← #nieuws

Vijf geldpotjes voor food en industrial biotech

Werk je aan food biotech, biomanufacturing of de opschaling van een biobased proces? Dan is het misschien de moeite waard deze week nog even naar je subsidiekansen te kijken. Er staan namelijk een paar interessante regelingen open, van miljoenen voor baanbrekende industrial biotech tot een relatief kleine voucher voor een haalbaarheidsstudie. Maar subsidie is wat hollandbio betreft pas écht interessant als die een ondernemer ook verder helpt richting de markt. Daarom kijkt hollandbio naar de kansen met een eigen subsidie-meetlat: is het bedrag groot genoeg, blijven IP en ondernemerschap bij het bedrijf, is de administratieve last in verhouding en helpt de regeling ook om vervolgfinanciering dichterbij te brengen?

Duitse euro’s voor microbial consortia

SPRIN-D, de Duitse versie van NADI, zoekt teams voor de Engineering Microbial Consortia Challenge die met microbiële consortia, AI/ML en procescontrole nieuwe circulaire biomanufacturingprocessen ontwikkelen voor chemicaliën en materialen. De Challenge loopt maximaal 38 maanden in drie competitieve fases. Teams kunnen achtereenvolgens maximaal €1,2 miljoen, €1,3 miljoen en €1,8 miljoen ontvangen, samen dus maximaal €4,3 miljoen per team. De deadline is al 16 november 2026.

Dit is een zeer serieus ticket dat past bij de lange en kapitaalintensieve route van industrial biotech. Het is ook meer dan alleen geld: SPRIN-D biedt onder meer operationele coaching, matchmaking met investeerders en industriële off-takers en aanvullende shared services. Dat kan helpen om de stap naar vervolgfinanciering en markt te verkleinen. Ondernemers werken gefaseerd naar steeds grotere tickets, waardoor succesvolle projecten kunnen doorgroeien. Een dubbel check op de IP-voorwaarden in de participation agreement, er zijn aparte IP-regels van toepassing.

Foodtech: samen met je eerste klant richting de markt

Het EIT Food Proof-of-Concept Co-Financing Instrument richt zich juist op een heel andere bottleneck: van technologie naar klant. De regeling ondersteunt agrifood-startups die samen met een potentiële corporate klant een proof-of-concept of kleinschalige pilot uitvoeren. De totale projectkosten moeten onder €60.000 liggen en er moet een duidelijk pad naar commercieel succes zijn. De laatste deadline is 30 november 2026.

Echt marktgericht, niet technologie ontwikkelen om de technologie, maar samen met een potentiële klant aantonen dat het werkt. Daarmee kan de subsidie een concrete commerciële vervolgstap en vervolgfinanciering dichterbij brengen. Wel een relatief klein project, waardoor dit vooral aantrekkelijk is als je precies op het punt staat om marktvalidatie te doen.

Plantbased biotech: €24.999 om de schaal omhoog te gaan

Ook dichter bij huis is er geld. De Opschalingsregeling Plantbased Biotechnologie Noord-Brabant is bedoeld voor Nederlandse mkb-bedrijven die plantbased food- of non-foodbiotechnologie uit een niet-fossiele bron willen opschalen. Het gaat om TRL 4-8 en het werk moet worden uitgevoerd bij een bestaande open faciliteit in Noord-Brabant. De regeling vergoedt 100% van de subsidiabele kosten tot maximaal €24.999. Aanvragen kan tot 30 juni 2027.

Heel concreet gericht op een voor biotech herkenbare bottleneck: daadwerkelijk experimenteren en opschalen in een faciliteit. 100% vergoeding maakt het laagdrempelig en voorkomt een forse cofinancieringsvraag. Hoewel de uitvoering in Brabant moet plaatsvinden, mag het aanvragende mkb-bedrijf elders in Nederland gevestigd zijn. €24.999 blijft voor biotech-opschaling een klein ticket. Het is vooral een duwtje voor een specifieke opschalingsstap, niet de financiering van het volledige traject van lab naar fabriek. De subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen. Wachten tot juni is dus niet per se verstandig.

Agrifood in de grensregio: klein beginnen met FoodPlus

KPF FoodPlus ondersteunt mkb-bedrijven in de Nederlands-Duitse grensregio die agrifood duurzamer willen maken. Denk aan circulaire voedselsystemen, precisielandbouw, minder voedselverspilling en energie-efficiënte productie. Het programma financiert zowel haalbaarheidsstudies als innovatieprojecten.

Voor een haalbaarheidsstudie is maximaal €10.000 subsidie beschikbaar, waarbij 50% van de projectkosten wordt vergoed. Je moet wel samenwerken met een onafhankelijke organisatie uit het buurland. FoodPlus streeft ernaar projecten binnen acht weken na de cut-offdatum te beoordelen.

