In 2025 wordt er in totaal €1,5 miljard vrijgemaakt voor de WBSO door het ministerie van Economische Zaken (EZ). Dat komt door een combinatie van een overschot uit eerdere jaren, een toezegging voor een structurele ophoging en een indexatie waar hollandbio al eerder met succes voor pleitte. Geweldig nieuws al zeggen we het zelf, want hiermee vertelt het ministerie van EZ dat zij heil ziet in het blijvend versterken van R&D-activiteiten van innovatieve hoogtechnologische sectoren zoals biotech. Ook werden de cijfers van de WBSO in 2023 door EZ gepubliceerd, en die cijfers voor biotech zet hollandbio voor je op een rijtje.

Zoals het ministerie van EZ zelf op LinkedIn aankondigt: “De WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk) is een belangrijke regeling voor Research & Development (R&D) in Nederland. Het helpt bedrijven te investeren in innovatie door hun R&D-kosten te verlagen met belastingvoordeel. In 2025 gaat daar € 1,5 miljard naartoe. Zo hoeven bedrijven minder belasting te betalen voor hun onderzoek en ontwikkeling en kunnen ze goedkoper innoveren. Dit is belangrijk voor de technologische vooruitgang, de concurrentiepositie en de economische groei van Nederland. De WBSO maakt innovatie aantrekkelijker voor zowel grote bedrijven als het mkb. Dit zorgt voor nieuwe technologieën en meer werkgelegenheid.”

WBSO: de katalysator van innovatie

De WBSO heeft veel impact op de biotech sector, want hun R&D is de drijvende kracht achter biotech innovaties. De regeling vergoedt een deel van de gemaakte kosten voor onderzoek en ontwikkeling en draagt daarmee direct bij aan het stimuleren van innovatie. Het aantal biotech bedrijven dat dankbaar gebruik maakt van de WBSO is de afgelopen jaren gestegen, en daarmee ook de totale afdrachtsvermindering. Tussen 2017 en 2022 is het aantal toekenningen voor de biotech sector zelf bijna verdubbeld. Niet voor niets dat hollandbio al eerder concludeerde dat WBSO: de katalysator van innovatie is. Dit jaar lijkt de WBSO een pas op de plaats te maken en lijkt de groei van de afgelopen jaren dit jaar afwezig. Volgens hollandbio is voornamelijk het lastige financieringsklimaat daarvan de oorzaak. Ondanks dat dit jaar geen duidelijke groei laat zien, blijft de WBSO een goed instrument om R&D aan te wakkeren.

Way to go ministerie van EZ, way to go WBSO!

Vraag biotech ondernemers naar hun grootste uitdaging, en de kans is groot dat het antwoord ‘financiering’ is. De weg die biotech innovaties afleggen van lab naar maatschappij is lang, vol risico’s en extreem kostbaar. Een passend financieringsaanbod voor elke fase van bedrijfs- en productontwikkeling is dan ook een belangrijke randvoorwaarde om de potentie van biotech voor gezondheid, verduurzaming en onze economie ten volle te benutten. Deze editie richten wij onze blik op Europese financiering: het European Innovation Council (EIC). 

 
Het EIC is opgericht als onderdeel van het Horizon Europe platform om innovaties te ondersteunen. De EIC Accelerator richt zich specifiek op het helpen versnellen en schalen van startups, scale-ups en het MKB. Met een budget van ruim 10 miljard euro, te verdelen in 7 jaar, is het EIC een significante speler in de financiering van Europese innovatie. EIC stelt een deel van het geld beschikbaar via thematische challenges gericht op de Europese Green Deal, digitalisering en gezondheid, waar ook biotech een rol in speelt. Het overige deel is niet geoormerkt en kan via open inschrijving worden aangevraagd.  

 
Hollandbio is erg enthousiast over het EIC, en in het bijzonder over de EIC accelerator, die zich richt op het MKB. Dit instrument biedt grote subsidiebedragen en de mogelijkheid om aandelenkapitaal te ontvangen. Biotech weet de EIC Accelerator goed te vinden en strijkt een aanzienlijk deel van de verstrekte financiering op: 13% van de toekenning van 2021 tot 2023 is in de Therapeutics, 7% op industriële biotech, 9% op Diagnostics en IVD. Bovendien zien we biotech als deelonderwerp nog terug in een aantal andere categorieën. 

