De overheid aan het afslanken
De overheid gaat vernieuwen om efficiënter en effectiever te worden. Het ambtenarenapparaat is namelijk flink gegroeid, constateert kabinet-Jetten, maar de productiviteitsgroei bleef achter. Een efficiëntieslag binnen de Rijksoverheid moet het elfvoudige opleveren van wat het aanstaande kabinet nog uit de geneesmiddelenbegroting denkt te kunnen persen. Hoog tijd voor nieuwe manieren van samenwerken, want ook voor ons zorgsysteem geldt: extra beleid en nog meer pleisters maakt Nederland niet beter, innoveren is onze enige uitweg.
Ook FD-columnist Sebastien Valkenberg legt de vinger op de zere plek (achter inlog): “De innovatie hapert, terwijl daar onze economische groei vandaan moet komen. Doorbraken, het is de afgelopen maanden al veelvuldig gezegd, komen nu veelal uit de Verenigde Staten en China. Deze innovatiecrisis is er eentje met vele oorzaken. Maar steevast bovenaan staat de fnuikende werking van goedbedoeld beleid. Waar we ooit koploper waren bij de ontwikkeling van geneesmiddelen, zijn we nu in veel opzichten afgehaakt. Vorig jaar sloeg wetenschapper-ondernemer Sander van Deventer alarm over de regelgeving. Het is tijdrovend om goedkeuring te krijgen voor gen- of celtherapie-onderzoek. ‘Inmiddels is Nederland een van de traagste landen in Europa bij de introductie van geneesmiddelen.’ Armoe troef, en beterschap is nog altijd ver te zoeken.
De aanstaande coalitie wil de toch al lege citroen nog verder uitknijpen en extra bezuinigen op medicijnen. Maar er valt alleen nog geld te ‘besparen’ door patiënten de botweg toegang te onthouden tot de nieuwste behandelingen. Zij zijn de dupe en betalen de rekening, met hun gezondheid – of met hun eigen geld.
Iedereen voelt het aan: dit systeem houdt het niet lang meer vol. Toch blijven we het oplappen, in de hoop dat het nog even meegaat. Terwijl steeds duidelijker wordt: het systeem is gebouwd in een andere tijd. In hoog tempo worden nieuwe oplossingen ontwikkeld door wetenschappers en innovatieve bedrijven. Maar het zorgsysteem waarin die innovaties moeten landen, is daar nog niet klaar voor. Het is opgebouwd rondom controle, vaste protocollen en standaardzorg. Het is ontworpen in een tijd van handgeschreven receptbriefjes, je patiëntgegevens op stickervellen en de fax als redmiddel bij spoedgevallen.
Nieuwe behandelingen krijgen geen kans in het huidige systeem. Vernieuwing wordt nog te vaak gezien als luxe, terwijl het onze enige uitweg uit het zorginfarct is. Nederland heeft grote ambities uitgesproken. In 2040 willen we tot de wereldtop behoren op het gebied van biotech. Maar dat lukt niet alleen met meer onderzoek of plannen op papier. Als het systeem geen ruimte biedt voor vernieuwing, blijft het bij mooie woorden, terwijl we daden nodig hebben. Daden in de vorm van andere spelregels en nieuwe manieren van samenwerken. In andere sectoren zien we successen. Daar trekken overheid, wetenschap en bedrijven samen op in de ‘gouden driehoek’. Die samenwerking heeft zich daar ruimschoots bewezen. Waarom zouden we dat niet ook in de zorg doen?
Biotech laat zien wat mogelijk is: zorg op maat, sneller herstel en minder druk op zorgverleners. Stop met pleisters plakken op een systeem dat niet werkt. Bouw aan een omgeving waarin innovatie echt de ruimte krijgt. Alleen dan maken we samen onze ambitie waar: betere zorg, nu en in de toekomst.