Relatief overzichtelijk instrument om een concrete technische, organisatorische of economische vraag te beantwoorden. Acht weken als beoogde beoordelingstermijn is voor een kleine subsidie aantrekkelijk. €10.000 voor een haalbaarheidsstudie is voor biotech bescheiden en de verplichte grensoverschrijdende samenwerking moet inhoudelijk wel logisch zijn. Dit is vooral voor kleinere stappen, niet voor kapitaalintensieve scale-up.

Europees geld voor agrifood biotech en bodemgezondheid

Werk je aan agricultural biotech, microbial solutions of bodemgezondheid? Dan is er nog een vijfde kans om alvast te markeren voor komend jaar. De Horizon Europe-call rond innovatieve biotechnologie voor bodemgezondheid heeft volgens de gepubliceerde informatie ongeveer €12,8 miljoen budget, met circa €6,4 miljoen per project en naar verwachting ruimte voor twee projecten. De call opent 4 februari 2027, met een eerste deadline op 8 april 2027.

Snel aan de slag

Van €10.000 voor een haalbaarheidsstudie tot €4,3 miljoen voor baanbrekende biomanufacturing: er is geld. De regelingen pakken bovendien verschillende stappen in de route van lab naar markt aan: haalbaarheid, opschaling, klantvalidatie en grootschalige technologieontwikkeling. Maar geld is nooit gratis, dus dubbel check op de voorwaarden over samenwerkingen, IP-voorwaarden, co-financiering – you know the drill. Maar als het past, maak dan van deze euro’s harde impact.

← #nieuws

Biotech opschalen? Doorbreek het kip-en-ei-probleem

Invest-NL legt in zijn nieuwe deep dive naar agrifood biotech de vinger op een zere plek: Nederland heeft volop kennis en kansrijke innovaties, maar slaagt er nog onvoldoende in die om te zetten in bedrijven die de markt bereiken en industrieel kunnen opschalen. Het rapport ziet drie terugkerende gaten: te weinig innovaties worden schaalbare bedrijven, de route van validatie naar markt duurt te lang, en te weinig bedrijven maken uiteindelijk de sprong naar industriële schaal. [lees verder]

Industrialisatie financieren

Vooral die laatste stap is een taaie. Er ontstaat een klassiek kip-en-ei-probleem: zonder commerciële productie geen schaalvoordeel, zonder schaalvoordeel blijft de kostprijs hoog, zonder bewezen productie en concurrerende prijs committeren klanten zich moeilijk aan grote volumes, zonder die commerciële zekerheid blijven financiers terughoudend en zonder financiering komt die eerste commerciële fabriek er niet. Precies daarom concludeert Invest-NL dat ons ecosysteem beter is in het financieren van innovatie dan van industrialisatie.

Méér nodig dan innovatie alleen

Wat hollandbio betreft is dat een rake analyse. Nederland heeft niet alleen méér innovatie nodig, maar vooral een werkende route waarmee innovaties kunnen uitgroeien tot producten, bedrijven en productie op schaal. Kapitaal, infrastructuur, regulering, talent en markt moeten niet ieder afzonderlijk een vinkje krijgen. Ze moeten samen werken. Als het om agrifood gaat, doet Invest-NL gelukkig al een mooie duit in het zakje om de landbouwrevolutie mogelijk te maken. En dat is precies wat er nodig is: niet alleen analyseren, maar óók doen. Laten we hopen dat goed voorbeeld doet volgen, opdat we samen al die belofte omzetten in borden vol lekker en gezond eten, waarvan we allemaal profiteren: mens, dier én de planeet.

← #nieuws

Van kennis naar markt: winnen doe je met de hele keten

,

Tijdens het commissiedebat over start-ups en scale-ups op 28 oktober stonden veel knelpunten centraal die hollandbio ook bij de politiek onder de aandacht heeft gebracht: de moeizame doorgroei van start-up naar scale-up, gaten in de financieringsketen, voorwaarden rond valorisatie en spin-offs, knellende regelgeving en beperkte toegang tot de markt. Goed om te zien dat deze uitdagingen breed worden herkend en dat het kabinet werkt aan onder meer een valorisatie-impuls, blended finance, het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie en betere toegang tot kapitaal. Goed nieuws dus, maar een keten is zo sterk als haar zwakste schakel. En juist daar heeft Nederland nog werk te doen

Maar wie wereldkampioen innovatie wil worden, moet verder kijken dan afzonderlijke knelpunten en instrumenten. Nederland barst van de kennis, ideeën en start-ups. De uitdaging is om die kennis ook om te zetten in bedrijvigheid, producten en economische en maatschappelijke waarde. Daarvoor moet de hele keten kloppen: van kennis en IP tot financiering, opschaling, productie én markt. Extra geld aan het begin helpt weinig als het verderop alsnog vastloopt.

