← #nieuws

Eén patiëntbelang, twee maten

,

VWS-minister Fleur Agema heeft antwoord gegeven op Kamervragen van de BBB over de subsidie van 16,5 miljoen euro aan het UMCG, voor onderzoek naar de effectiviteit van een nieuwe celtherapie. Haar antwoorden geven blijk van begrip en erkenning voor de vragen die de toekenning van de subsidie ook bij hollandbio oproept. Zo gaf de minister niet alleen aan onze zorgen serieus te nemen, ook zegde ze een gesprek met het Zorginstituut toe over de vraag of de subsidievoorwaarden en -verlening van de subsidieregeling Veelbelovende Zorg wel overeenkomen met de bredere beleidsinzet van de overheid op innovatieve geneesmiddelen.

Onze opinie, de Kamervragen van de BBB en de antwoorden van de minister over de toekenning van de subsidie maakten nogal wat los, in en buiten Den Haag. Patiënten spraken zich uit over het belang van deze levensreddende behandelingen én de inzet van het UMCG bij de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Daarmee is hollandbio het volmondig eens, al heeft dat de berichtgeving helaas niet gehaald.

Hollandbio juicht elke organisatie toe – commercieel, non-profit, academisch, klein of juist heel groot – die het klaarspeelt om een nieuw geneesmiddel bij de patiënt te brengen. Daarbij onderstrepen we de waarde van continue innovatie en zijn we doordrongen van het belang van betaalbaarheid. Ook de inzet van het UMCG kan daarmee in de basis op onze volle steun rekenen. Wel vinden we het belangrijk dat voor alle partijen dezelfde spelregels gelden, spelregels die we met zijn allen afgesproken hebben. Dat lijkt niet het geval in deze casus – waar de overheid met twee maten lijkt te meten. Het ministerie van VWS deelt die zorg, zo blijkt uit de antwoorden op de Kamervragen.

Toch leven ook na de antwoorden van het ministerie bij hollandbio nog diverse vragen, waarop wij graag een antwoord krijgen:

  • In hoeverre is hier daadwerkelijk sprake van marktfalen, aangezien er al een geregistreerde CAR-T celtherapie voor deze indicatie voorhanden is?
  • Hoe zit het met rolvermenging van het Zorginstituut, dat gelijktijdig adviseert over de vergoeding van de geregistreerde therapie en een miljoenensubsidie voor de ontwikkeling van een concurrerend middel verleent?
  • Welke gevolgen heeft het voor de studieopzet van het UMCG als er een geregistreerde CAR-T vanuit het basispakket wordt vergoed? En hoe dient dit het belang van de patiënt?
  • Leidt het onderzoek dat het UMCG met deze subsidie wil doen ook tot de aanvraag  van registratie voor deze behandeling bij het Europees Medicijn Agentschap (EMA), zoals we dat voor deze groep geavanceerde therapieën (ATMP’s) in Europa hebben afgesproken om veiligheid, effectiviteit en kwaliteit te borgen?
  • Klopt het dat een bedrijf nooit de directe aanvrager kan zijn van de subsidieregeling Veelbelovende Zorg en dat een bedrijf daarmee nooit in dezelfde mate kan profiteren van deze subsidie als het UMCG in de rol van ontwikkelaar én zorginstelling?
  • Welk signaal geeft de overheid met deze subsidie af aan de diverse CAR-T bedrijven die juist Nederland hebben gekozen als productie-hub voor Europese patiënten – een unique selling point waar het ministerie van Economische Zaken maar wat trots op is?

Naast dat we graag antwoorden krijgen op onze vragen, gaan we het liefst natuurlijk met iedereen in gesprek om de angel uit deze discussie te halen en samen te werken aan een ecosysteem waarin gezondheidswinst, innovatie en betaalbaarheid hand in hand kunnen gaan. De koffie staat klaar!

/by
← #nieuws

Het kip-en-ei-probleem van screening en diagnostiek  

Zo gezond mogelijk blijven, dat willen we allemaal. Dankzij vooruitgang in de screening en diagnostiek weten we steeds beter wat er onder onze eigen “motorkap” speelt. Deze informatie helpt ons vervolgens beter onderbouwd keuzes maken op het vlak van leefstijl- of medische interventies. Toch zijn we in de zorgpraktijk nog niet zo happig op de implementatie van dit soort testen. Een pragmatischere houding voor het verzamelen van bewijs voor deze toepassingen is wat hollandbio betreft cruciaal voor de houdbaarheid van ons zorgstelsel én gezondheid op maat.  

Bewijs verzamelen 
Vooralsnog is helder: zonder bewijs van nut, geen (vergoede) test. Want al geeft de hielprik bij de test op ernstig gecombineerde immuunstoornissen nu regelmatig andere T-cel tekorten als nevenbevinding, toch raadde de Gezondheidsraad (GR) recent een formele uitbreiding hiermee af. Meer wetenschappelijke onderbouwing is nodig, aldus de GR, om vast te stellen welke (sub)groepen baat hebben bij een bredere screening, plus of deze screening voor hen ook tot betere gezondheidsuitkomsten leidt. Alleen wie dat bewijs dan gaat verzamelen en hoe, laat de GR in het midden. 

