Vraag een biotech ondernemer naar zijn of haar grootste uitdaging, en de kans is groot dat het antwoord ‘financiering’ is. De weg die biotech innovaties afleggen van lab naar maatschappij is lang, vol risico’s en extreem kostbaar. Een passend financieringsaanbod voor elke fase van bedrijfs- en productontwikkeling is dan ook een belangrijke randvoorwaarde om de potentie van biotech voor gezondheid, verduurzaming en onze economie ten volle te benutten. Maar hoe is het gesteld met het Nederlandse financieringsaanbod voor biotech innovatie? In deze editie duikt hollandbio dieper in de seed- en serie A financiering.

Onderzoek van hollandbio toont aan dat de gemiddelde seed- of serie A financieringsronde in Europa enorm sterk groeit. Bedroeg in 2016 de gemiddelde seed-ronde ongeveer €3.5 miljoen, is dat in 2024 bijna €8 miljoen. Ook voor serie-A financiering zien we dezelfde stijgende trend: in 2016 bedroeg een gemiddelde Serie-A ronde €12 miljoen, in 2024 bijna €35 miljoen! Vast staat dat deze forse stijging veel invloed heeft op het financieringslandschap, maar wat de stijging precies veroorzaakt en wat de precieze gevolgen zijn, vergt meer onderzoek.

Hollandbio is niet de enige die deze trend opvalt. Een recent artikel in Nature Biotechnology rapporteerde niet alleen de grotere rondes, maar tekende bovendien een daling van het aantal seed- en serie-A financieringsrondes op. Uit onze data bleek dit niet, maar bleek wel dat de groei in het aantal financieringsrondes niet zo doorzet als de groei in de omvang van de rondes. Deze ontwikkelingen samen tonen aan dat er steeds meer een “winner takes all”-principe optreedt op de financieringsmarkt, een principe dat ook al besproken werd tijdens de financieringsbreakout op ons meest recente Dutch Biotech Event. Investeerders blijven liever langer betrokken bij hun portfoliobedrijven dan dat ze investeren in nieuwe bedrijven. Daarnaast speelt volgens adviesbureau FFUND ook mee dat VC fondsen groeien, die de focus daardoor verleggen op grotere tickets en liever gezamenlijk een grote ronde doen dan een kleine alleen.

Wat hollandbio betreft is het niet per definitie slecht dat er grotere tickets worden verstrekt in vroege financieringsrondes. De bedrijven die deze grotere rondes ontvangen, kunnen meer vaart maken en zich langer toeleggen op het ontwikkelen van een product in plaats van het ophalen van (steeds een beetje) financiering. Of bedrijven de grotere tickets in een latere fase van ontwikkeling ophalen dan voorheen, of een hoger percentage aan equity uit handen geven, vertelt de beschikbare data ons niet. Ook blijft onduidelijk of de grotere rondes van invloed zijn op de waardering van bedrijven.

Binnen de biotech is de valley of death een bekend en gevreesd fenomeen. Een groeiend aantal bedrijven strandt namelijk in die valley als gevolg van gebrek aan financiering en niet door technisch falen. Om die reden zet hollandbio zich in om ervoor te zorgen dat deze valley of death niet groter wordt, maar juist krimpt. De grotere rondes wijzen echter mogelijk op het tegenovergestelde, een groeiende kloof. Hollandbio houdt vinger aan de pols en blijft onderzoek doen naar het biotech financieringslandschap om zich blijvend hard te kunnen maken voor een krimpende valley of death en passende financiering voor elke fase van ontwikkeling. 

In 2025 wordt er in totaal €1,5 miljard vrijgemaakt voor de WBSO door het ministerie van Economische Zaken (EZ). Dat komt door een combinatie van een overschot uit eerdere jaren, een toezegging voor een structurele ophoging en een indexatie waar hollandbio al eerder met succes voor pleitte. Geweldig nieuws al zeggen we het zelf, want hiermee vertelt het ministerie van EZ dat zij heil ziet in het blijvend versterken van R&D-activiteiten van innovatieve hoogtechnologische sectoren zoals biotech. Ook werden de cijfers van de WBSO in 2023 door EZ gepubliceerd, en die cijfers voor biotech zet hollandbio voor je op een rijtje.

Zoals het ministerie van EZ zelf op LinkedIn aankondigt: “De WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk) is een belangrijke regeling voor Research & Development (R&D) in Nederland. Het helpt bedrijven te investeren in innovatie door hun R&D-kosten te verlagen met belastingvoordeel. In 2025 gaat daar € 1,5 miljard naartoe. Zo hoeven bedrijven minder belasting te betalen voor hun onderzoek en ontwikkeling en kunnen ze goedkoper innoveren. Dit is belangrijk voor de technologische vooruitgang, de concurrentiepositie en de economische groei van Nederland. De WBSO maakt innovatie aantrekkelijker voor zowel grote bedrijven als het mkb. Dit zorgt voor nieuwe technologieën en meer werkgelegenheid.”