Biotech maakt dat pijnlijk duidelijk. Europa kan excellente wetenschap omzetten in veelbelovende bedrijven, maar juist wanneer die bedrijven grotere investeringen nodig hebben voor klinische ontwikkeling, productie en groei, lonkt kapitaal van buiten Europa. Het FD beschrijft hoe zelfs de sterke Deense biotechsector daarmee worstelt: jonge bedrijven vinden onvoldoende financiering in Europa en kijken daardoor onder meer richting China.

En het risico stopt niet bij financiering. Als investeren, opschalen, produceren en innovaties naar de markt brengen elders aantrekkelijker is, bewegen uiteindelijk ook bedrijvigheid, talent, economische waarde en strategische capaciteit mee. Dan investeren we hier in kennis en innovatie, om de waardecreatie en bijbehorende rendement, vervolgens aan de VS of China over te laten. Penny wise, pound foolish.

Toch is er reden voor optimisme. Europa hééft kapitaal en bouwt nieuwe instrumenten op. Zo moet het Europese Scaleup Europe Fund miljarden beschikbaar maken voor groei. Vanuit de European Innovation Council klinkt bovendien terecht de oproep om daarbij nadrukkelijk oog te hebben voor deeptech en kapitaalintensieve bedrijven.

Voor hollandbio is de conclusie helder. Een sterke kennisbasis en veel start-ups zijn een geweldige uitgangspositie, maar geen einddoel. Betere IP-afspraken of een nieuw financieringsinstrument zijn belangrijke puzzelstukken, maar afzonderlijk niet genoeg. Een ijzersterk innovatieklimaat ontstaat pas als ondernemers de hele route kunnen afleggen: van kennis naar bedrijf, van start-up naar scale-up en van scale-up naar productie, patiënt én markt.

We hoeven biotech in Nederland en Europa niet vanaf nul op te bouwen. We staan al op het veld en hebben een sterke uitgangspositie. De uitdaging is niet alleen om mee te blijven doen, maar om ervoor te zorgen dat onze beste bedrijven hier kunnen doorgroeien, waarde creëren en uiteindelijk de finale kunnen winnen.

← #nieuws

Patenten genoeg, nu nog impact

Ook het European Patent Office (EPO) bevestigt na analyse van patentdata: Europa heeft geen gebrek aan goede wetenschap, zeker niet in biotech. Universiteiten, publieke onderzoeksorganisaties en academische ziekenhuizen waren in 2025 betrokken bij maar liefst 34,4% van de Europese EPO-patentaanvragen in biotech en 26,1% in farma. In weinig andere strategische technologieën leunt de innovatiebasis zo sterk op publiek onderzoek.

Maar een patent is nog geen product en kennis nog geen impact. Precies daar wringt het volgens het nieuwe EPO-rapport Europe’s technology transfer landscape. Europese universiteiten zijn steeds vaker eigenaar van academische uitvindingen, maar hun patenten blijven minder vaak langdurig in stand dan Amerikaanse. Dat is geen directe maat voor commercieel succes, benadrukt het EPO, maar wel aanleiding om breder te kijken naar wat er nodig is om academische technologie verder te brengen.

Voor biotech is dat cruciaal. Tussen ontdekking en product liggen proof-of-concept, validatie, regelgeving, ondernemerschap, financiering, productie en markttoegang. Wie miljarden investeert in kennis, maar de route naar toepassing niet goed organiseert, laat potentieel op de plank liggen.

Volgens het EPO vraagt dat niet simpelweg om méér technology transfer, maar om betere toegang tot wat innovaties nodig hebben om verder te komen. Denk aan marktkennis, investeerdersnetwerken, founder matching, proof-of-concept-financiering en specialistische expertise die over instellingen heen beschikbaar is.

Dat klinkt hollandbio bekend in de oren. Niet iedere universiteit, TTO of ondernemer hoeft alles zelf in huis te hebben. Zolang iedere kansrijke innovatie maar toegang krijgt tot de expertise, mensen en middelen die nodig zijn voor de volgende stap. Precies het principe achter initiatieven als Biotech Booster: haal naar binnen wat je zelf nog mist en organiseer het ontwikkelpad rond wat de innovatie nodig heeft.

En misschien is dat wel de belangrijkste boodschap uit het rapport. Een patent, licentie of spin-off is geen eindresultaat, maar een tussenstation. Het uiteindelijke succes zit in innovaties die daadwerkelijk verder komen en economische of maatschappelijke waarde creëren. Het EPO pleit daarom voor een blik voorbij patent counts en licensing income, richting marktbereik, investeringen en uiteindelijke impact.