Vergoeding is een catch-22 
“Wat was er eerder, de kip of het ei?” – vraagt hollandbio zich af na een casus als bovenstaande. Als we willen bewijzen dat screening en diagnostiek in de praktijk waarde toevoegen, dan moeten we dat wel in de praktijk kunnen aantonen. Daar zetten we meestal in publiek-privaat samenwerkingsverband studies voor op. Op een heel ander terrein, laat SkylineDx bijvoorbeeld zien dat hun test leidt tot meer accurate identificatie van hoog-risico melanomen. Alleen of dit ook leidt tot een in Nederland vergoedde en ingezette test? Juist dat doorpakken op diagnostiek is nog geen gelopen race, liet hollandbio eerder zien.  

Met lerend zorgsysteem naar gezondheid op maat 
Willen we dit kip-en-ei-probleem oplossen, dan is vooral ook een meer pragmatische kijk op het verzamelen van bewijs cruciaal. Wij zetten onze schouders daarom graag onder een lerend zorgsysteem, waarin we data sneller en beter registreren, uitwisselen en benutten voor onze gezondheid. Dat uitgerekend investeren in de juiste diagnose en behandeling zin heeft, zien ze bij het Erasmus MC ook: zo zou minstens 7,6 miljard euro worden bespaard op de kosten van de Nederlandse Gezondheidszorg als vrouwen de zorg krijgen die ze nodig hebben. Met de opening van een virtueel onderzoekscentrum voor vrouwen hopen zij ook hun steentje bij te dragen aan meer gepersonaliseerde zorg. Zo blijkt eens te meer: gezondheid op maat is gewoon een goed idee! 

/by
← #nieuws

Zeldzame ziekten in Nederland nog altijd verweesd

, ,

Vandaag, op 28 februari, is het internationale Zeldzame Ziektedag: dé dag om stil te staan bij de meer dan 1,2 miljoen mensen in Nederland die lijden aan een zeldzame aandoening. Voor het leeuwendeel van deze patiënten bestaat nog geen effectieve behandeling, maar dankzij gerichte stimulansen neemt het aantal geregistreerde geneesmiddelen voor zeldzame ziekten – weesgeneesmiddelen genaamd – in Europa wel steeds verder toe. Onderzoek van hollandbio laat zien dat de vergoede toegang in Nederland daarbij achterblijft: 40% van de weesgeneesmiddelen is voor de Nederlandse patiënt nog niet bereikbaar. Hollandbio vindt de beperkte toegankelijkheid van weesgeneesmiddelen een onderbelicht probleem dat meer aandacht én actie verdient.

Nederland laat 40% van de weesgeneesmiddelen nog altijd links liggen

Uit onderzoek van hollandbio blijkt dat 60% van de 256 weesgeneesmiddelen die tussen 2001 en 2024 een handelsvergunning ontvingen, in Nederland worden vergoed. Niet alle weesgeneesmiddelen met een Europese handelsvergunning zijn dus in Nederland beschikbaar. De weesgeneesmiddelen die in de afgelopen tien jaar een Europese handelsvergunning ontvingen, worden daarbij opnieuw minder vaak vergoed (49%) dan weesgeneesmiddelen die langer geleden werden toegelaten tot de Europese markt (80%). Want hoewel er sinds vorig jaar voor zeven extra weesgeneesmiddelen vergoeding bestaat, zijn er zeventien nieuwe geregistreerd bij het Europees Medicijnagentschap (EMA). Uiteindelijk krijgt een groot aantal weesgeneesmiddelen wel vergoeding, maar daar gaat vaak een paar jaar overheen. En dat is jammer, zeker wanneer we in Europa juist vol inzetten op versnelling van nieuwe behandelmogelijkheden. Zonder actie blijven we achter de feiten aanlopen.   

Verbetering van de toegankelijkheid onder de loep

Hollandbio onderzoekt elk jaar hoeveel weesgeneesmiddelen daadwerkelijk de Nederlandse patiënt bereiken. Op die manier houden we een feitelijke vinger aan de pols in hoeverre we patiënten met een zeldzame aandoening ook daadwerkelijk helpen. Niet ieder weesgeneesmiddel met Europese handelsvergunning is automatisch beschikbaar voor de Nederlandse patiënt. Om vergoed te worden vanuit de zorgverzekering, moet eerst worden vastgesteld of het middel voor Nederlandse patiënten bewezen meerwaarde heeft en zijn prijs waard is. En net als tijdens de ontwikkelfase, geldt ook hier dat de zeldzame aard van de ziekte het moelijker maakt om daarover het gewenste bewijs te leveren dan bij ziektes die bij meer mensen voorkomen. Onze geüpdatete bevindingen over deze laatste stap richting de patiënt, gebaseerd op openbare data van de Europese Commissie, EMA, het GVS, Farmatec en medicijnkosten.nl, publiceren we vandaag in een vernieuwde infographic.

