Berg vragen VWS-staatssecretaris Blokhuis daarom een reactie op dit artikel.
Staatssecretaris Blokhuis heeft de afgelopen jaren meermaals aangegeven graag zo veel mogelijk gezondheidswinst te verzilveren met vaccinatie waar dat kan. Het omarmen van het eerdere advies van de GR zou daar in de ogen van HollandBIO goed bij passen. Wij hopen dan ook dat de staatssecretaris de brede en voortvarende invoer van het rotavirusvaccin tot zijn goede voornemen maakt.
https://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svg00HollandBIOhttps://www.hollandbio.nl/wp-content/uploads/2023/08/HollandBIO_logo.svgHollandBIO2021-01-05 19:42:382023-09-27 16:30:21Goede voornemens: van Rutte tot Rota