Die blik is des te relevanter nu ook buiten Europa stevig wordt ingezet op de stap van kennis naar mark. Waar Europa het gat met de Verenigde Staten probeert te dichten, zet China nadrukkelijk in op commercialisering via onder meer actieve matching van kansrijke technologie met bedrijven, open licensing en ‘use first, pay later’-modellen.

Kennis creëren is stap één. IP vastleggen stap twee. Maar impact ontstaat pas als de hele route naar de markt werkt. Daarom moeten we niet alleen tellen wat er aan de voorkant uit universiteiten komt, maar kijken waar innovaties onderweg vastlopen. Want uiteindelijk komt een innovatie op het ontwikkelpad niet verder dan de schakel waar zij blijft steken.

← #nieuws

European Innovation Act versterkt twee schakels, nu de rest van de keten nog

,

Europa wil innovatie sneller naar de markt brengen en jij kunt meepraten over hoe. De European Innovation Act bevat interessante aanknopingspunten voor biotechondernemers: van de overheid als eerste klant voor innovatieve oplossingen tot betere mogelijkheden om intellectueel eigendom te verzilveren. Mooie stappen, maar voor biotech is meer nodig om van uitvinding naar impact te komen. Tot 7 december kun je feedback geven op het voorstel. Inspiratie nodig om van je te laten horen? Hollandbio analyseerde eerder al wat de Innovation Act kan betekenen voor biotech. Zelf leveren we natuurlijk ook input, in lijn met die analyse.

De European Innovation Act lijkt goed te begrijpen dat een patent nog geen product is en een goede uitvinding nog geen innovatie in de markt. Met meer aandacht voor R&D procurement krijgt de overheid een sterkere rol als eerste klant voor innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd moeten betere IP-waardering, IP-backed finance en een Europese IP-marktplaats het makkelijker maken om intellectueel eigendom daadwerkelijk te verzilveren.

Maar het succes staat of valt met de uitvoering: worden publieke inkopers daadwerkelijk launching customer en gaan financiers IP straks écht anders waarderen? Bovendien is het jammer dat regulatory sandboxes uit de uiteindelijke Act zijn verdwenen. De richting klopt, maar IP en procurement zijn slechts twee schakels in een veel langere keten. Voor biotech moeten ook financiering, regelgeving, ontwikkeling, opschaling en markttoegang meebewegen. Europa is er dus nog niet, maar zet met deze Innovation Act wel een stap in de goede richting.

← #nieuws

Van wetenschap naar biotechbedrijf: daar valt nog een wereld te winnen

Nederland barst van de wetenschap, maar we weten die kennis niet goed om te zetten in nieuwe bedrijven, liet hollandbio al eerder zien in Lost in Translation. Het nieuwe Dutch Spin-off Report 2026 van Techleap voegt daar een datalaag aan toe. En de boodschap is dubbel: academische spin-offs blijken kansrijk, maar de Nederlandse wetenschap laat nog veel ondernemend potentieel liggen. Sinds 2015 groeide het aantal onderzoekers met 28%, terwijl de spin-offproductie niet meegroeide.

Voor biotech verdient de vergelijking wel wat nuance. Techleap beoordeelt spin-offs onder meer op volume × kwaliteit × snelheid, waarbij het ophalen van €1 miljoen privaat kapitaal een belangrijke mijlpaal is. Dat levert een krachtige benchmark op, maar biotech laat zich niet één-op-één vergelijken met andere startups. Lange ontwikkeltrajecten, hoge kapitaalbehoeftes en veel kapitaal vóórdat er überhaupt een product op de markt staat, horen bij het spel.

Het echte alarmsignaal zit daarom misschien wel eerder in de pijplijn. Het aantal spin-offs uit de health sciences is sinds 2015 met maar liefst 58% gedaald, terwijl de natural sciences hun output juist verdrievoudigden. Breder gezien produceren technische universiteiten bovendien per onderzoeker 3,4 keer zoveel spin-offs als algemene universiteiten en UMC’s.

En dat terwijl spin-offs juist laten zien wat er te winnen valt. Van de Nederlandse biotechstartups is bijna één op de twee een spin-off. Over de volle breedte bereiken spin-offs bovendien vaker financieringsmijlpalen dan startups zonder academische oorsprong: 18% haalt minimaal €1 miljoen op tegenover 9% van andere Nederlandse startups.

De grote verdienste van het rapport is daarmee misschien niet een perfecte benchmark. De onderliggende data kennen beperkingen en Techleap positioneert de monitor zelf als een systeem dat verder wordt uitgebouwd. De winst zit vooral in het meetbaar maken van volume, kwaliteit én snelheid, zodat we gerichter kunnen leren waar kennis wél en niet de stap naar ondernemerschap maakt.