Toegang verschilt voor type registratie en bedrijfsomvang

Wat de exacte oorzaken zijn van de nationale vertragingen ten opzichte van Europese registraties, kunnen we op basis van de openbare data niet bepalen. Wel blijkt eens te meer dat het type registratie en de grootte van het bedrijf de kans op het ontvangen van vergoeding lijken te beïnvloeden. Middelen met een normale of versnelde marktvergunning worden vaker vergoed dan gemiddeld (75%). Weesgeneesmiddelen die de EMA voorwaardelijk toelaat tot de Europese markt (21%), of die de autoriteit extra monitort op bijwerkingen na registratie (46%), worden juist minder vaak vergoed dan gemiddeld. Daarnaast zien we dat weesgeneesmiddelen geregistreerd door grotere ondernemingen vaker worden vergoed (62%) dan weesgeneesmiddelen geregistreerd door het mkb (25%). Registratie door het mkb komt überhaupt maar weinig voor (5%). Slechts in zeldzame gevallen bereikt een weesgeneesmiddel van deze kleinere bedrijven dus de Nederlandse patiënt.

Zo zeldzaam zijn zeldzame ziekten niet

Een ziekte is zeldzaam wanneer die minder dan vijf op de tienduizend mensen treft. Uitzonderlijk misschien, maar bij elkaar opgeteld treffen de in totaal zesduizend verschillende zeldzame aandoeningen meer dan één miljoen Nederlanders. Voor de meeste van hen bestaat helaas nog geen effectieve behandeling. Maar gelukkig zijn er wel talloze knappe koppen die keihard werken aan de ontdekking en ontwikkeling van zogenaamde ‘weesgeneesmiddelen’ speciaal bedoeld voor zeldzame ziekten. Dat deze ziekten slechts een handjevol mensen raken, zorgt ervoor dat patiënten vaak langer moeten wachten op een effectieve behandeling dan bij aandoeningen die vaker voorkomen. Een grote steun in de rug hierbij is dat een weesgeneesmiddelenstatus bij de EMA sinds het jaar 2000 ondersteuning en hulp biedt voor de ontwikkeling en markttoetreding van nieuwe weesgeneesmiddelen. Dankzij deze regeling bereiken steeds meer nieuwe weesgeneesmiddelen de Europese markt, al is dat wel slechts een eerste stap op de vaak lange en hobbelige weg naar de patiënt.

Complexiteit van vergoedingsproces

Het is goed te begrijpen dat we in Nederland kritisch willen kijken naar of en voor welk bedrag we een geneesmiddel willen vergoeden. Dit proces moet echter niet zo complex en tijdrovend worden dat het steeds langer duurt voordat nieuwe weesgeneesmiddelen hun weg vinden naar de patiënt. Uitblijvende vergoeding kan uiteenlopende redenen hebben. Mogelijk is het door de inherente hogere onzekerheid en prijzen voor weesgeneesmiddelen moeilijker om aan de bestaande beoordelingskaders te voldoen. Ontwikkelaars kunnen er dan voor kiezen hun geneesmiddel eerst te lanceren in landen waar het makkelijker is om vergoeding te krijgen. En het kan natuurlijk ook nog zo zijn dat de ontwikkelaar het middel hier helemaal niet wil lanceren, simpelweg omdat er geen of niet genoeg Nederlandse patiënten zijn.

Geen enkele patiënt verweesd achterlaten

Voor hollandbio is het duidelijk: de toegang tot nieuwe weesgeneesmiddelen in Nederland moet én kan beter. Want naast dat deze innovatieve therapieën een mogelijk effectieve behandeling bieden aan patiënten met een nu nog ongeneeslijke ziekte, openen deze therapieën met hun vaak gepersonaliseerde aanpak ook deuren richting Gezondheid op maat: iedereen de beste behandeling op het juiste moment. En dat vraagt om een verandering in denken. Laten we niet langer proberen om weesgeneesmiddelen binnen het keurslijf van het bestaande zorgstelsel te persen, en in plaats daarvan inzetten op een lerend zorgsysteem waarin we patiënten optimaal behandelen vanuit een zo vol mogelijke dokterstas. Zo gaan gezondheidswinst, innovatie en betaalbaarheid écht hand in hand. Samen zorgen we ervoor dat geen enkele patiënt meer verweesd achter hoeft te blijven.

/by
← #nieuws

De overheid faalt, niet de markt 

, ,

De geschiedenis herhaalt zich: nadat het UMCG in 2020 €30 miljoen overheidssubsidie kreeg om in eigen huis een me-too CAR-T behandeling in elkaar te knutselen, kende het Zorginstituut het  ziekenhuis de afgelopen week wederom €16,5 miljoen toe uit diezelfde subsidiepot. Ditmaal voor het kopiëren van een geregistreerde celtherapie, die nota bene al voor vergoedingsadvies voorligt bij datzelfde Zorginstituut. Waar hollandbio zich in 2020 al afvroeg of de toekenning van deze monstersubsidie nou de beste besteding van schaars overheidsgeld was, rest nu enkel verbijstering over deze heilloze verspilling van belastingcenten, die kwetsbare patiënten bovendien nodeloos blootstelt aan een experimentele behandeling. 

