De kogel is door de kerk: de Nederlandse overheid mag investeringsfonds Invest-NL oprichten. De Eerste Kamer stemde vorige week in met het wetsvoorstel. Het fonds gaat investeren in risicovolle activiteiten van ondernemingen die bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen, aan economische vooruitgang, en/of de doorgroei van start-ups en scale-ups. HollandBIO zet zich in voor een plek voor de life sciences binnen Invest-NL. De activiteiten van biotech bedrijven sluiten immers naadloos aan op deze doelstellingen.

Bovendien is er ook een duidelijke noodzaak: hoewel de Nederlandse life sciences sector overloopt van potentieel, laat de markt het op een aantal punten afweten. Zo is er gebrek aan kapitaal in de start-up fase en zoeken biotech bedrijven in de scale-up fase vaak tevergeefs naar grotere financieringsrondes. Het resultaat is dat de ontwikkeling van een life sciences bedrijf stagneert, dat een onderneming in financiële nood raakt, of dat het voor een appel en een ei opgekocht wordt door een internationale speler. Met extra investeringen voor start-ups en scale-ups kunnen we deze gaten in het financieringslandschap overbruggen om onze sterke kennispositie te verzilveren in maatschappelijke én economische waarde.

De inzet van HollandBIO is dat Invest-NL een brug gaat slaan tussen publieke regelingen en private investeerders in de Nederlandse life sciences. Zo kan het fonds als vliegwiel dienen voor innovatie. Het resultaat: Nederlandse biotech bedrijven kunnen met nog meer slagkracht werken aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en bijdragen aan economische vooruitgang.

Lees hier meer over het debat in de Eerste Kamer over Invest-NL                     

Lees hier meer over het marktfalen in het Nederlandse life sciences financieringslandschap

KPMG heeft een rapport over de life sciences uitgebracht genaamd ‘Unlocking the life sciences potential’. Deze publicatie stelt dat Nederland alle mogelijkheden in huis heeft om de groeiambitie voor de sector die HollandBIO formuleerde, Life Sciences 2030, te verwezenlijken. Voordat we daar zijn, moeten we nog wel verschillende aspecten van het Nederlandse life sciences ecosysteem verder verbeteren. HollandBIO ziet met name het adresseren van het marktfalen in het financieringslandschap voor de life sciences, als factor die het succes of falen van deze ambitie bepaalt.

‘Unlocking the life sciences potential’ beschrijft het Nederlandse life sciences ecosysteem. Nederland doet het goed op vlakken zoals werksfeer, educatie en infrastructuur. Toch zijn er ook gebieden waarin we nog achterlopen op andere landen.

KPMG benoemt 6 factoren die Nederland moet verbeteren:

1. Een complex en gefragmenteerd financieringslandschap

In de vroege, startup fase kent Nederland relatief weinig aanbod van privaat kapitaal, omdat investeerders minder bereid zijn risico’s te nemen. Wel zijn er enkele publieke financieringsinstrumenten, maar het nadeel is dat deze niet tegemoet komen aan de totale vraag naar kapitaal en vooral bestaan uit leningen. Deze financieringsvorm maakt beginnende ondernemingen minder aantrekkelijk voor investeerders. Het rapport ziet in deze fase dus een vorm van marktfalen.

In de latere, scaleup fase en daarna stelt het rapport vast dat Nederland verschillende private life sciences investeringsfondsen kent, maar dat ook hier sprake is van een vorm van marktfalen. Bedrijven in deze fases lijken Nederland te verlaten om hogere financieringsrondes in het buitenland op te halen zodat zij sneller kunnen doorgroeien. De gemiddelde jaarlijkse totale investering van €134 miljoen euro van Nederlandse investeringsfondsen in de life sciences tussen 2015 en 2019 is te weinig als je in ogenschouw neemt dat de investeringsomvang in deze fase vaak meer dan €50 miljoen per bedrijf is.

Daarbovenop maakt de strenge Nederlandse wet- en regelgeving, bijvoorbeeld als het gaat om de vergunningverlening voor klinisch onderzoek naar cel- en gentherapie, Nederland minder aantrekkelijk voor investeerders.

2. Te sterke regionale competitie

Regionale life sciences hubs houden zich te veel bezig met onderlinge competitie. De regio’s zouden juist met elkaar moeten samenwerken en zich op globaal niveau als nationaal collectief moeten positioneren. 

3. Beperkte aanwezigheid van grote life sciences-bedrijven

Nederland huisvest geen hoofdkantoren van grote life sciences-bedrijven. Dat betekent dat we niet kunnen profiteren van het aanzuigende effect van zulke vestigingen op het ecosysteem. 

4. Beperkte mate van ondernemerschap onder life sciences academici

Een nationale strategie voor het versterken van ondernemersvaardigheden ontbreekt. Universiteiten en instituten focussen te veel op wetenschappelijke publicaties in plaats van valorisatie en ondernemerschap.

5. Problemen rondom het uitwisselen en gebruik van data

Denk hierbij aan de problematiek rondom het inzetten en uitwisselen van patiëntendata, dat in Nederland maar niet van de grond lijkt te komen. De nieuwe regelgeving rond privacy en de beperkte onderlinge uitwisselbaarheid van data via de verschillende systemen die zorgverleners- en aanbieders hanteren zijn ook drempels die nog weggenomen moeten worden. 

6. Suboptimale samenwerking tussen overheid en industrie

Het huidige debat rondom de juiste prijs voor geneesmiddelen brengt onrealistische verwachtingen met zich mee. Maatregelen als magistrale bereidingen lossen het probleem niet op. Het heeft zelfs een averechts effect omdat het onduidelijkheid schept onder bedrijven over de waarde die Nederland toekent aan intellectueel eigendom. Logischerwijs zullen bedrijven wel twee keer nadenken bij nieuwe investeringsbeslissingen en de vraag of zij dat al dan niet voor Nederland kiezen.

Om in 2030 tot een bloeiend Nederlands life sciences ecosysteem te komen, moeten we het marktfalen in het financieringslandschap en de andere factoren de aankomende jaren aanpakken. Dat vraagt om stevige samenwerking tussen alle betrokken partijen, van overheid tot bedrijven, en van investeerders tot onderzoeksinstellingen. Het Nationaal actieprogramma ‘Nieuwe kansen voor topsector Life Sciences & Health’ is alvast een goed begin.

Bronnen

• KPMG rapport ‘Unlocking the life sciences potential’
• Life Sciences 2030