Want aan goede wetenschap en grote maatschappelijke uitdagingen geen gebrek. Nu moeten we zorgen dat meer van die kennis de weg naar de markt vindt. Versterk daarom het ecosysteem van kennisinstellingen, ondernemers, investeerders en gespecialiseerde aanjagers zoals Techleap, Biotech Booster en Oncode. Niet nóg een keer het wiel uitvinden, maar behouden wat werkt, verbeteren wat stokt en vooral: meer ijzersterke wetenschap omzetten in biotechbedrijven die impact maken.

← #nieuws

3% R&D: veel beweging, maar is het genoeg?

Vorig jaar lanceerde het kabinet het 3%-R&D-actieplan. Want met zo’n 2,4% van het bbp aan R&D (en een afvlakkende trend voor de komende jaren) zit Nederland nog een flink eind van de gewenste 3%-norm. Die laatste procentpunten vragen niet om een status quo, maar om fors méér publieke én private R&D-investeringen van in totaal zo’n 12 miljard euro. Inmiddels informeert EZK-minister Herbert de Tweede Kamer over de eerste grote voortgangsupdate, met daarin veel beweging: er komt geld voor spin-offs, toegang tot onderzoeksfaciliteiten staat op de agenda, Invest-NL werkt aan een fonds met institutionele investeerders, er komt meer Europese cofinanciering en het innovatie-instrumentarium gaat op de schop. Uiteindelijk telt voor hollandbio maar één ding: maken deze maatregelen het voor innovatieve bedrijven makkelijker om hier te starten, experimenteren, financieren en door te groeien? Zodat we niet ieder jaar een actieplan nodig hebben om dichter bij de 3% te komen, maar die 3% daadwerkelijk de norm wordt.

Vooral op financiering worden stappen gezet. Hollandbio vroeg eerder aandacht voor het tekort aan grote, risicovolle investeringstickets boven €50 miljoen voor R&D-intensieve scale-ups. Nu werkt Invest-NL aan een fonds-in-fonds waarin pensioenfondsen en andere institutionele beleggers kunnen investeren. De eerste due-diligencetrajecten zijn gestart. Een welkome stap om veel meer Nederlands kapitaal richting snelle groeiers te krijgen. De IPCEI voor Biotech staat helaas nog niet op de Rijksbegroting, ondanks de grote interesse vanuit het bedrijfsleven. De vraag is of hier nog middelen voor gaan komen, iets waar hollandbio zich voor in blijft zetten. Daarnaast passen de ontwikkelingen rond NADI, NII en het Groeifonds gelukkig wel in de bredere beweging om innovatieve bedrijven van meer en beter passend kapitaal te voorzien.

Vlot van start met kennis voor innovatie

Ook rond valorisatie komt er meer aandacht voor ondernemerschap, maar snelheid blijft wat ons betreft het sleutelwoord. De standaard deal terms krijgen gezelschap van express terms, en er komt een nieuwe financieringsregeling voor academische spin-offs. Structurele verbetering betekent dat ondernemer en kennisinstelling snel tot redelijke, financierbare voorwaarden komen. Niet eindeloos polderen, maar wat hollandbio betreft vanuit een gemeenschappelijk doel binnen een maand een voorstel volgens ondernemersvriendelijke deal terms. Verder laat de overheid een verkenning uitvoeren naar een nationale TTO. Hollandbio hoopt dat de overheid daarbij lering trekt uit een nationaal model voor valorisatie van biotech kennis zoals Biotech Booster dat al is. Laten we vooral versterken wat al werkt, in plaats van nieuwe structuren naast bestaande structuren te bouwen

Ruimte voor opschaling op komst?

Het kabinet erkent inmiddels dat hoge gebruikerskosten voor testfaciliteiten een barrière vormen en laat TNO onderzoeken hoe start- en scale-ups beter toegang kunnen krijgen tot bestaande onderzoeks- en testfaciliteiten. Dat past bij hollandbio’s eerdere pleidooi voor vouchers waarbij onze aanvulling blijft: leg de keuze waar mogelijk bij de ondernemer. Een biotechbedrijf weet zelf het beste welke faciliteit nodig is om bijvoorbeeld een klinische of food-grade standaard te halen. Voorkom dat publieke middelen vooral terechtkomen bij faciliteiten omdat ze toevallig al in het systeem zitten. Geld voor experimenteerruimte is pas echt effectief als het een innovatie daadwerkelijk een stap dichter bij de gebruiker brengt.