Vooropgesteld, hollandbio juicht iedereen toe die een nieuw geneesmiddel bij de patiënt weet te krijgen. Of dat een ziekenhuis, een Mkb’er of een multinational is, is ons om eerlijk te zijn om het even. Ook zijn we niet tegen het verstrekken van subsidies voor geneesmiddelenontwikkeling. Sterker nog, op dagelijkse basis lobbyen wij voor passende financiering in elke fase op de lange weg van lab naar patiënt. Toch vinden we de toekenning van €16,5 miljoen aan het UMCG uit de subsidieregeling veelbelovende zorg niet alleen weggegooid belastinggeld, maar bovendien een grove schoffering voor het biotech ecosysteem. Laat ons dat toelichten. 

Hoezee, 16,5 miljoen voor het UMCG? 

Ondanks dat het nog onduidelijk is of de eerste €30 miljoen voor het UMCG op koers ligt om het gehoopte resultaat op te leveren, krijgt het ziekenhuis opnieuw een fikse duit uit de subsidieregeling Veelbelovende Zorg, ditmaal €16,5 miljoen. Met de subsidie wil het UMCG een studie uitvoeren om een in eigen huis te ontwikkelen celtherapie (CAR-T) te vergelijken met de huidige standaardbehandeling tegen multipel myeloom, een kanker van plasmacellen, zo lezen wij in diverse persberichten en berichtgeving van de Volkskrant. Laat het onderzoek zien dat de behandeling (kosten)effectief is, dan kan deze vergoed worden uit het basispakket, ronkt het Zorginstituut dat niet alleen adviseert over de toelating van geneesmiddelen tot het basispakket, maar bovendien samen met ZonMw en in opdracht van het ministerie van VWS de subsidieregeling uitvoert.  

De subsidie lijkt heuglijk nieuws: geweldig dat de overheid zoveel geld steekt in de experimentele ontwikkeling van een innovatieve therapie voor patiënten in nood. En bovendien, alsof dat op zich al niet risicovol genoeg is, durft de overheid haar nek uit te steken door te investeren in een academisch ziekenhuis, in plaats van in te zetten op de geijkte route van geneesmiddelenontwikkeling door gespecialiseerde biotech bedrijven die het klappen van de zweep kennen. Wat een lef!  

Context is alles 

Helaas doet de context ons enthousiasme omslaan in verbijstering. Waar het UMCG over zes jaar hoopt een CAR-T behandeling tegen multipel myeloom af te leveren, is er vandaag de dag al precies zo’n therapie op de markt. Geneesmiddelenontwikkelaar J&J kreeg in 2022 goedkeuring van de EMA voor haar CAR-T genaamd Cilta-Cel (Carvikty®). In datzelfde jaar oordeelde het Zorginstituut dat deze celtherapie voor de behandeling van multipel myeloom effectief is (in pakketjargon: voldoet aan de Stand der Wetenschap en Praktijk). Wel vond ZIN destijds de onderbouwing van de kosteneffectiviteit onvoldoende om te kunnen adviseren over een gewenste prijsdaling. Daarmee viel voorlopig het doek voor de behandeling, een hard gelag, voor patiënten in Nederland. Juni 2024 diende de fabrikant een aangepaste economische analyse in, op basis waarvan de Adviescommissie Pakket afgelopen week oordeelde dat Carvykti®, weliswaar na prijsonderhandelingen met VWS, vergoed kan worden. In februari zal het Zorginstituut zijn definitieve advies publiceren.  

Niets geen innovatieve ontwikkeling dus die subsidieverstrekking, niets geen onvervulde medische nood, maar ofwel hopeloos naïeve onkunde, ofwel pure symboolpolitiek van het Zorginstituut om biotech bedrijven buitenspel te zetten. En zo harkt het UMCG, handig inspelend op het door het ministerie van VWS zorgvuldig gecultiveerde nationale anti-farma sentiment, schaamteloos opportunistisch, maar onder de vlag maatschappelijk verantwoord ruim €46 miljoen euro aan belastinggeld binnen voor eigen eer en glorie.  

Marktfalen  

Om in aanmerking te komen voor een subsidie uit de regeling Veelbelovende Zorg, moet sprake zijn van marktfalen. Een situatie die veelvuldig voorkomt in de biotech sector: denk aan de ontwikkeling van preventieve interventies zoals vaccins, antiviralen en antibiotica, van geneesmiddelen voor ultra zeldzame aandoeningen, of voor ziektes die minder kapitaalkrachtige gebieden treffen, of bijvoorbeeld voor de repurposing van patentloze geneesmiddelen. Voorbeelden waarbij het schort aan een verdienmodel, waardoor private investeerders hun hand op de knip houden, en innovatie uitblijft.  

