Wat HollandBIO betreft slaat voormalig huisarts en TV-dokter Ted van Essen de spijker op zijn kop in zijn blog bij KBO-PCOB: de tijd is rijp voor vaccinatieakkoord! Zonder crisis duurt het inmiddels gemiddeld 9 jaar voor een vaccin in Nederland een arm bereikt (zie hier). En dat terwijl de impact van vaccinatie op onze publieke gezondheid (zie hier) en onze economie (zie hier) enorm zijn, gegeven de bescheiden budgetten die we eraan spenderen (zie hier). Hoog tijd om vanuit een overkoepelende, breed gedragen visie een akkoord te sluiten dat veldpartijen vanuit een gezamenlijk doel met een strategie verbindt: zorgen dat elk vaccin met meerwaarde tijdig beschikbaar komt voor de betreffende doelgroep!  

De coronacrisis maakt het zo klaar als een klontje: biotech maakt het leven beter. In recordtempo werden wetenschappelijke inzichten vertaald in bruikbare en levensreddende testen, vaccins en behandelingen: veelal in samenwerking met of binnen het bedrijfsleven. Toch blijven conclusies en aanbevelingen over de samenwerking met het bedrijfsleven vreemd genoeg uit, terwijl hier een schat aan expertise en verbetering te halen valt.

Biotech maakt het leven beter, dat werd tijdens de pandemie zichtbaarder dan ooit. Met vaccins, behandelingen en testen wisten we het aantal coronagevallen en doden enorm te reduceren, laat Vox-nieuws hier zien. Voor deze exceptionele prestatie is – naast geld – verschrikkelijk veel kennis nodig: een trits aan wetenschappelijke disciplines, kennis over productontwikkeling, productie, epidemiologie, klinisch onderzoek, veiligheid, inkoop, projectmanagement, logistiek, communicatie, marketing, verkoop en multidisciplinaire samenwerking, om maar een dwarsdoorsnede te noemen.

Niet zelden werken de onbetwiste toppers van een vakgebied bij bedrijven. Bedrijven vertegenwoordigen dan ook een schatkamer vol kennis, capaciteit en ervaring. Een schat die Nederland echter amper benut heeft voor het bestrijden van de coronapandemie, vindt HollandBIO. Sterker nog, de schatkamer werd amper geopend. Het bedrijfsleven werd slechts als leverancier en verkoper van een eindproduct gezien – en om reden van hun winstoogmerk vooral buiten de deur gehouden.

De afgelopen weken publiceerden onder meer de Onderzoekraad voor Veiligheid (hier), Berenschot (hier) en de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (hier) hun eerste bevindingen over de Nederlandse aanpak van de coronacrisis. De conclusie: Nederland was onvoldoende voorbereid op de pandemie. Helaas hebben de publicaties tot dusver nauwelijks oog voor de gebrekkige samenwerking met het bedrijfsleven. Terwijl daar toch veel winst te behalen was geweest.

Juist in tijden van crisis is het belangrijk om zo snel mogelijk te weten te komen wat je niet weet. Daarvoor is een blik naar binnen onvoldoende, deze moet naar buiten. Alle denkbare experts en disciplines moeten zo vroeg mogelijk aan tafel zitten, om hiaten in kennis, kunde en capaciteit te identificeren en te adresseren. Dus ook het bedrijfsleven. Bedrijven zijn dankzij hun commerciële aard bij uitstek geoefend in snelheid, resultaatgerichtheid en efficiency: onmisbare vaardigheden om met de beste behandeling als eerste de patiënt te bereiken, maar ook bijzonder nuttig in de strijd tegen een pandemie.

HollandBIO hoopt dat we deze les wel nog terug gaan zien in één van de vele onderzoeken die nog volgen. Want voor het voorkomen van infectieziekten en pandemieën, zijn de kennis, expertise en oplossingen uit de biotech onmisbaar.

Nu het thuiswerkadvies vervalt en we weer op events met elkaar mogen proosten, breekt een nieuwe fase in de coronapandemie aan. De wereldwijde bescherming tegen het virus hangt in toenemende mate af van hoe goed de gezondheidszorg lokaal georganiseerd is én van de bereidheid van mensen om zich te laten vaccineren. Nu de productie en distributie van in de afgelopen twee jaar in recordtempo wereldwijd is opgeschaald, ontstaat daarmee – gelukkig – ruimte om andere infectieziekten te bestrijden.

Steeds meer vaccins beschikbaar, maar deze bereiken niet altijd een arm

Het zijn bemoedigende cijfers, die Vaccines Europe rapporteert over de coronavaccins. Niet alleen produceren we maandelijks meer coronavaccins dan we toedienen, we exporteren ook steeds meer vaccins naar lage- en middeninkomenslanden. Volgens recente inzichten soms zelfs meer dan zij aankunnen. De bescherming van de lokale bevolking hangt, zoals we eerder schreven, in steeds grotere mate af van de organisatie van zorg in de betreffende landen: van de organisatie en politieke commitment, tot voldoende personeel dat met de (meerdere) producten om kan gaan, en uiteindelijk ook niet onbelangrijk: van de acceptatie en voorkeur van mensen voor vaccins. Een fenomeen dat zich ook in Nederland aftekent: volgens Trouw heeft een kleine groep Nederlanders die nog wachten op een booster een expliciete vaccinvoorkeur, waar geen gehoor aan is gegeven.

R&D essentieel om toekomstige varianten het hoofd te bieden

Een ding is zeker: voorlopig zijn we nog niet van corona af. Om toekomstige varianten van het virus voor te zijn, blijven onderzoek en ontwikkeling essentieel. Tegen een nieuwe “variant of concern” kan binnen 100 dagen een nieuw vaccin worden ontwikkeld (zie hier). Wel moeten we dan weten hoe deze variant eruit ziet. Ook moet deze naast de andere variant blijven bestaan, of deze zelfs verdringen, zoals we bijvoorbeeld eerder met bijvoorbeeld de Delta- en Omikronvariant zagen. En, last but not least, de variant moet niet of slecht reageren op bestaande vaccins, voordat we een nieuw vaccin ontwikkelen.

Andere infectieziekten vergen ook een (preventieve) behandeling

Na meer dan twee jaar corona voor en corona na, zouden we het bijna vergeten: corona is niet de enige infectieziekte die levens eist. Langzaamaan zien we dat partijen hun horizon weer verbreden, door ook andere infectieziekten het hoofd te bieden, waaronder bijvoorbeeld het Respiratoir Syncytieel Virus. En dat is hard nodig, want er zijn legio andere infectieziekten die om (betere) behandelingen vragen.