Van beweging naar resultaat

Allemaal stappen vooruit dus. Toch staat de 3%-teller nog lang niet op groen. Zonder aanvullend beleid koerst Nederland juist verder weg van het doel: de nieuwe analyse voorziet dat de maatregelen de daling wel kunnen afremmen, maar niet keren. De echte lakmoesproef is daarom niet hoeveel fondsen, regelingen en loketten Nederland optuigt, maar of (biotech) bedrijven daadwerkelijk sneller van kennis naar bedrijf, van lab naar pilot en van startup naar scale-up komen. Het 3%-actieplan zorgt voor beweging in de juiste richting, nu het tempo omhoog en dan kunnen ondernemers en bedrijven echt vooruit.

← #nieuws

Biotech heeft knappe koppen én handige handen nodig

Goed nieuws voor biotech: life sciences & biotechnologie is één van de vier prioritaire domeinen in de nieuwe Talentstrategie van het kabinet. En misschien nog wel belangrijker: de blik op talent is gelukkig breed. De verschillende onderwijskoepels doen een voorstel waarin het niet alleen gaat om méér mensen opleiden, maar ook om talent aantrekken en behouden, om- en bijscholen én opleidingen sneller laten aansluiten op de kennis en vaardigheden van morgen. Hollandbio las tevreden mee.

Een groeiende biotechsector draait niet alleen op PhD’ers. Onderzoekers, procesoperators, dataspecialisten, regulatory experts, klinische projectmanagers en productiemedewerkers zijn allemaal nodig om innovaties van lab naar markt te brengen. En wíé je wanneer nodig hebt, verandert voortdurend met de ontwikkelfase van een bedrijf. Theoretisch of praktisch, mbo, hbo of wo, wetenschappelijk of toegepast: we have a job that needs to get done.

Daarom moet talentbeleid niet te veel vastzitten aan diploma’s, functietitels of vooraf uitgestippelde loopbaanpaden. Dezelfde expertise kan onder allerlei functietitels schuilgaan en een groot deel van de benodigde vaardigheden in biotech wordt juist op de werkvloer opgebouwd. Ervaring met kwaliteitsdenken, procedures of gereguleerde omgevingen kan bovendien ook uit andere sectoren komen. Kijk dus vooral naar wat iemand kan én kan leren, en naar het werk dat gedaan moet worden.

Leven lang toegang tot de arbeidsmarkt

En dat leren stopt niet bij het behalen van een diploma. Technologie ontwikkelt razendsnel en met de vlucht die bijvoorbeeld AI neemt, zullen vaardigheden blijven veranderen. Daarom juichen we toe dat de onderwijskoepels opleidingen makkelijker willen kunnen aanpassen aan toekomstgerichte kennis en vaardigheden en stevig inzetten op om- en bijscholing. Voor biotech is dat minstens zo belangrijk als nieuwe instroom. Maak een leven lang ontwikkelen daarom ook daadwerkelijk toegankelijk: flexibel, praktijkgericht en met lage drempels voor werknemer én werkgever.

Hetzelfde geldt voor het aantrekken en behouden van talent. Nederland kan veel zelf opleiden en de Europese arbeidsmarkt biedt bedrijven toegang tot talent, maar dat is niet altijd voldoende. Zeker voor specifieke expertise of pieken in de vraag kan internationaal talent van buiten Europa een waardevolle aanvulling zijn. Een toekomstbestendige talentstrategie moet dus niet alleen gaan over opleiden, maar ook over zorgen dat bedrijven op het juiste moment toegang hebben tot de juiste mensen.

Talentbeleid dat werkt

Ook de oproep van de onderwijskoepels om barrières in wet- en regelgeving weg te nemen klinkt hollandbio als muziek in de oren. Volgens de koepels is dat onder meer nodig om regionale samenwerking makkelijker te maken en het onderwijs flexibel te houden. Ze willen bovendien structureel met betrokken partijen om tafel over de talentopgave. Terecht, want talentbeleid werkt niet als curricula, regels en publiek-private samenwerking langzamer bewegen dan de technologie en bedrijven waarvoor we dat talent zo hard nodig hebben.

De richting klopt dus. Biotech staat terecht op het prioriteitenlijstje. Nu moet die prioriteit worden vertaald naar voldoende mensen op de labvloer én in de fabriek, opleidingen die kunnen meebewegen, ruimte om te leren op de werkvloer en toegang tot talent van binnen én buiten Nederland. En vooral: beleid dat meebeweegt met de verschillende behoeften van start-ups, scale-ups en grotere biotechbedrijven, in plaats van de sector in één mal te persen.

Plukken we na de jaarwisseling de vruchten?