Dat is niet het geval bij celtherapieën, noch in de ontwikkeling van therapieën gericht op multipel myeloom. De afgelopen jaren is dankzij grote wetenschappelijke doorbraken de ontwikkeling van cel- en gentherapieën in een stroomversnelling geraakt en zetten publieke en private investeerders wereldwijd vol in op late klinische ontwikkeling, met als resultaat dat de pijplijnen bomvol innovaties zitten en er voor diverse bloedkankers al meerdere effectieve therapieën beschikbaar kwamen. Illustratief zijn de 292 lopende studies die de database clinicaltrial.gov geeft op de zoektermen CAR-T en multipel myeloma, waarvan er op dit moment maar liefst 167 actief patiënten werven. 

Dat een mogelijk gebrek aan bereidheid van de overheid om te betalen voor een geregistreerd geneesmiddel ook binnen de definitie ‘marktfalen’ zou passen,  bij ons gaat het er niet in. Want zelfs wanneer VWS en het Zorginstituut deze definitie met juridisch kunst- en vliegwerk op weten te rekken, lijkt een poging om met belastinggeld lokaal een geneesmiddel te kopiëren en goedkoper te produceren in een wereldwijde markt die bol staat van de innovatie en concurrentie, op zijn zachtst gezegd een wat omslachtige aanpak. In overleg gaan met de fabrikant – onderhandelingen tussen overheid en ontwikkelaar zijn in deze sector immers aan de orde van de dag – zou het vermeende marktfalen immers ook zo maar eens kunnen verhelpen, al vermoeden wij dat die €16,5 miljoen in dat geval niet teruggestort wordt.  

Belangenverstrengeling 

Een arts, of een patiëntvertegenwoordiger die met ‘de industrie’ samenwerkt, moet bij elke gelegenheid al zijn belangen tot in detail vermelden, en is desondanks in de regel uitgesloten van publieke adviesrollen. Farmaceutische bedrijven, of hun vertegenwoordiging, zijn zelfs niet eens welkom aan tafel wanneer die ook maar raakt aan dure geneesmiddelen – uit angst voor beïnvloeding. Die belangenverstrengeling werkt blijkbaar maar één kant op. Immers, de objectiviteit van Zorginstituut en beroepsgroep staan zelfs buiten kijf wanneer ze eigenhandig een oordeel vellen over de vergoeding van een behandeling en gelijktijdig de ontwikkeling van een concurrerend middel met een miljoenensubsidie mogelijk maken.  

Onethisch 

Alle bovenstaande bezwaren verbleken echter bij de verstrekkende gevolgen voor de patiënten die aan deze studie mee zullen gaan doen. Het UMCG zegt de zelf te ontwikkelen CAR-T therapie te willen vergelijken met de ‘standard of care’- de behandelingen die volgens de richtlijnen van de beroepsgroep op dit moment de standaard zijn. Doordat de therapie van J&J nog in de Sluis zit, en dus nog niet vergoed wordt uit het basispakket, maakt deze geen deel uit van de studieopzet waarvoor het UMCG €16,5 miljoen subsidie kreeg. Dat betekent dat het UMCG patiënten met multipel myeloom gaat blootstellen aan een zelf ontwikkelde CAR-T therapie die zichzelf nog moet bewijzen, terwijl er een geregistreerd, effectief en veilig bevonden alternatief voorhanden is. Of dat in het belang van de patiënt is valt nu al te betwijfelen, maar op het moment dat het ministerie van VWS en J&J tot een akkoord komen, is het volstrekt onethisch om patiënten de stand der wetenschap en praktijk te onthouden, om ze bloot te stellen aan een experimentele kopie die ook nog eens vergeleken wordt met een verouderde behandelstandaard.  

Aanfluiting 

Je kan het bijna niet gemist hebben: onze overheid wil vol inzetten op biotech. Zo prijkt de sector bovenaan het lijstje groeimarkten voor Nederland, is deze verkozen tot een van de nationale sleuteltechnologieën, en werkt de overheid as we speak aan een integrale visie en diverse actieplannen om de vele kansen van biotech voor gezondheid, duurzaamheid en welvaart te verzilveren. Hollandbio zei het al eerder: de sector wordt geen haar beter van mooie woorden alleen. Sterker nog, al die ambitieuze vergezichten zijn geen cent waard wanneer de overheid de sector zodra ze de kans krijgt eigenhandig een stok in de wielen steekt. Als het om het nationale biotech beleid gaat, spreekt hollandbio vaak over het gas- en het rempedaal. Met het verstrekken van deze subsidie om één van de grootste en meest succesvolle biotech ontwikkelaars die ons land kent de pas af te willen snijden, stuurt het Zorginstituut aan op een frontale botsing – een doelbewuste bovendien. Kortom: als hier al een partij faalt, dan is het onze overheid.  