WBSO: de katalysator van innovatie

De WBSO heeft veel impact op de biotech sector, want hun R&D is de drijvende kracht achter biotech innovaties. De regeling vergoedt een deel van de gemaakte kosten voor onderzoek en ontwikkeling en draagt daarmee direct bij aan het stimuleren van innovatie. Het aantal biotech bedrijven dat dankbaar gebruik maakt van de WBSO is de afgelopen jaren gestegen, en daarmee ook de totale afdrachtsvermindering. Tussen 2017 en 2022 is het aantal toekenningen voor de biotech sector zelf bijna verdubbeld. Niet voor niets dat hollandbio al eerder concludeerde dat WBSO: de katalysator van innovatie is. Dit jaar lijkt de WBSO een pas op de plaats te maken en lijkt de groei van de afgelopen jaren dit jaar afwezig. Volgens hollandbio is voornamelijk het lastige financieringsklimaat daarvan de oorzaak. Ondanks dat dit jaar geen duidelijke groei laat zien, blijft de WBSO een goed instrument om R&D aan te wakkeren.

Way to go ministerie van EZ, way to go WBSO!

Vraag biotech ondernemers naar hun grootste uitdaging, en de kans is groot dat het antwoord ‘financiering’ is. De weg die biotech innovaties afleggen van lab naar maatschappij is lang, vol risico’s en extreem kostbaar. Een passend financieringsaanbod voor elke fase van bedrijfs- en productontwikkeling is dan ook een belangrijke randvoorwaarde om de potentie van biotech voor gezondheid, verduurzaming en onze economie ten volle te benutten. Deze editie richten wij onze blik op Europese financiering: het European Innovation Council (EIC). 

 
Het EIC is opgericht als onderdeel van het Horizon Europe platform om innovaties te ondersteunen. De EIC Accelerator richt zich specifiek op het helpen versnellen en schalen van startups, scale-ups en het MKB. Met een budget van ruim 10 miljard euro, te verdelen in 7 jaar, is het EIC een significante speler in de financiering van Europese innovatie. EIC stelt een deel van het geld beschikbaar via thematische challenges gericht op de Europese Green Deal, digitalisering en gezondheid, waar ook biotech een rol in speelt. Het overige deel is niet geoormerkt en kan via open inschrijving worden aangevraagd.  

 
Hollandbio is erg enthousiast over het EIC, en in het bijzonder over de EIC accelerator, die zich richt op het MKB. Dit instrument biedt grote subsidiebedragen en de mogelijkheid om aandelenkapitaal te ontvangen. Biotech weet de EIC Accelerator goed te vinden en strijkt een aanzienlijk deel van de verstrekte financiering op: 13% van de toekenning van 2021 tot 2023 is in de Therapeutics, 7% op industriële biotech, 9% op Diagnostics en IVD. Bovendien zien we biotech als deelonderwerp nog terug in een aantal andere categorieën. 

De voorwaarden van het EIC sluiten uitstekend aan bij de behoefte van de biotech sector, en andere deeptech sectoren. Dat veroorzaakt direct ook een nadeel: de concurrentie om in aanmerking voor de subsidie is moordend. Toch weten Nederlandse bedrijven de weg naar een succesvolle toekenning van het instrument goed te vinden. Nederland heeft namelijk de meeste subsidie voor biotech van alle deelnemende landen opgehaald sinds 2017 en is qua aantal deelnemers en coördinatoren gedeeld tweede.

 
Het EIC is een lichtend voorbeeld in een op veel fronten ontoereikend biotech financieringslandschap om innovaties voor transities in energie, voedsel, materialen en gezondheid te realiseren. Hollandbio zou dan ook graag meer van dit soort subsidies zien, die de biotech sector daadwerkelijk helpen de beruchte valley of death te overbruggen. Helaas blijkt uit de werkprogramma’s van 2022, 2023 en 2024 juist een daling van het EIC budget. Dat moet echt anders. Het EIC is een subsidieregeling om als Europese Unie trots op te zijn, die ruimte laat voor ondernemers om te versnellen naar de markt. Wat hollandbio betreft zet Nederland in voor een ruimer EIC budget, en kijken we direct even mee waar we de aantrekkelijke voorwaarden en succesfactoren van dit instrument ook in nationale financieringsinstrumenten kunnen verwerken.