De voorstellen van de onderwijskoepels vormen het vertrekpunt voor de verdere uitwerking van de Talentstrategie; rond de jaarwisseling volgt de volgende stap richting de Tweede Kamer. De zaadjes zijn daarmee geplant. Of we straks ook de vruchten kunnen plukken, hangt af van de ruimte, inzet en het lef bij de uitwerking. Maar voor nu staan de neuzen alvast behoorlijk dezelfde kant op.

← #nieuws

Strategische biotech verdient passende financiering

Europa heeft biotech terecht uitgeroepen tot strategische sector en investeert via publieke financieringsprogramma’s als Horizon Europe dan ook volop om onderzoek richting de markt te helpen. Toch leiden meer investeringen helaas nog niet direct tot meer biotech groei, laat een analyse van tien jaar Horizon-grants zien, uitgevoerd door het Centre for Future Generations (CFG). De huidige subsidie-instrumenten zijn volgens het CFG grotendeels ontworpen voor technologieën die relatief snel van onderzoek naar markt gaan. Innovatieve biotech bedrijven hebben daarentegen juist vaak te maken met lange ontwikkeltrajecten, hoge kapitaalbehoeften en complexe opschalingsvraagstukken. Daardoor zijn de beschikbare subsidies regelmatig onvoldoende voor hen om de volgende technische, klinische of commerciële mijlpaal te bereiken. Lees meer

Niet aansluiten op behoeften is gemiste kans

Het onderzoek laat zien dat een groot deel van het Horizon-biotechbudget op dit moment terechtkomt bij grotere consortia en bedrijven binnen concernstructuren. Hoewel mkb-bedrijven 85% van de biotechontvangers vormen, ontvangen zij slechts 22% van de beschikbare financiering. Dat is een gemiste kans. Juist zelfstandige biotech-SME’s laten volgens het CFG na een Horizon-subsidie een omzetgroei van bijna 25% zien, terwijl dat effect bij bedrijven binnen grotere groepen uitblijft. De onderzoekers concluderen daarom dat niet alleen de hoogte van de financiering telt, maar vooral de aansluiting op de behoeften van innovatieve biotechbedrijven.

Strategische financiering is meer dan geld

Het is een conclusie die hollandbio alleen maar kan onderschrijven. Strategische biotech vraagt om strategische financiering: niet alleen meer geld, maar ook passende tickets, continuïteit tussen instrumenten en financiering die daadwerkelijk terechtkomt waar die het verschil maakt. En natuurlijk moet ook het bredere innovatieklimaat kloppen, benadrukt het rapport terecht. Zeker voor industriële biotech zijn ook gedeelde opschalingsinfrastructuur én een markt voor innovatieve producten nodig. Anders financieren we mooie projecten, maar bouwen we nog geen sterke biotech sector.

← #nieuws

Kabinetsplannen Economische Zaken: start met knaken én kansrijke kaders voor knappe koppen

,

Biotech stond voor het eerst in de Troonrede, er komen miljarden voor innovatie en doorgroei en de Ministeriële Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat zet life sciences & biotechnologie nadrukkelijk op de kaart. Na jaren van rapporten, agenda’s en goede bedoelingen lijkt Den Haag eindelijk de motoren te starten. Maar tankt het kabinet ook voldoende brandstof om echt van z’n plaats te komen?

Miljarden voor innoveren, groeien en opschalen

Om met het goede nieuws te beginnen, voor biotechondernemers liggen er nieuwe kansen in het verschiet. Het kabinet zet drie financieringsinstrumenten naast elkaar:

  • Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI): €500 miljoen voor disruptieve innovatie. Biotech is een van de eerste domeinen waarvoor programma’s worden uitgewerkt. In 2027 moet een pilot starten; volledige operationalisering is voorzien in de eerste helft van 2028.
  • Nationaal Groeifonds: €375 miljoen voor strategisch industriebeleid. Biotechnologie is een van de zes focusgebieden. Projecten kunnen €30 tot €100 miljoen ontvangen. Conceptaanvragen kunnen dit najaar naar RVO; definitieve aanvragen volgen medio 2027.
  • Nationale Investeringsinstelling (NII): €3,3 miljard voor groei en opschaling. De NII moet onder marktconforme voorwaarden groei- en opschalingsfinanciering bieden, samen met private investeerders. Over de precieze uitwerking volgt nog meer informatie.

Met NADI, de nieuwe ronde van het Groeifonds en de NII zet het kabinet stappen richting iets waar hollandbio al jaren om vraagt: passende financiering van innovatie tot opschaling.

Positief is bovendien dat NADI als zelfstandige beleidsdeelneming wordt ingericht, juist om autonomie en slagvaardigheid te organiseren. Hollandbio ziet dat afstand tot de dagelijkse politiek belangrijk is, want innovatie vraagt een lange adem. Wie investeringen voor morgen wil doen, moet voorkomen dat ze bij de politieke waan van vandaag weer worden ingehaald.