/by
← #nieuws

Hollandbio is officieel TPI-partner 

, , ,

Hollandbio is trots toe te treden tot het partnerprogramma van Transitie Proefdiervrije Innovatie (TPI). Een cruciale samenwerking: want hoewel geneesmiddelenontwikkeling op het moment nog zeker niet zonder proefdieronderzoek kan, biedt biotech innovatie steeds meer ziektemodellen die niet alleen onnodig lijden voorkomen, maar bovendien béter zijn, omdat ze meer voorspellende waarde bieden dan een dierproef. Hollandbio neemt met haar deelname aan TPI maar wat graag het voortouw om deze welkome alternatieven zo snel mogelijk verantwoord richting praktijk te loodsen.

Als belangenbehartiger van de Nederlandse biotech sector zet hollandbio zich in voor innovaties die bijdragen aan gezondheid, duurzaamheid en economische groei. Zo ook voor de ontwikkeling en implementatie van nieuwe ziektemodellen die zowel mens als dier vooruit helpen. Deze technologieën, waaronder 3D-celkweek, organoïden en organ-on-a-chips dragen niet alleen aanzienlijk bij aan de verbetering van de ontwikkeling van (bio)chemische stoffen, geneesmiddelen en levensmiddelen, maar leveren ook een belangrijke bijdrage aan het verminderen en vervangen van dierproeven.  

Binnen het TPI-partnerprogramma fungeert hollandbio als de stem van de biotech sector. Een cruciale samenwerking, juist omdat de ontwikkeling van veel innovatieve producten vandaag de dag nog helemaal niet zonder proefdieren mag of kan. Onze achterban omvat naast de ontwikkelaars van nieuwe ziektemodellen óók volop productontwikkelaars die nog tegen de beperkingen en hordes aanlopen bij de implementatie van nieuwe mogelijkheden. Hollandbio is trots om met deze sleutelpositie mede het voortouw te nemen in de transitie. De ontwikkeling en implementatie van nieuwe ziektemodellen verdient volop steun, zodat de sector sneller, gerichter en diervriendelijker kan bijdragen aan een beter leven voor mens, dier en planeet.  

Met het partnerschap onderschrijft hollandbio de TPI-missie “beter voorspellen zonder proefdieren” en de ambitie om Nederland als katalysator van de (inter)nationale transitie naar proefdiervrije innovaties te positioneren. Wij dragen hier aan bij door in kaart te brengen waar de ontwikkelaars én gebruikers van ziektemodellen – en andere biotech innovaties – tegenaan lopen op de route van lab naar praktijk en aandacht te vragen voor oplossingen voor deze knelpunten.  Namens hollandbio neemt Wieteke Wouters plaats in de TPI kerngroep, en zet Britt van de Ven haar ervaring als programma manager Gezondheid op Maat in binnen de transitiegroep. Hollandbio kijkt ernaar uit om de transitie samen met TPI in goede banen te helpen leiden! 

/by
← #nieuws

Breng jouw ziektemodel een stap dichter bij de praktijk met de ValNAM-call 

Ontwikkel jij een innovatief, voor mensen relevant ziektemodel dat het testen en ontwikkelen van geneesmiddelen en chemische stoffen sneller, beter en diervriendelijker kan maken? En wil je jouw innovatie graag een stap dichter bij implementatie brengen door die met hulp van een regelgevende organisatie te standaardiseren, valideren en/of kwalificeren? Dien dan voor 28 april 2025 met minimaal één Duitse publieke samenwerkingspartner een aanvraag in voor de gloednieuwe ValNAM-call van ZonMw en het Duitse BMBF. Afhankelijk van het type onderzoek en de grootte van je onderneming financiert ZonMw tot wel 80% van de kosten van de Nederlandse consortiumpartner(s) tot een maximum van 300.000 tot 600.000 euro per onderzoeksproject. Een perfecte mogelijkheid om financiële steun te ontvangen voor een van de uitdagendste stappen van ontwikkeling voor dit soort biotech innovaties! 

Wil je meer informatie over de call of hulp bij het opzetten van een consortium? Neem dan deel aan de webinar op 28 januari van 13:00 tot 14:30. En laat ons vooral ook weten wat je van deze nieuwe call en voorwaarden vindt! 

/by
← #nieuws

Maakt VWS informatie over early access toegankelijk? 

,

De wens van patiënten is helder: beter worden. De wens van artsen ook: patiënten beter maken. En geregeld zijn daar geneesmiddelen voor nodig. Maar soms is het geneesmiddel dat mogelijk beterschap biedt, (nog) niet vergoed beschikbaar in Nederland. Early access programma’s kunnen in dat geval uitkomst bieden. Vlak voor Kerst publiceerde het ministerie van VWS een Kamerbrief waarin zij ingaan op de verschillende early access routes en de mogelijkheden om hierover te communiceren.