De voorwaarden van het EIC sluiten uitstekend aan bij de behoefte van de biotech sector, en andere deeptech sectoren. Dat veroorzaakt direct ook een nadeel: de concurrentie om in aanmerking voor de subsidie is moordend. Toch weten Nederlandse bedrijven de weg naar een succesvolle toekenning van het instrument goed te vinden. Nederland heeft namelijk de meeste subsidie voor biotech van alle deelnemende landen opgehaald sinds 2017 en is qua aantal deelnemers en coördinatoren gedeeld tweede.

 
Het EIC is een lichtend voorbeeld in een op veel fronten ontoereikend biotech financieringslandschap om innovaties voor transities in energie, voedsel, materialen en gezondheid te realiseren. Hollandbio zou dan ook graag meer van dit soort subsidies zien, die de biotech sector daadwerkelijk helpen de beruchte valley of death te overbruggen. Helaas blijkt uit de werkprogramma’s van 2022, 2023 en 2024 juist een daling van het EIC budget. Dat moet echt anders. Het EIC is een subsidieregeling om als Europese Unie trots op te zijn, die ruimte laat voor ondernemers om te versnellen naar de markt. Wat hollandbio betreft zet Nederland in voor een ruimer EIC budget, en kijken we direct even mee waar we de aantrekkelijke voorwaarden en succesfactoren van dit instrument ook in nationale financieringsinstrumenten kunnen verwerken. 

Vraag biotech ondernemers naar hun grootste uitdaging, en de kans is groot dat het antwoord ‘financiering’ is. De weg die biotech innovaties afleggen van lab naar maatschappij is lang, vol risico’s en extreem kostbaar. Een passend financieringsaanbod voor elke fase van bedrijfs- en productontwikkeling is dan ook een belangrijke randvoorwaarde om de potentie van biotech voor gezondheid, verduurzaming en onze economie ten volle te benutten. Maar hoe is het gesteld met het Nederlandse financiële middelen voor biotech innovatie? Hollandbio zoekt het uit. Na de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROMs) en Invest-NL, nemen we deze keer de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) onder de loep. 

Hoewel de WBSO strikt genomen geen financieringsinstrument is, is de fiscale regeling weldegelijk een belangrijk instrument voor biotech bedrijven. De regeling vergoedt een deel van gemaakte kosten voor onderzoek en ontwikkeling (R&D) en draagt daarmee direct bij aan het stimuleren van innovatie. Aangezien R&D de drijvende kracht is achter biotech innovatie, heeft de WBSO veel impact op de biotech sector. Het jaarverslag 2022 laat zien dat de WBSO ruim €246 miljoen euro aan voordeel, zogeheten afdrachtsvermindering, heeft opgeleverd voor maar liefst 618 biotech bedrijven. Het aantal biotech bedrijven dat dankbaar gebruik maakt van de WBSO is de afgelopen jaren gestegen, en daarmee ook de totale afdrachtsvermindering.  

Hollandbio ziet de WBSO als een cruciale stimulans voor alle innovatieve Nederlandse bedrijven. Wat de regeling bovendien extra waardevol maakt, is het percentage MKB-bedrijven dat profiteert: 96% van het totaal aantal. Dit is tekenend voor de toegankelijkheid van het instrument. Bovendien is het vermeldenswaardig dat mede door de inspanningen van hollandbio de WBSO in 2022 geïndexeerd is en er dus een inflatiecorrectie op het budget heeft plaatsgevonden.  

Om tot deze publicatie te komen, hebben we de categorieën “Biotechnologie” en “Medische Wetenschappen & Farma” samengenomen, maar andere categorieën buiten beschouwing gelaten, ondanks dat biotech daar mogelijk ook een beperkt aandeel in heeft. Het is dus waarschijnlijk dat het daadwerkelijke aandeel van biotech bedrijven in de WBSO groter is dan weergegeven.