De bedragen zijn serieus, maar de investeringsbehoefte voor technologie, innovatie en groei is nog veel groter en breder dan alleen biotech. Het is dus geen eindstation, al is het wel een welkome stap vooruit. En investeren in innovatie? Dat juicht hollandbio natuurlijk van harte toe.

Computer says no is geen innovatiebeleid

Ook fiscaal beweegt er wat. De innovatiebox wordt vanaf 2027 toegankelijker voor het MKB en de WBSO-tarieven blijven in 2027 gelijk. Minder goed nieuws is er voor vroege biotechbedrijven die nog te weinig loonheffing afdragen om hun volledige WBSO-voordeel te verzilveren. De voorgestelde carry forward, waarmee startups ongebruikte WBSO later zouden kunnen benutten, komt er voorlopig niet vanwege uitvoeringsproblemen en onduidelijkheid over de meerwaarde.

Computer says no is wat hollandbio betreft geen innovatiebeleid. Als een effectief instrument niet goed aansluit bij jonge, R&D-intensieve bedrijven, moet de vraag niet alleen zijn waarom uitvoering lastig is, maar vooral hoe we het wél werkend krijgen.

Europa beweegt niet? Beweeg zelf

Diezelfde houding missen we bij de OiM-problematiek. Europese staatssteunregels kunnen innovatieve bedrijven op cruciale momenten in hun ontwikkeling beperken. Tijdens het Tweeminutendebat Innovatie van 3 september drongen Kamerleden er opnieuw op aan om niet alleen in Brussel te zoeken naar meer ruimte, maar ook te kijken wat Nederland zelf kan doen.

Dat vindt hollandbio terecht. Natuurlijk moeten Europese regels beter aansluiten bij de realiteit van innovatieve bedrijven. Maar wachten tot Brussel beweegt terwijl biotechbedrijven nú tegen grenzen aanlopen, is geen innovatiebeleid – laat staan ambitieus innovatiebeleid. Daarvoor hoeft er niet altijd meer geld bij: betere, werkbare voorwaarden maken soms al een wereld van verschil.

Een slagvaardige Taskforce?

En dan de Ministeriële Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat. Die kan misschien wel belangrijker worden dan de afzonderlijke potten geld, wanneer deze genoeg slagkracht krijgt.

Het ministerie van EZK kan financieringsinstrumenten bouwen en innovatiebeleid maken, maar niet in haar eentje zorgen voor een sterk biotechklimaat. Daar hebben ook andere ministeries een belangrijke rol in: zoals I&W voor werkbare regelgeving en vergunningen, LVVN voor betere regels rondom voedselinnovaties en VWS om zijn rol in de zorg te benutten om innovaties sneller bij patiënten te krijgen.

Precies daarom is de Taskforce interessant: meerdere ministeries moeten samen barrières doorbreken rond onder andere innovatie, talent en vestigingsklimaat. Maar net als bij de uitvoeringsagenda van de Integrale Visie Biotechnologie ziet hollandbio nog weinig beweging op bijvoorbeeld markttoegang. En wil je echt private investeringen in R&D en opschaling aanjagen, dan moet er zicht zijn op een rendement.

De Taskforce is daarom een goede eerste stap. De lakmoesproef komt de komende tijd rond de vraag of de ministeries en bewindspersonen erin slagen samen te werken aan het gezamenlijk verbeteren van de randvoorwaarden in voor Nederland belangrijke sectoren. De biotech sector staat te popelen om hier samen met de overheid werk van te maken.

Van plannenproductie naar echte uitvoering

Alles bij elkaar staat biotech nadrukkelijker op de Nederlandse kaart. NADI, NII en de nieuwe Groeifondsronde kunnen belangrijke gaten in het financieringslandschap helpen dichten. En dat toekomstige welvaart interdepartementaal aandacht krijgt, is winst. Voor biotech vraagt dat om een aanpak door de hele keten willen we succes behalen: van kennis, valorisatie en financiering tot talent, regelgeving, productie, markttoegang en opschaling. Blokkeert één van deze schakels, dan komt die briljante innovatie alsnog niet vooruit.

Tijd dus om van woorden naar daden te gaan. Niet nóg een analyse van wat er misgaat, maar beginnen met oplossen wat we allang weten. Slecht die departementale grenzen, maak stappen vooruit onder gezamenlijke verantwoordelijkheid. En randvoorwaarden waarmee onze knappe koppen niet alleen iets briljants kunnen bedenken, maar het hier ook kunnen ontwikkelen, financieren, produceren, naar de markt brengen én opschalen. Dán beginnen de economische motoren pas echt te ronken.