Bij hollandbio zien we aardig wat overeenkomsten tussen onze eerdere early access infographic en de Kamerbrief van VWS. We herkennen ons goed in het overzicht van de verschillende bestaande routes en de wens van de minister om snelle toegang tot het basispakket mogelijk te maken hadden we zomaar zelf op kunnen schrijven. Misschien dat we ons hier een te grote broek aanmeten, maar het lijkt er op dat onze eerdere sollicitatie in goede aarde is gevallen. 

De kern van de Kamerbrief draait om de vraag of de overheid proactief kan communiceren over bestaande early access programma’s. Met een lange opsomming van mogelijke risico’s en problemen beargumenteert de minister waarom dit niet mogelijk is. En dat is jammer, want ze had er ook voor kunnen kiezen om te onderzoeken onder welke voorwaarden communicatie wél mogelijk gemaakt kan worden. Waar een wil is, is een weg, schreven we ook eerder al over early access. 

Hollandbio hoort steeds vaker vanuit onze achterban dat de route van lab naar praktijk lang, hobbelig en onoverzichtelijk is. En zelfs dat deze steeds vaker doodloopt, waardoor patiënten met lege handen blijven staan. Hoe we die weg dan wèl gaan vinden, om geneesmiddelen nu en in de toekomst (ver)goed en wel bij de patiënt te kunnen krijgen, daar maken we graag samen werk van – of we de baan nu wel of niet krijgen 😉. 

/by
← #nieuws

De onmisbare bijdrage van biotech aan geneesmiddelontwikkeling 

Dankzij geneesmiddelen kunnen mensen met reuma topsporter worden, gaan er minder mensen dood aan kanker en waren er in Amsterdam in 2023 nauwelijks nog nieuwe hiv-infecties. Toch signaleert Sander van Deventer in het FD dat innovatieve geneesmiddelen in Nederland negatief worden ontvangen. De gevolgen van dit sentiment zijn volgens Van Deventer duidelijk: ooit waren we koploper bij de ontwikkeling en toepassing van nieuwe geneesmiddelen, tegenwoordig spelen we hierbij nauwelijks nog een rol en vertrekken Nederlandse biotechbedrijven naar het buitenland omdat ze daar wel kapitaal en groeimogelijkheden binnen bereik hebben. Hollandbio herkent dit beeld: zoals je elders in onze Bite-nieuwsbrief ook kunt lezen zijn de best presterende Nederlandse biotechbedrijven allemaal genoteerd op beurzen in de VS. Je leest het volledige essay hier (inlog nodig). 

/by
← #nieuws

Koploper Nederland zit voor een dubbeltje op de eerste rang, maar tegen welke prijs?

, ,

Koploper Nederland zit voor een dubbeltje op de eerste rang, maar tegen welke prijs?

Zijn we in Nederland koploper als het gaat om grondig afwegen welke geneesmiddelen we wel en niet willen vergoeden, of (af)prijzen we onszelf de markt uit? En hoe pakken we het in Nederland aan ten opzichte van andere landen? Renaud Heine promoveerde onlangs op deze vraag. In een interview met NRC (inlog nodig) over zijn onderzoek schetst hij een aantal dilemma’s waar we ons bij hollandbio ook zorgen om maken. De gezondheidseconoom constateert: “We zijn hier goed in het bewaken van budgetten, maar soms gaat dat ten koste van de patiënt.”

Nederland heeft stevig grip op het geld dat we uitgeven aan geneesmiddelen. Zo schommelt het percentage van ons zorgbudget dat opgaat aan geneesmiddelen al jaren rond de 8%. In Europa besteedt alleen Denemarken een lager percentage aan geneesmiddelen. Hoewel Heine positief zegt te zijn over de stevige onderhandelingen die de Nederlandse overheid voert met fabrikanten, benoemt hij ook een belangrijke keerzijde: het risico dat patiënten lang moeten wachten op een nieuw geneesmiddel, of zelfs helemaal niet behandeld kunnen worden.

De trend die Heine hier signaleert herkennen wij helaas ook. De focus lijkt er in Nederland erg op gericht om zo min mogelijk geld uit te geven aan geneesmiddelen, met problemen aan alle kanten van de geneesmiddelenmarkt tot gevolg: lange wachttijden voor nieuwe geneesmiddelen en oplopende tekorten bij generieken. En tel daar de langere doorlooptijden die Heine aanhaalt voor de goedkeuring van nieuwe producten van de EMA ten opzichte van de Amerikaanse FDA nog maar bij op. Hollandbio signaleert een spanningsveld: we hebben geneesmiddelen, en de bedrijven die ze ontwikkelen, nou eenmaal ook ontzettend hard nodig om de patiënt de beste behandeling te kunnen bieden – nu en in de toekomst. Zijn we te zuinig, dan lopen we het risico om met lege handen te staan.

Ziet de toekomst er dan somber uit? Bij hollandbio zijn we niet zo van het doemdenken, liever maken we werk van oplossingen waardoor Nederland weer een land wordt waar fabrikanten graag hun geneesmiddelen (en investeringen) naartoe brengen. De eerste stap: onze gezondheid weer op waarde schatten. Daarna kunnen we onze goede voornemens van begin dit jaar weer uit de kast trekken – laten we, met zijn allen, het gezamenlijk belang voorop stellen om behandelingen die gezondheidswinst toevoegen zo snel mogelijk bij degene te krijgen die ze nodig heeft. Dat lukt alleen als we samen werk maken van een betere begaanbare route van lab naar praktijk. Zodat we over tien jaar echt met zijn allen op de eerste rang staan!

/by
← #nieuws

Uit de weerstand tijdens Challenge the Status Quo 2024 

, ,

Afgelopen vrijdag stond voor hollandbio helemaal in het teken van Challenge the Status Quo! In de Utrechtse Stadsvrijheid, met de winterzon op ons gezicht, doken we in de kunst van samenwerken.  

Hollandbio’s Wieteke trapte de dag af met een warm welkom, waarna Michiel Verheijden de zaal opwarmde met een heus potje improvisatiecabaret. Want omgaan met weerstand en een ‘nee’ omzetten in een ‘ja’ is precies waar het om gaat bij improvisatie. Ons brein houdt namelijk helemaal niet van verandering en daarom trappen we instinctief op de rem in nieuwe, onbekende situaties. Bij het improviseren loopt de scene zo al vrij snel vast. Om je gesprekspartner toch mee te krijgen in je verhaal, is het advies vooral: wees benieuwd naar de ander, stel vragen en kom niet met een dichtgetimmerd plan. Zo krijgt iedereen de ruimte voor eigen inbreng en daarmee de kans om hun weerstand om te zetten in de ‘ja’-stand.  

Met een open en frisse blik gingen de deelnemers vervolgens door naar de break-out rondes:  

Break-out: (Om)denken als een kind 

Bas Warmerdam veranderde zijn zaal in een klas vol 10-jarigen. Aan de deelnemers de taak om uit te leggen welke uitdagingen ze in hun werk tegenkomen, op zo’n manier dat de rest van de klas het ook begrijpt. Het resultaat? Niet alleen verhalen over snoepjesfabrieken, maar ook helder zicht op wat nu écht het probleem is. 

Break-out: Stap in je spanningsveld 

Verschillen vormen dé aanleiding voor de spanningsvelden die iedereen wel eens in zijn of haar werk ervaart: of het nu gaat om botsende belangen of wringende waarden. Onder leiding van Marije Martens ging het vergrootglas op deze spanningen. Welke principes staan met elkaar op gespannen voet? Wat valt er voor beide kanten van de medaille te zeggen? En hoe houden beiden kanten of kampen elkaar scherp? Zonder wrijving immers geen glans! 

Break-out: Ontclash je coalitie 

Wordt samenwerken ervaren als gezellig of als strijd? En is elke vorm van samenwerking wel echt gelijkwaardig? Pim Nijssen bracht de deelnemers in deze break-out in beweging door de spanning in samenwerking bespreekbaar te maken en meerdere samenwerkingsvormen met de groep te bespreken.  

Break-out: Onzekerheidsvaardigheid 

Dirigent Merlijn Twaalfhoven deelde hoe je met een kunstenaarsmindset beter kunt navigeren door een tijd van chaos. Ruimte voor verbeelding, spel en emotionele expressie biedt ons namelijk ruimte om samen te dromen, falen en experimenteren. De onderlinge verbondenheid en begrip naar elkaars waarden en basisbehoeften die dit ons oplevert, maakt ons wendbaarder in een fluïde wereld vol onzekerheden. 

Tot slot nam Rob Wijnberg -filosoof en oprichter van het journalistieke platform de Correspondent- de zaal mee in een gezamenlijke zoektocht naar “de waarheid”. Het idee van één waarheid staat in deze tijd namelijk volop ter discussie. Wetenschappelijk als we in onze sector zijn, geloven we in de glasharde feiten. Maar zelfs met die feiten aan je zijde krijg je van de huidige maatschappij niet altijd meer je gelijk. Iets waar we als sector rekening mee moeten houden. De waarheid wordt in deze postmoderne consumptiemaatschappij namelijk meer en meer gebruikt om de eigen behoeften mee vervuld te krijgen – en de eigen belangen gediend. We willen immers allemaal gezond blijven. En brood op de plank hebben én houden. Toch gloort er volgens Rob ook hoop aan de horizon. Want ondanks het feit dat de media met chocoladeletterkoppen vooral benadrukken waar we in verschillen, is er door de bank genomen steeds meer consensus over wat mensen in het algemeen willen. Een verhaal dat we veel meer zouden moeten benadrukken. Een verhaal over een samenwerkende en zorgende mens. 

Opgedane inzichten en gedachten van de dag werden gedeeld tijdens de afsluitende borrel. Hollandbio is dolblij met hoe de aanwezigen met de uitdagingen zijn omgesprongen. Graag danken we alle deelnemers, sprekers en sessieleiders voor hun enthousiaste bijdrages en aanwezigheid. Tot de volgende keer! 

/by